Fálki - Wikipedia, frjálsa alfræðiritið

# Fálki

### Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

? Fálki
Vísindaleg flokkun

Ríki: | Dýraríki Animalia
Fylking: | Seildýr Chordata
Flokkur: | Fuglar Aves
Ættbálkur: | Falconiformes
Ætt: | Falconidae
Ættkvísl: | Falco
Tegund: | F. rusticolus

Fræðiheiti
Falco rusticolus Linnaeus, 1758

Fálki (Falco rusticolus) eða valur er stór ránfugl sem heldur til í freðmýrum og fjalllendi og við strönd og í eyjum á Norðurslóðum. Fálkar geta náð 60 sm lengd og vænghaf þeirra getur orðið 130 sm. Lögun og gerð vængja fálka gerir þeim kleift að fljúga óhemju hratt. Á miðöldum voru fálkar taldir fuglar konunga. Þeir voru notaðir í sérstaka íþrótt, fálkaveiðar sem voru nánast eingöngu stundaðar af konungum og aðli.

Íslenski fálkinn (Falco rusticolus islandicus) er ein deilitegund fálka. Önnur deilitegund er hvítfálkinn (Falco rusticolus candicans) sem verpir meðal annars á Grænlandi.

## [breyta] Fálkar á Íslandi

Málverk af fálkum, hvítfálki í forgrunni

Hann er staðfugl á Íslandi.. Talið er að 300 - 400 pör af fálkum verpi á Íslandi. Aðalfæða fálka er rjúpur en hann veiðir einnig endur, svartfugla og vaðfugla. Erlendis lifa fálkar einnig á litlum nagdýrum svo sem læmingjum. Í árum sem lítið er um rjúpur fækkar fálkum. Kjörsvæði fálka eru opin svæði. Þeir gera ekki hreiður heldur verpa beint á klettasyllur og nota oft gamla hrafnslaupa. Fálkar verpa oftast 3 - 4 eggjum. Eggin eru 5 vikur að klekjast út og ungarnir eru 7 vikur í hreiðrinu. Eftir það annast foreldrarnir þá í 3 vikur í viðbót en svo verða þeir að bjarga sér sjálfir. Ungarnir flakka um landið þangað til þeir verða tveggja til fjögurra ára en þá setjast þeir að á eigin varpstað. Fullorðnir fálkar dveljast allt árið á óðali sínu. Talið er að allt að fjórðungur af Evrópustofni fálka verpi á Íslandi. Fálkar eru alfriðaðir á Íslandi. Náttúrufræðistofnun fylgist með stofnbreytingum fálka.

Annað nafn íslenska fálkans er Valur. Mögulega kemur það nafn af upprunalegri merkingu þess orðs sem er vopndauði, enda fálkinn mikið veiðidýr og liggur veiðibráð fálkans oftast í valnum.

Valur kemur líka fyrir í norrænni goðafræði, þar sem Freyja, vanadís og frjósemisgyðja, átti valsham, sem hún lánaði Loka þegar endurheimta þurfti Hamar Þórs, Mjölni frá Þursum.

## [breyta] Heimildir

- „Náttúrufræðistofnun - Fálkarannsóknir“. Sótt 4.mars 2006.
- Greinin „Gyrfalcon“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 4. mars 2006.

| Þessi grein sem tengist líffræði er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við hana .

Af „http://is.wikipedia.org../../../f/%C3%A1/l/F%C3%A1lki.html“

Flokkar: Íslenskir fuglar | Líffræðistubbar

##### Views

- Grein
- Spjall
- Núverandi útgáfa

##### Leit

##### Á öðrum tungumálum

- Deutsch
- English
- Esperanto
- Suomi
- Français
- 日本語
- Lietuvių
- Nederlands
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Slovenščina
- Svenska