Escherichia coli - Wikipedia

# Escherichia coli

### Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Escherichia coli
Systematikk

Rike: | Bacteria
Inndeling: | Proteobacteria
Klassifisering: | Gamma Proteobacteria
Orden: | Enterobacteriales
Underorden: |
Familie: | Enterobacteriaceae
Slekt: | Escherichia
Art: | E. coli

Vitskapleg namn
Escherichia coli T. Escherich, 1885

E. coli forstørra 10 000 gonger

Escherichia coli (ofte forkorta som E. coli) er ein gram-negativ bakterie som er fakultativt anaerob. Enkelte patogene E. coli-stammar produserer enterotoxin. E. coli finst òg i vanleg tarmflora i tykktarmen. Han er ein vanleg patogen tarmbakterie ved infeksiøse gastroenterittar. E. coli er truleg den bakterien som er best dokumentert i den vitskaplege litteraturen.

Våren 2006 vart E. coli godt kjent for folk flest i Noreg, da mange ungar vart lagt inn på sjukehus med nyresvikt etter å ha vorte utsett for giftige stammar av bakterien.

## [endre] E. coli i vassreinsing og kloakkbehandling

Innan vassreinsing og kloakkbehandling vart E. coli tidleg valt som ein indikator på forureiningsnivået i vatn. Høgt tal på E. coli i ein prøve vil vanlegvis bety store mengdar avføring i vatnet. Grunnen til at E. coli er godt eigna til dette, er at det er mange fleire koliforme bakteriar i menneskeleg avføring enn det er patogenar (slik som Salmonella Typhi - som gjev tyfus) og ettersom E. coli som oftast er harmlaus, kan dei ikkje "sleppe laus" i labbben og skade nokon. Nokre gonger kan imidlertid E. coli ikkje brukast som indikator på menneskeleg avføring - f.eks. i miljø der E. coli gror godt - slik som ved papirfabrikkar.

## [endre] E. coli og sjukdom

Det er tre moglegheiter for at den elles harmløse E. coli kan forårsake sjukdom:

1. Når bakteriar kjem ut frå tarmane og inn i urinrøret kan dei forårsake ein infeksjon som nokre gonger blir kalla «bryllupsreise-blærekatarr» fordi seksuell aktivitet kan transportere tarmbakteriar til urinrøret. Sjølv om dette er mest vanleg hos kvinner, skjer det hos begge kjøn. Hos eldre er kjønsfordelinga lik. Dårleg toaletthygiene kan vera ei årsak til denne sjukdommen, men det er òg andre faktorar som er viktige: graviditet, forstørra prostata og analsex.
2. Når bakterien kjem ut ifrå tarmen gjennom ei perforering (hol eller rift - f.eks. fra ein svulst) og inn i bukhula, vil han vanlegvis forårsake ein infeksjon kalla peritonitt, som kan vera dødeleg. E. coli er ekstremt følsam for antibiotika slik som streptomycin eller gentamycin og dermed er behandling med antibiotika av denne tilstanden suksessfull.
3. Nokre stammar av E. coli er giftige og kan forårsake matforgiftning. Dette får ein som oftast ved å eta kjøt som er utsett for E. coli i slakteprosessen. Omfanget av sjukdomen varierer - han kan vera dødeleg for ungar, eldre eller andre med svakt immunforsvar, men er som oftast ikkje veldig farleg.

## [endre] Lenkje ut

Om E. coli på forskning.no

| Denne medisinartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia å vekse seg stor og sterk gjennom å utvide han. Sjå òg: Oversyn over medisinspirer.

Henta frå «http://nn.wikipedia.org../../../e/s/c/Escherichia_coli.html»

Kategoriar: Medisinspirer | Spirer 2006-12 | Bakteriar

##### Views

- Innhaldsside
- Diskusjon
- Noverande versjon

##### Søk

##### På andre språk

- Norsk (bokmål)
- Svenska
- Alemannisch
- العربية
- Български
- Català
- Česky
- Deutsch
- English
- Español
- Français
- Hrvatski
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- עברית
- ಕನ್ನಡ
- Nederlands
- 日本語
- Polski
- Português
- Русский
- Српски / Srpski
- Suomi
- ไทย
- Tiếng Việt
- ᏣᎳᎩ
- Türkçe
- 中文