# Bazidyumlu mantarlar

### Vikipedi, özgür ansiklopedi

?{{{ad}}}
Bilimsel sınıflandırma

Bazidyumlu mantarlar veya topuzlu mantarlar (Latince ismiyle Basidiomycota), mantar âleminin büyük bir bölümüdür. Topuz şekilli bazidyum adlı yapılar üzerinde spor oluşturan türlerden meydana gelir. Asklı mantarların kardeş grubu sayılır, tanımlanmış mantarların %37'sini oluşturan yaklaşık 22.300 farklı tür içerir. Bazidyumlu mantarlar geleneksel olarak Homobasidiomyctes (gerçek mantarlar) ve Heterobasidiomycetes (pas ve rastık mantarları) olarak ikiye ayrılmıştır. Günümüzde ise bazidyumlu mantarların üç kladdan oluştukları düşünülür, bunlar Hymenomycotina (Hymenomycetes; mantarlar), Ustilaginomycotina (Ustilaginomycetes; rastık mantarları) ve Teliomycotina (Urediniomycetes; pas mantarları).

Bazidyumlu mantarların hem tek hücreli hem de çok hücreli tipleri, eşeyli ve eşeysiz türleri vardır. Hem kara ortamında, hem de deniz dahil olmak üzere suda bulunurlar. Bazidyum üzerinde eşeysel sporlar taşımaları, uzun ömürlü çift çekirdekli hücrelere (dikaryonlara) sahip olmaları ve genelde kıskaç bağlantıları oluşturma özellikleri ile tanımlanırlar.

## [değiştir] Hayat döngüsü

Bazidyumlu mantarların anormal bir cinselliği vardır. Genelde farklı cinsiyete sahip bireylerden oluşurlar (heterotaliktirler), iki kutuplu (tek faktörlü) veya dört kutuplu (iki faktörlü) bir çiftleşme sistemi ile çok eşeyli gibi davranırlar. Genelde somatogami (hifogami) olur, yani farklı eşey tiplerine sahip iki monokaryotik miselyum hücresinin (hifin) birleşmesinden çift çekirdekli (dikaryotik) bir miselyum hücresi oluşur. Bu hücrenin içindeki iki çekirdek vejetatif büyüme boyunca birleşmez. Bu tip miselyuma dikaryotik, onu oluşturan miselyumlara dikaryon denir.

Çoğu bazidyumlu mantar hayatının büyük bölümünde iki çekirdekli (dikaryotik) miselyum halinde yaşar, uygun çevresel şartlar oluşursa bir bazidyum meydana gelir, içinde çekirdek kaynaşması (karyogami) ardından mayoz gerçekleşir ve dört tane tek çekirdekli hücre meydana gelir.

Diploid hayat döngüsü örnekleri de vardır. Xerula cinsi spor şeklinde diploid klonlar oluşturur. Yaygın bir orman patojeni olan Armillaria, diploid miselyuma sahiptir, bunda hücre kaynaşmasını (plasmogamiyi) çekirdek kaynaşması (karyogami) izler.

Bazidyumlu mantar türlerinde, eşeysiz sporlara (konidyumlara) da sıkça rastlanır.

Bazidyumlar

| Wikimedia Commons'da Bazidyumlu mantarlar ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

## [değiştir] Dış bağlantılar

- Mantarlar Âlemi
- Küf Mantarları ve Şapkalı Mantarlar
- Topuzlu mantarlarda kıskaç bağlantı oluşumu (İngilizce)
- Basidiomycota Hayat Ağacı Projesi'nden (Tree of Life Web Project) (İngilizce)

## [değiştir] Kaynakça

- İngilizce Wikipedia'daki 1.10.2006 tarihli Basidiomycota maddesi

"http://tr.wikipedia.org../../../b/a/z/Bazidyumlu_mantarlar.html"'dan alındı

Sayfa kategorisi: Bazidyumlu mantarlar

##### Views

- Madde
- Tartışma
- Güncel sürüm

##### Ara

##### Diğer diller

- Bahasa Indonesia
- Български
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Esperanto
- Français
- Italiano
- עברית
- Lietuvių
- Magyar
- Nederlands
- 日本語
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Suomi
- Українська
- Walon
- 中文