# AIDS

### Vikipedi, özgür ansiklopedi

AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome)
AIDS'le savaşın sembolü kırmızı kurdela
Hastalık Veri Tabanı (Diseases Database) | 5938
ICD-10 kodu | B24-b20
ICD-9 kodu | 042

AIDS, HIV virüsünün bağışıklık sistemini zayıflatması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır ve 1981 yılında ilk olarak ABD'de tespit edilmiştir. AIDS, İngilizce Acquired Immunodeficiency Syndrome 'un (Edinilmiş Bağışıklık Yetersizliği Sendromu) kısaltmasıdır.

AIDS hastası insanlar, bağışıklık sistemi güçlü olan insanları etkilemeyen mikroplar nedeniyle kötü enfeksiyonlara yakalanırlar.

AIDS hastası olunmadan yıllar önce vücut HIV virüsü almış olabilir.

## [değiştir] Belirtileri

HIV bulaştıktan sonra, AIDS hastalığı belirtileri kişinin yaşam koşullarına ve vücut direncine göre, 3 - 5 yıl, hatta bazen daha uzun süre sonra ortaya çıkar. HIV bulaştığı vücutta çeşitli hücrelere, özellikle CD4T kan hücrelerine yerleşerek çoğalır. Zarar gören CD4T hücreleri giderek azalır ve bunun sonucu olarak vücudun bağışıklık sistemi yıkıma uğrar. Vücut direnci zayıflayan hastada, normalde zararsız olan, hafif geçen ya da ender rastlanan bazı hastalıklar belirir. Ayrıca lenf bezlerinde büyümeler, ağız ve deride tekrarlanan uçuk, pamukcuk, yara ve lekeler, nedeni bilinmeyen uzun süreli ateş, gece terlemeleri, kilo kaybı, ishal, öksürük, tüberküloz, akciğer hastalıkları gibi belirtiler ortaya çıkar. Kişide bu belirtilerin ancak birkaç tanesinin bir arada bulunması durumunda AIDS düşünülebilir. Kaposi sarkomu ve bazı lenfomalar da, HIV infeksiyonunu düşündüren önemli belirtilerdir. Kesin tanı için anti-HIV testi yapılır.

## [değiştir] Korunma

- Kan nakli sırasında, AIDS testi yapılmamış kontrolsüz kan asla kullanılmamalıdır.
- Kullanılmış ve dezenfekte edilmemiş şırınga, iğne, cerrahi aletler, jilet, makas, diş hekimliği aletleri, akupuntur iğneleri kesinlikle kullanılmamalıdır ve kullanılmasına izin verilmemelidir. Böyle işlemlerde bir kez kullanılıp atılan araç-gereç kullanılmalı ya da kullanılan aletler kesinlikle dezenfekte ya da sterilize edilmelidir.
- Beden kişiye aittir. Uygulanacak işlemler sırasında akla takılan soruları sormaktan çekinmemek gereklidir.
- HIV pozitif kişi, test sonucunu öğrendikten sonra kesinlikle kan vermemelidir.
- HIV'li sperm sıvısı, genital sıvı ya da kanın bulaştığı alet ve eşyanın yaralı dokuya teması ile de HIV bulaşabilir.
- Açık yaralar, vücuda mikrop/virüs/bakteri girişini engellemek için bantla kapatılmalıdır.

### [değiştir] Cinsel ilişki

HIV her türlü cinsel ilişki ile bulaşır. Güvenli cinsel yaşam kurallarına uyulması HIV'in cinsel yolla bulaşmasını büyük oranda engeller.

Cinsel ilişkide "koruyucu kılıf" (prezervatif, kondom, kaput) kullanılması, güvenli cinsel yaşamın ilk şartıdır. Kurulan cinsel ilişkinin tehlikeli olmayacağı düşünülse bile prezervatif kullanımı ihmal edilmemelidir. Çoğu kişi HIV'in yalnızca fahişelerde, uyuşturucu kullananlarda, eşcinsellerde bulunduğuna dair yanlış bir kanaate sahiptir ve bu nedenle bu sayılan gruplar dışındaki ilişkilerinde kondom kullanımını ihmal eder.

Ancak, AIDS belirli bir sosyal grubun hastalığı değildir. Hastalığın mikrobu olan HIV, cins, ırk, renk, din, yaş farkı gözetmeksizin herkese bulaşabilir. HIV, kontrolsüz kan verilmesi, HIV ile kirlenmiş alet kullanılması gibi kişinin elinde olmayan nedenlerle ya da kişinin kendisinin ya da cinsel eşinin HIV pozitif kişilerle prezervatif kullanmadan ilişki kurması durumunda kişiye ve/veya eşine bulaşabilir. HIV pozitif olan kişi kendisini ve cinsel eşini korumak için her türlü cinsel ilişkisinde prezervatif kullanmalıdır.

Prezervatif doğru takılmalı ve vazelin gibi petrol türevi kayganlaştırıcı kullanılmamalıdır. Prezervatifi paketinden çıkarırken zedelenmemesine dikkat edilmelidir. Kesici aletler kullanmak ya da uzun tırnaklar prezervatife zarar verebilir. Prezervatif penis sertleştikten sonra takılmalıdır. Ucunun (meninin akması için ayrılan bölüm) sıkılarak havası boşaltıldıktan sonra prezervatif penisin başına yerleştirilmelidir. Prezervatif alt kısmından aşağıya doğru açılır. Son olarak, üzerine kayganlaştırıcı sürülür. Kayganlaştırıcı riski azaltır. Kayganlaştırıcı (lubricant) cinsel birleşmenin daha rahat gerçekleşmesini sağlayarak prezervatifin yırtılmasını engelleyen bir sıvıdır. Prezervatifi taktıktan sonra üzerine kayganlaştırıcı sürmek güvenli seks için gereklidir. İstenirse, parmak ile anüs deliğine de kayganlaştırıcı sürülebilir. Vazelin, el kremi, masaj yağı gibi maddeler kullanılmamalıdır. Bunlar, kimyasal özellikleri yüzünden prezervatifin zarar görmesine neden olurlar. Doğru kayganlaştırıcı, yağ içermemeli, su bazlı olmalıdır. Boşaldıktan sonra, prezervatif alt kısmından tutularak çıkartılır. Hiçbir zaman aynı prezervatif ikinci kez kullanılmamalıdır. Son olarak penis yıkanmalıdır. Bu işlem, penisin üzerinde meni kalmamasını sağlar.

Açılmamış prezervatif ısıdan, güneşten, floresan ışığından ve nemden korunmalıdır. Bunlar, prezervatifin ana maddesi olan lateksi zayıflatarak ilişki sırasında prezervatifin zedelenmesine, yırtılmasına neden olabilirler.

## [değiştir] İlgili başlıklar

- HIV
- HIV pozitif
- HIV negatif

## [değiştir] Kaynaklar

- http://www.aids.gen.tr/toplum/kadinlar_hiv_bilgileri.htm

## [değiştir] Dış Bağlantılar

TÜRKÇE

- http://www.aids.hacettepe.edu.tr/
- http://www.pozitifyasam.org
- http://www.freewebs.com/hivantikor/
- http://www.aidsdernegi.org.tr
- http://www.aids.org.tr/
- http://pub1.bravenet.com/forum/show.php?usernum=72531236&cpv=1 (FORUM)
- http://www.prezervatif.org/

İNGİLİZCE

- http://www.thebody.com/
- http://www.youandaids.org/
- http://www.aidsmeds.com/
- http://hivinsite.ucsf.edu/
- http://www.managinghiv.com/
- http://www.doh.gov.za/aids/
- http://www.census.gov/ipc/www/hivaidsn.html
- http://www.hivatwork.org/
- http://www.eldis.org/hivaids/
- http://www.unfpa.org/hiv/
- http://www.ipsnews.net/hivaids.asp
- http://www.hiv-aids.link.ru.com/
- http://www.sfaf.org/aids101/hiv_testing.html
- http://www.hivpositive.com/
- http://www.aclu.org/hiv/index.html
- http://www.aidsaction.org/
- http://www.aidsquilt.org/
- http://www.worldbank.org/aids-econ/
- http://www.aides.org/
- http://www.oberlin.edu/stuorg/actup/
- http://www.actuporalhistory.org/
- http://www.critpath.org/actup/
- http://www.actupsf.com/
- http://www.actupparis.org/
- http://www.actupny.org/
- http://www.aids2004.org/
- http://www.fdp.org/
- http://www.aidssida.cpha.ca/
- http://www.cdcnpin.org/scripts/index.asp
- http://www.aidslifecycle.org/
- http://www.hivandhepatitis.com/
- http://www.hrw.org/doc?t=hivaids&document_limit=0,2
- http://www.hivanonymous.com/
- http://www.comminit.com/hivaids/
- http://www.fao.org/hivaids/
- http://www.scienceinafrica.co.za/2002/february/burundi.htm
- http://www.medicinenet.com/human_immunodeficiency_virus_hiv_aids/article.htm
- http://www.pitt.edu/~cbw/hiv.html
- http://www.aidslaw.ca/
- http://www.hivnet.org/
- http://www.hiv.net/
- http://www.gmhc.org/
- http://www.amfar.org/cgi-bin/iowa/index.html
- http://www.aids.com/
- http://www.acdi-cida.gc.ca/aids.htm
- http://www.nat.org.uk/
- http://www.ilo.org/public/english/protection/trav/aids/
- http://www.healingwell.com/AIDS/
- http://www.mayoclinic.com/health/hiv-aids/DS00005/si=2765
- http://www.aidsnyc.org/index.html
- http://www.topix.net/health/hiv-aids
- http://www.health.state.ny.us/diseases/aids/
- http://www.duesberg.com/index.html
- http://www.hivatis.org/glossary/
- http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH/WSIHW000/8776/8776.html
- http://www.ccspublishing.com/j_aids.htm
- http://www.knowhivaids.org/
- http://www.brad.ac.uk/staff/ijhodgson/hivlinks.htm
- http://www.genderandaids.org/
- http://www.aidsalliance.org/sw1280.asp
- http://www.hivaids.webcentral.com.au/
- http://www.niaid.nih.gov/factsheets/hivinf.htm
- http://www.yogagroup.org/
- http://www.worldaidsday.org/
- http://www.hopkins-aids.edu/
- http://www.kaisernetwork.org/daily_reports/rep_hiv.cfm#31403
- http://www.virusmyth.net/aids/
- http://www.aidsmap.com/
- http://aids.about.com/
- http://www.medscape.com/hiv-home
- http://www.undp.org/hiv/
- http://www.unicef.org/aids/
- http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/aids.html
- http://www.who.int/hiv/en/
- http://www.fda.gov/oashi/aids/hiv.html
- http://aidsinfo.nih.gov/
- http://www.avert.org/
- http://www.aegis.com/
- http://www.unaids.org/
- http://www.aids.org/
- http://www.cdc.gov/
- http://www.nastad.org/
- http://www.nmac.org/home/
- https://www.livewithit.com/

| Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır; doktor uyarısı ya da önerisi yerine geçmez. Ayrıca bakınız: Vikipedi:Tıbbi sorumluluk reddi

"http://tr.wikipedia.org../../../a/i/d/AIDS_b1c7.html"'dan alındı

Sayfa kategorileri: HIV/AIDS | Hastalıklar

##### Views

- Madde
- Tartışma
- Güncel sürüm

##### Ara

##### Diğer diller

- Afrikaans
- Alemannisch
- العربية
- Asturianu
- Беларуская
- Български
- Bamanankan
- বাংলা
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Lingala
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- ไทย
- Tatarça
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語