Y - Alemannische Wikipedia

# Y

### Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Yy

Dr latiinischi Buechschtabe Ypsilon (Griechisch: υ ψιλόν, Französisch: Y grèc, Mittellatein: Y gręcum) isch urschprünglig im latynische Alphabet nid benutzt worden und isch diräggt us em griechischen Alfabêt übernoo worde. Är stammt wi andere Buechtschtabe us em Semitische; si urschprünglige name isch waw [ו]. Dä Buechstchtabe isch zwai mol ins griechischi entleent worde, aimol als Digamma - dr vorleufer vo unserem F - und en anders mol als Ypsilon. Ds latynischen Alphabet het beidi übernoh, als V/U und F, und het speter zuesätzlech ds griechischen Y ufgnoh.

῏Υ ψιλόν heisst übersetzt: «churzes Y». Dr urschrpüngligi Lutwäärt vom Ypsilon isch /u/ gsi, schpööter isch do /y/ (= ü im Dütsche) druss worde und schliesslig /i/. Im Mittelalter isch y als grafischi Variante vo i benutzt worde, dorum wird in der Dütschschwyz y no hüffig vor allem für gschlosses [i(:)] benutzt. Au dr spanischi (y griega) und dr französischi name vom ypsilon verwyse uf da frieneri lutwärt, wo im Französischen und andere sprôche no hüt gältet. In de skandinavische sprôche schtoot y jetz immer für /y/; au im dütsche normalerwys. Im alemannische us dr Schwytz wird y zimmlig hüffig benutzt; i und ii sin aber worschynlig no verbraiteter. Vor allem im änglische wird er als /j/-Zeichen aagluegt (obwohl das er im Änglische eigetlech grad so hüüffig für /i/ steit und au für /ai/, wo noch em Great Vowel Shift ús /i:/ entschtanden isch, wi /ai/ im Standarddütsche). Dr änglischi name vom ypsilon isch /wai/. Me waiss nid, vo woo dä name chunnt.

## [ändere] Gschicht vum Ypsilon

Proto-semitischs Waw-Zeichen | Phönizischs Waw | Griechischs Ypsilon | Lateinischs Y

Vun "http://als.wikipedia.org../../../y/_/_/Y.html"

Kategori: Latinischer Buechstab

##### Views

- Artikel
- Diskussion
- Itzigi Version

##### Mitarbeit

- Wikipedia-Portal
- Artikel wo fähle

##### Hilf

- Froge?
- Stammtisch
- Finanzielli Hilf

##### Suech

##### Anderi Sprooche

- Afrikaans
- ܕܥܒܪܸܝܛ
- Azərbaycan
- Català
- Corsu
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Français
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Ilokano
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Kernewek
- Latina
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenščina
- chiShona
- Svenska
- Tagalog
- Tiếng Việt
- Yorùbá
- 中文