8. Jahrhundert - Alemannische Wikipedia

# 8. Jahrhundert

### Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

alle Jahrhunderte | andere Zeitskalen

7. Jahrhundert | << 8. Jahrhundert >> | 9. Jahrhundert
700er | 710er | 720er | 730er | 740er
750er | 760er | 770er | 780er | 790er
701 702 703 704 705 706 707 708 709 710
711 712 713 714 715 716 717 718 719 720
721 722 723 724 725 726 727 728 729 730
731 732 733 734 735 736 737 738 739 740
741 742 743 744 745 746 747 748 749 750
751 752 753 754 755 756 757 758 759 760
761 762 763 764 765 766 767 768 769 770
771 772 773 774 775 776 777 778 779 780
781 782 783 784 785 786 787 788 789 790
791 792 793 794 795 796 797 798 799 800

| Dialäkt: Züridütsch

S 8. Jahrhundert hät am 1. Januar 701 aagfange und am 31. Dezember 800 uufghört.
In Europa isch es d Epoche vom Früehmittelalter.

## [ändere] Zytalter / Epoche

- Islamischi Expansion:
  - Eroberig vom Weschtgote-Riich uf dr iberische Halbinsle (Schlacht am Guadalete, 711)
    - Aschturien chann sich als "Widerstandsnäscht" behaupte (Schlacht vo Covadonga, 722)
  - Endgültigs Endi vo dr arabische Expansion im Weschte nach dr Niederlaag gege d Franke (Schlacht bi Tours und Poitiers, 732)
  - Die zweit Belagerig vo Konstantinopel (717-718) scheiteret (717/18)
  - S'Industal wird eroberet; Zentralasie wird nach dr Schlacht am Talas ghalte; d Zerschtörig vo dr indische Hochkultur dur di islamische Eroberer fangt aa
- Als Reaktion uf d Iifäll vo islamische Eroberer in Indie wird dr indisch Mahayana -und Vajrayana-Buddhismus in Tibet iigfüehrt, dur de König Trisong Detsen, de tantrischi Meischter Padmasambhava und de indisch Abt Santarakshita. Us dere Zyt gaht d Nyingma-Schuel vom tibetische Buddhismus hervor.
- Tod vom tibetische König Ligmincha, Undergang vo de tibetische Bön-Königsdynaschtie vom Zhang Zhung
- Byzantinische Bilderschtriit: Theologischi Usenandersetzig über d Aabetig, wie d'Gegner, d'Ikonoklaste, meine oder dr Verehrig, wie säll d'Befürworter, d'Ikonodule, nenne vo Ikone. Dr Stritt isch e Uswirkig vum islamische Bilderverbot.
- Fortschriitendi Entmachtig vo de merowingische Königä dur di karolingische Huusmeier; Absetzig vom letschte Merowinger 751 dur de Pippin.
- Aafang vo de Wikinger-Raubzüüg uf Wescht- und Südeuropa; Überfall uf s Chloschter Lindisfarne im Summer 793
- Aafangend im 8. Jahrhundert büessed di germanische Buure allmählich ihri Freiheit ii und s Lehen setzt sich dure. Dr Wandel isch bis ungfähr zum Jahr 1000 grossteils abgschlosse.

## [ändere] Ereigniss / Entwicklige

- 797 isch mit dr Irene s'erstmol e Frau Älleiherrscheri vum Byzantinische Riich un demit de iure als römischi Kaiseri Oberherri vu dr christliche Staate. Dr Papst z'Rom isch aber dr Asicht, dass e Frau nit s'Riich regiere cha un siht dr römisch Kaiserthron als vakant a.
- Dr fränkisch König Karl dr Gross wird am 24. Dezember 800 in Rom vom Papst zum römische Kaiser 'krönt (sognennti Translatio Imperii ufgrund dr vum Papst behauptete Thronvakanz in Konstantinopel).

## [ändere] Persönlichkeite

- Beda Venerabilis (dt. Beda dr Ehrwürdigi) (* um 673 bi Wearmouth in Northumbria; † 26. Mai 735 Chloschter Jarrow), englische Benediktinermönch, Theologe und Gschichtsschriiber
- Leon III. (* um 680; † 741) byzantinische Kaiser
- Karl Martell (Karl dr Hammer) (* um 689; † 22. Oktober 741 in Quierzy) isch en fränkische Huusmeier us em nach ihm benännte Gschlecht vo de Karolinger gsii
- Hischam (* 691; † 741) Kalif vo de Umayyade
- Du Fu (* 712; † 770), eine vo de bedüütendschte Dichter vo dr chinesische Tang-Dynaschtie
- Alkuin vo York (* 732; † um 804), Bischof vo Tours und Berater vom Karl em Grosse
- Karl dr Grossi (* um 748; † 814), König vo de Franke, (west)römische Kaiser
- Hrabanus Maurus (* um 750; † 856), Mainzer Glehrte und Erzbischof
- Harun ar-Raschid (Harun dr Rechtgleiteti) (* um 768; † 809), Kalif us em Gschlecht vo de Abbaside
- Einhard (* 770; † um 840), fränkische Gschichtsschriiber und Biograph vom Karl en Grosse.
- Hadrian I. († 795) Papst vo dr römisch-katholische Chile
- Irene * 753, † 803 erste alleiregierendi Frau als römischi Kaiseri.
- Guru Rinpoche (Geburts- und Schterbedate unbekannt), Meischter vom tantrische Buddhismus, er hät de Vajrayana-Buddhismus im 8. und 9. Jahrhundert in Tibet iigfüehrt
  - König Trisong Detsen(† 858), regierende König vo Tibet, uf siin Wunsch isch d Überträgig vom Buddhismus us em indische Sanskrit is Tibetische erfolgt
  - Abt Santarakshita, Abt vo dr indische Chloschteruniversität vo Nalanda, hät d Übersetzig vo de buddhistische Sutre uusgfüehrt und di erschte siebe buddhistische Mönch in Tibet gweiht
  - Vairocana, en bedüütende Übersetzter vo buddhistische Lehre zur Zyt vo dr erschte Übersetzigsphase vo buddhistische Schrifte us em indische Sanskrit is Tibetische
- Vimalamitra, grosse buddhistische Glehrte vom 7./8. Jahrhunderts

## [ändere] Erfindige und Entdeckige

- Im Kaiserriich China wird vom Bi Sheng d Technik vom Setze vo Büecher mit bewegliche Lettere erfunde. Mit Hilf vo Wachs werded debei einzeln hergeschtellti Druckschtempel us Keramik uf ere Iseform aagordnet.
- I dr Schlacht am Talas (öschtlich vo Samarkand gläge) grated im Jahr 751 Chinese in persischi Chriegsgefangeschaft, mit dene söll denn d Kenntnis vo dr Papierherstellig in arabische Ruum glangt sii.
- Dschābir ibn Hayyān entwickled d Grundlaage vo dr Chemie.
- Di karolingischi Minuskel setzt sich im Handschriftenwesen als Schrifttype dure.

Der Artikel basiert uf ´ra freie Ibersetzung vum Artikel „8. Jahrhundert“ us dr dytsche Wikipedia.

Vun "http://als.wikipedia.org../../../8/2E/_/8._Jahrhundert_7cbe.html"

Kategorie: Artikel auf Zürichdeutsch | Jahrhundert | 8. Jahrhundert

##### Views

- Artikel
- Diskussion
- Itzigi Version

##### Mitarbeit

- Wikipedia-Portal
- Artikel wo fähle

##### Hilf

- Froge?
- Stammtisch
- Finanzielli Hilf

##### Suech

##### Anderi Sprooche

- Afrikaans
- Aragonés
- Asturianu
- Беларуская
- Български
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Français
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Basa Jawa
- 한국어
- Ripoarisch
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lietuvių
- Македонски
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- 中文