Nacionalismu - Uiquipedia

# Nacionalismu

### De Uiquipedia

Monumentu a la dixebra d'Irlanda.

El nacionalismu ye una dotrina o filosofía política que atalanta como valores fundamentales el bienestar, la preservación de los rasgos identitarios, la dixebra en tolos órdenes y la gloria ya llialtá a la nación ermuna.

El nacionalismu ye un concetu d’identidá esperimentáu n’andecha per ñembros dún gobiernu, una nación, una sociedá o un territoriu en particular. Los nacionaliegos enfótanse en criyar o caltener una nación bancada en delles idegues de lexitimación política. Munches ideoloxíes nacionaliegues deriven el so espoxigue de la teoría romántica de la "identidá cultural", mientres qu’otros cíncanse na parafia liberal de que la lexitimidá política deriva del consensu de la población duna rexón.

El nacionalismu ye un copitu davezu tracamundiáu, yá que la so semeya más xeneral ye zapallona y siempres foi polémica hestóricamente. Davezu, escarda n’enterriu étnicu, guerra o conflitos políticos ente estáos, etc... y trafúlganse como nacionalismu en sí mesmes. Según delles definiciones, el nacionalismu nun emplica qu’una nación seya necesariamente cimera a otra, sinon que caltién que ciertes naciones pudríen alcontrase en meyor allugamientu si se yes permitiera gobiernase a sí mesmas, algamando asina la so dixebra política, económica y cultural.

Dellos teóricos, como Benedict Anderson, afirmaren que les ñatures precises pa’l nacionalismu encluyen l’espoxigue de la prensa y el capitalismu. Anderson tamién afirma que los concetos de nación y nacionalismu son fenómenos construyíos dientro de la sociedá, llamándolos comunidáes maxinaries. Ernest Gellner añide al concetu: "el nacionalismu nun ye l’esconsone de les naciones hacia la so concenxa ermuna: enventa naciones áu nun les hai".

## [editar] Espoxigue del nacionalismu

L’Estáu-Nación surdió n’Europa col tratáu de Westfalia (1648). El nacionalismu siguió siendo un fenómenu elitiego dementres dellos sieglos tres el tratáu, mas foi dementres el sieglu XIX cuando viñóse ampliamente per toa Europa y chotó popularidá. Dende entós, el nacionalismu dominó les polítiques europeés y mundiales. Munches de les polítiques europeés del sieglu XIX puen vese como bregues ente antiergos rexímenes.

Acabante’l sieglu XIX les idegues nacionaliegues entamaríen a enanchase per toa Asia. Na India, el nacionalismu incentivó’l cabu del dominiu británicu. En China, el nacionalismu dio una xustificación pa’l estáu chinu, qu’alcontrábase encismáu cola idega dún emperiu universal. En Xapón, el nacionalismu combinaríase col escecionalismu xaponés. La I Guerra Mundial marcó’l desaniciu fenetivu de varios estáos multinacionales (l’Emperiu Otomán, l’Emperiu Austrohúngaru y, en cierta midía, el rusu). El tratáu de Versalles foi afincáu como un ententu per recoñocer l’entamu de nacionalismu, yá que gran parti d’Europa foi dixebrada en naciones-estáu nún ententu per caltener la paz. Sicasí, munchos estáos multinacionales y emperios sobrevivieron. El sieglu XX tevo tamién marcáu pela sele adopción del nacionalismu per tol mundiu col escontarmáu de los emperios coloniales europeos, la Xunión Soviética y dellos estáos multinacionales menores.

Simultáneamente, particularmente na segunda metá del sieglu XX, rixos enclinos antinacionaliegos tovieron llugar, siendo en xeneral destacables les remanáes per élites. L’actual Xunión Europea ta, anguañu, transfiriendo poder del ras nacional a entidáes llariegues y continentales. Alcuerdos de comerciu, tales como NAFTA y GATT, y la medrante internacionalización de mercáos de comerciu afeblen tamién la soberanía del estáu-nación.

Magüer, el nacionalismu sigui calteniéndose n’entorvisa a estos enclinos. La globalización ye refugada (ver ATTAC), los partíos nacionaliegos siguen chotando elleiciones, y la mayoría la xente caltién fuertes vínculos cola so nacionalidá.

## [editar] Formas de nacionalismu

### [editar] Nacionalismu d’Estáu y nacionalismu de les minoríes

Una cenciella güeyada a la realidá internacional permítemos albidrar que son múltiples les formes de nacionalismu, mas de trebeyadísimu atiestamientu concetual, yá nun sólo perque’l términu aplíquese a múltiples realidáes (estáos afitáos, etnies ensin estáu, autonomíes n’alantramientu,...), sinon qu’amás emplégase pa deseñar mui desemeyáos xeitos que los desemeyáos endividuos o colleitividáes tienen de vivenciar la comunidá o nación. Adíquese lo que por nacionalismu puédese atalantar:

• L’afeición, enclín o ciñu de los ciudadanos a la nación -recoñocía o non como tala na lexislación a la que pertenecen.

• Una dotrina qu’encumbra l’idiosincracia, la singularidá de la entidá colleitiva nacional.

• L’alendación y/o pretensión dún pueblu o triba a constituyuse nuna entidá parcial o dafechu autónoma.

• El drechu dún pueblu o triba a l’autodeterminación.

N’entorvisa con otres etapes hestóriques próximes (como la etapa franquista n’España), o alloñáes, como per exemplu aqueilla na que los grandes reinos europeos tiníen alendacencies emperialiegues bancáes nel nacionalismu d’Estáu, güey, les Ciencies sociales esmolécense mayormente pel nacionalismu de les minoríes. Nel congresu Nationalism, Identity and Minority Rights cellebráu en Bristol en 1999, sólo un 10% de los 210 estoriadores rializáos ficieron referimiento al nacionalismu d’Estáu.

Fernando Vizcaíno Guerra, nel so artículu Nacionalismo, Estado y nación espresa que fasta la década de 1970 predominó la idega de que la ñatura esencial del nacionalismu yera l’Estáu. Foi al cabu d’esa década cuando xulgóse a la nación como la ñatura fundamental del nacionalismu, fasta podermos falar n’actualidá de nacionalismu étnicu, de nacionalismu de les minoríes o de Estáu multinacional.

Davezu, los nacionalismos de les minoríes, per suponer la presencia de movimientos n’entorvisa a l’Estáu, abultan tar tamién n’entorvisa col nacionalismu d’Estáu, cuando dambos nacionalismos son una mesma realidá en desemeyáes fases. Bien ye ciertu qu’el nacionalismu pue ser la mesmu tiempu un sintimentu, una dotrina y mesmo un enclín políticu, mas la desemeyanza rial ente’l nacionalismu de les minoríes y el nacionalismu d’Estáu enraigona nel gráu de recoñocimentu lexislativu ya entenacional qu’ún nacionalismu tien.

Muria n'enfotu a ETA en Pasah.es (Euskadi)

### [editar] El nacionalismu étnicu

El nacionalismu étnicu encarticha la nación en términos d’etnicidá, poro, siempres encluye dellos elementos amiyantes de les xeneraciones previes. Tamién encluye idegues duna conesión cultural ente los ñembros de la nación y los sos devanderos, y davezu, un lenguaxe ermunu. La nacionalidá ye hereditaria. L’Estáu remana la lexitimidá política del so estatus como llar del gurupu étnicu, y de la so función de proteición del gurupu nacional y la facilitacencia duna vida social y cultural pa’l gurupu. Les idegues sobro etnicidá son mui antiergues, mas el nacionalismu étnicu modernu tá fuertemente enfluyiu per Johann Gottfried von Herder, quien promovió’l concetu de Volk, y Johann Gottlieb Fichte.

Sumamente espresives e controvertiés son les pallabres del políticu Aleix Vidal-Quadras (Los enteletuales orgánicos del nacionalismu): el concetu étnicu de nación emplica, según eilli, un colleitivu humán esencial ya primixeniu encarticháu selleitiva y arbitrariamente pola trebia, la llingua, la relixón, determináes tradiciones o vezos, en que’l sintimientu nacionaliegu identitariu de sustratu étnicu ye un feixe d’estintos primitivos y preracionales que puxen l’odiu al estrañu, la identidá individual indistinguible de la gurupal, o l’encapacidá de compartir derivada de la llucha pola susistencia nún mediu natural menicu.

### [editar] El nacionalismu cívicu

El nacionalismu cívicu(tamién llamáu Nacionalismu Civil o Nacionalismu políticu) ye la forma del nacionalismu según la que l’estáu deriva la so lexitimidá política de la participación activa de los sos ciudadanos, la "volontá del pueblu"; representación política. Un endividu en tala nación debe creyer que les aiciones del estáu, en mayor o menor midía, reflexen la so volontá, mesmamente cuando ciertes aiciones van escontra de los sos especipios ermunos . Jean-Jacques Rousseau, quien desendolcare ésta teoría pela primer vegada, idegó’l concetu de Volontá Xeneral pa esplicar cómo podría funcionar éstu. Rousseau anotó les sos teoríes en dellos de los sos escritos, particularmente en Sobre’l Contratu Social.

El nacionalismu cívicu déitase dientru de les tradiciones de racionalismu y liberalismu. Ye la teoría tres les democracies constitucionales.

N’entorvisa’l nacionalismu étnicu, el nacionalismu cívicu -diz Aleix Vidal-Quadras- pacifica, harmoniza y entegra les diferences baxu’l mantu de valores morales cimeros como la lliberdá, la igualdá, la solidaridá y la xusticia.

### [editar] El nacionalismu románticu

El nacionalismu románticu (tamién llamáu nacionalismu orgánicu y nacionalismu identitariu) ye la forma de nacionalismu étnicu pela que l’estáu deriva la so lexitimidá política como consecuencia natural (orgánica) y espresión de la nación o la raza. Reflexa los idegales del romanticismu y opónese al racionalismu. El nacionalismu románticu enfatiza una cultura étnica hestórica qu’empata col idegal románticu; el folklore desendólcase como un concetu nacionaliegu románticu. Los hermanos Grimm alendáronse nos escritos de Herder pa criyar una coleición idegalizada d’hestorias étnicamente alemanas. L’hestoriador Jules Michelet exemplifica la conceición nacionaliega romántica de la hestoriografía.

### [editar] El nacionalismu d’esquierdes

El nacionalismu d’esquierdes defiende, delles vegáes, el drechu de tóes les naciones a la autodeterminación costituyendo una cadarma políca que beneficiaría a les clases populares d’esa nación.Delles vegáes, los nacionaliegos d’esquierdes encartíchanse al empar como internacionaliegos.

### [editar] El nacionalismu relixosu

El nacionalismu relixosu ye la forma de nacionalismu según la que l’estáu deriva la so lexitimidá política en consecuencia d’una relixón ermuna. El sionismou ye un exemplu d’estu, mas bona parte de les formes de nacionalismu étnicu son tamién en gran medía formes de nacionalismu relixosu. Per ejemplu, el nacionalismu irlandés ye xeneralmente asociáu al catolicismu; el nacionalismu indiu asóciase col hinduismu, etc. El nacionalismu relixosu vése, generalmente, como una forma de nacionalismu étnicu.

Sicasí, la componente relixosa ye más una etiqueta que la vraera motivación del nacionalismu dún gurupo. Per exemplu, magar que la mayoría de los cabezaleros nacionaliegos irlandeses del cabero sieglu foren católicos, demientres el sieglu XIX, y especialmente en el XVIII, munchos cabezaleros nacionaliegos foron protestantes. Los nacionaliegos irlandeses nun pruñen per siñaleces teolóxiques, sinon per una idegoloxía qu’oleya la islla d’Irlanda con una visión particular de la cultura irlandesa, que para munchos nacionaliegos encluye al catolicismu magar que non como elementu predominante. Pa munches naciones obligáes a pruñir escontra l’escardar de l’emperialismu d’otra nación, el nacionalismu asociósea la gueta dún idegal de lliberdá.

L’islam opónese dafechu a tó tipu de nacionalismu, tribalismu, racismu u otra clasificación de la xente nun bancada en les creyencies ermunes. Sicasí, dellos gurupos islámicos puen ser consideráos raciegos y nacionaliegos (asina, pa dellos, un puen considerase vraeros islámicos). La criyación de Pakistán ye un exemplu de nacionalismu relixosu de banca islámica en la medía en que tomaba como nación a los musulmanes de la India. Sicasí, munchos de los sos criyadores -como los del Estáu de Israel- yeren llaicos y consideraben la pertenencia a una misma tradición relixosa como elemento xenerador de identidá al marxen de la práutica relixosa en sí. Un exemplu semeyante ye’l de los musulmanes de Bosnia, consideráos como etnia en la antierga Yugoslavia y que na su mayor parti yeren nun creyentes o nun prauticantes.

### [editar] El nacionalismu banal

El nacionalismu banal, conceutualizáu per Michael Billig, ye la forma difusa que toma’l nacionalismu en les sociedáes contemporáñes, tornándose nún mecanismu omnipresente d’aldar les perceuciones y facer apaecer como natural la identificación ente una llingua, una cultura y una comunidá política. Seya yá en vezos colleitivos como’l deporte, o en detayes fatos como la utilización de banderes pa identificar les llingues en les qu’escríbense los ingredientes d’una caxa de cereales, el nacionalismo banal aviña cotidianamenti los esquemes mentales del nacionalismu.

El fascismu ye xeneralmente clasificáu como nacionalismu étnicu, siendo’l casu más estremu d’éstu’l nacionalsocialismu de la Alemaña Nazi.

## [editar] Elementos ermunos de toles formes de nacionalismu

Dellos teoristes políticos caltienen que cualisquier discriminación de formes de nacionalismu ye falsia. Tóes les formes de nacionalismu cuenten cúna población formando una nación, poro, sinifica que tolos los ñembros duna población creyen que formen parti d’algún tipu de cultura ermuna y la cultura nun pue ser dafechu dixebrada de la etnicidá. Mesmamente les supuestes "cultures cíviques" étnicamente neutrales en los Estáos Xuníos, per exmplu, iscriben la pallabra Dios na so moneda y na so xura de llealtá y deseñen feriados oficiales, poro, promueve un prexuizu cultural.

## [editar] Teóricos del nacionalismu

• Secundino Delgado

• Michael Billig

• Otto Bauer

• Jean-Jacques Rousseau

• Johann Gottfried von Herder

• Ernest Gellner

• Michel Aflaq

• Theodor Herzl

• Benedict Anderson

• José María Rosa

• Eugenio Lanti

• Charles Billig

• Sabino Arana Goiri

• Alfonso Daniel Rodríguez Castelao

• Valentí Almirall

## [editar] Críticos del nacionalismu

• Charles de Gaulle

• Albert Einstein

• Albert Camus

• François Mitterrand

## [editar] Nacionalismu históricu

Eventos hestóricos nos cuales el nacionalismu desempeñó un papel esencial:

• Xunificación italiana baxu’ldominiu de Piamonte y Sardeña

• Guerra francu-prusiana y la xunificación alemana baxu’l dominiu de Prusia

• Revolución francesa

• Primera Guerra Mundial

• Segunda Guerra Mundial

• Revolución peronista na Arxentina

• Guerra de la Independencia Española

• Guerra Civil española

## [editar] Nacionalismos d’angüañu

España

• Nacionalismu andaluz

• Nacionalismu aragonés

• Nacionalismu asturianu

• Nacionalismu llionés

• Nacionalismu canariu

• Nacionalismu castellanu

• Nacionalismu catalán

• Nacionalismu español

• Nacionalismu gallegu

• Nacionalismu valencianu

• Nacionalismu vascu

Francia

• Nacionalismu bretón

• Nacionalismu corsu

• Nacionalismu occitanu

• Nacionalismu vascu

Italia

• Nacionalismu padanu

• Nacionalismu sardu

• Nacionalismu sicilianu

Reinu Xuníu

• Nacionalismu córnicu

• Nacionalismu escocés

• Nacionalismu galés

• Nacionalismu inglés

• Nacionalismu irlandés

Estáos Xuníos

• Independentismu portorriqueñu

Rusia

• Nacionalismu chechenu

• Nacionalismu rusu

Canadá

• Nacionalismu quebequés

China

• Nacionalismu chinu

## [editar] Vése tamién

• Anacionalismu

• Cosmopolitismu

Retrieved from "http://ast.wikipedia.org../../../n/a/c/Nacionalismu.html"

Categoría: Política

##### Views

- Artículu
- Discusión
- Revisión actual

##### Buscar

##### Otres llingües

- Български
- Brezhoneg
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Lietuvių
- Latviešu
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- 中文