Мацярдушка - Вікіпэдыя

# Мацярдушка

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Мацярдушка
Origanum vulgare

Мацярдушка (па-лацінску: Origanum vulgare) — шматгадовая травяністая расліна сямейства губакветных.

Вышыня да 50 см з маленькімі авальным лісцем і ружовымі кветкамі. Расце па ўсёй Беларусі, пераважна на ўскрайках лясоў, на пагорках з сухой, вапнавай асновай. Народныя назвы: мацярынка, бабіна душыца (раней вельмі шырока ўжывалася пры жаночых захворваннях), душанка, пчалалюб. Блізкая сваячка маярану, таму яшчэ называлася “дзікі маяран”. Можна ўжываць у тых самых стравах. Трава змяшчае эфірны алей, дубільныя рэчывы і вітамін C.

У сучаснай беларускай кулінарыі амаль не выкарыстоўваецца. Лісце мацярдушкі можна дадаваць у супы (напрыклад, гарохавы), да баранавай пячонкі, вэнджаных кілбас, да страў з яек, салаты з садавіны (асабліва фасолі). Вельмі папулярная прыправа ў Італіі, адзін з сімвалаў італьянскай кухні (лісце дадаюць у соўсы, салаты з памідораў, баклажанаў, цукіні і іншыя, прыпраўляюць стравы з марской рыбы і мяса, апроч бараніны; абавязковы кампанент сапраўднай піцы), а таксама ў Францыі, Грэцыі, вядомая з антычнасці. Грэцкая назва oregano (таксама гандлёвая назва на міжнародным рынку) азначае “радасць гор”.

Даўней шырока ўжываўся ў народным побыце Беларусі, Украіны і іншых славянскіх краін: некалькі сцяблоў мацярдушкі клалі ў бочку пры засолцы агуркоў, адвар травы дадавалі ў квас, сухой травой абкурвалі глечыкі з-пад малака, у хатнім піваварстве ўжывалі заміж хмелю, пучкі развешвалі па сценах шляхецкіх абораў дзеля дэзінфекцыі. Перад заваркай кветкі разам са сцяблом разміналі.

Адвар мацярдушкі — папулярны сродак як народнай, так і афіцыйнай медыцыны (ад захворванняў нервовай сістэмы, ворганаў стрававання); яго пілі і ў якасці гарбаты. Эфірны ("хмелевы") алей з мацярдушкі ужываецца для араматызацыі мыла, губной памады, зубной пасты. Збіраюць у перыяд цвіцення разам з кветкамі; спецыфічныя смак і водар найлепш развіваюцца пры інтэнсіўным сонечным асвятленні, таму яны больш выражаныя ў імпартнага прадукту, чым у мацярдушкі, вырашчанай у нашых шыротах.

  Артыкул створаны з дапамогай матар'ялаў з: Алесь Белы, праект «Наша Ежа»

## [рэдагаваць] Зьнешнія спасылкі

У ВікіСховішчы можна знайсьці мультымэдыйныя матэрыялы па тэме:
«Мацярдушка»
Атрымана з «http://be.wikipedia.org../../../%D0%BC/%D0%B0/%D1%86/%D0%9C%D0%B0%D1%86%D1%8F%D1%80%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0.html»

Катэгорыі: Праект Наша Ежа | Травы | Італьянская кухня

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Alemannisch
- Български
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- 日本語
- Latina
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenščina
- Svenska
- Українська
- Walon