Біржа - Вікіпэдыя

# Біржа

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Нью-Ёрцкая фондавая біржа

Біржа (ад ням. Börse, лац. bursa - каліта) - асноўная форма рэґулярна функцыянуючага аптовага (вальнага) рынку, установа, дзе ажыцьцяўляецца гандаль каштоўнымі паперамі (фондавая біржа), валюты (валютная біржа) або тавараў, што прадаюцца па стандартах ці абрашчыках (таварная біржа). Біржы граюць ролю пасярэднікаў у працэсе арганізацыі гарызантальных гаспадарчых сувязяў.

Рэальныя пастаўкі на біржы рэдка перавышаюць 5-10% сусьветнага гандлю адпаведнымі таварамі, аднак уплыў біржаў на цэны сусьветнага рынку і канкрэтных гешэфтаў надзвычай высокі.

Таксама біржаю завецца будынак, дзе ажыцьцяўляюцца біржавыя апэрацыі

## [рэдагаваць] Біржы ў Беларусі

Першая біржа ў Беларусі ўзьнікла ў 1908 годзе - Менская лясная біржа. Празь некалькі гадоў рэгіянальная біржа ўзьнікла і ў Віцебску. Пасьля пачатку савецкае акупацыі ўсе беларускія біржы зьніклі, бо пры Савецкай уладзе зь яе плянавай эканомікай яны як рынкавыя структуры не маглі існаваць. Пасьля распаду СССР і ўтварэньня незалежнай Беларусі біржы зьявіліся зноў. У пачатку 90-х гадоў было больш як 25 біржавых структураў.

Многія тавары, якія гандляваліся на тых біржах, не былі біржавымі таварамі, таму гэтыя біржы трансфармаваліся ў 1992-1995 гг. у гандлёвыя дамы.

Паводле спэцыялістаў, біржавы рух у Беларусі пачатку 90-х гадоў быў стыхійным. Шмат хто са стваральнікаў бірж быў недасьведчаным у гэтай справе і ствараў біржу пад нейкі тавар, які ў цывілізаваных краінах рэалізуецца праз гандлёвыя крамы. Відавочна, на “нябіржавыя” тавары не было пакупнікоў і некаторыя біржы як рынкавыя структуры прыходзілі ў заняпад. З другога боку, ў станаўленьні біржаў як элемэнтаў цывілізаванага рынку не быў зацікаўлены тагачасны дырэктарат дзяржаўных прадпрыемстваў, бо рэалізоўваў тавар праз свае структуры. Было таксама шмат чыноўнікаў, якія супрацьдзейнічалі разьвіцьцю біржавога гандлю. Таму біржы былі, напрыклад, пад моцным падатковым прэсам. З прыходам да ўлады Аляксандра Лукашэнкі пачаўся моцны прэсінг на прыватны сэктар і ўрэшце рэшт амаль на дзесяцігодзьдзе біржавы рух у Беларусі спыніўся.

2 чэрвеня 2005 г. адбыліся першыя таргі на Беларускай унівэрсальнай таварнай біржы. З аднаго боку, спецыялісты выказваюць аптымізм наконт пэрспэктываў у Беларусі біржавага гандлю, паколькі гэтая ініцыятыва палягае ў рэчышчы ўсясьветнаэканамічных тэндэнцыяў. З другога боку, мае мейсца і вялікі пэсымізм на гэты конт, паколькі ў Беларусі нізкі ўзровень эканамічнай свабоды. Цяперашняя біржа, паводле рашэньня ўраду, мусіць гандляваць лесам і мэталам. Аднак, досьвед першых таргоў сьведчыць, што ахвотнікаў браць удзел у іх вельмі мала. Як зазначаюць дзелавыя асобы, створаныя дзяржавай ўмовы біржавога гандлю, нявыгадныя. Як і на пачатку 90-х гадоў, застаецца вялікі дзяржаўны сэктар і моцнае дзяржаўнае рэгуляваньне эканомікі.

Гэты тэкст напісаны пры дапамозе матэрыялаў перадач Радыё Свабода (беларуская рэдакцыя).

## [рэдагаваць] Глядзі таксама

Нью-Ёрцкая Фондавая Біржа

## [рэдагаваць] Зьнешнія спасылкі

Біржы ў Беларусі: ці надыйдзе для іх спрыяльны час?

Атрымана з «http://be.wikipedia.org../../../%D0%B1/%D1%96/%D1%80/%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0.html»

Катэгорыя: Рынак каштоўных папераў

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- العربية
- Български
- Català
- Česky
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Bahasa Indonesia
- 日本語
- Lietuvių
- Nederlands
- Русский
- Slovenščina
- 中文