Pont - Wicipedia

# Pont

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Adeiladir pont i helpu pobl, cerbydau neu ddŵr i groesi dyffryn neu gwm, ffordd neu reilffordd, neu hyd yn oed afon.

Daw’r gair ‘pont’ o’r Lladin. Felly hefyd y gair Ffrangeg ‘pont’ sydd yn gyfystyr â ‘phont’ yn Gymraeg.

Mae dihareb enwog yn Gymraeg yn seiliedig ar y chwedl yn y Mabinogi pan fo'r cawr Bendigeidfran yn gorwedd ar draws afon yn ystod ei gyrch yn Iwerddon fel bod y Cymry yn gallu teithio dros ei gefn ar draws yr afon. A fo ben, bid bont.

Boncyffion cryfion wedi eu gosod ar draws afon oedd y pontydd cyntaf. Gwelir y gair mewn nifer o enwau lleoedd yng Nghymru, megis Pontardawe, Pontarddulais, Pontypridd, Pontarfynach, Pen-y-Bont-ar-Ogwr.

Bu’r Rhufeiniaid yn ddiwyd yn adeiladu pontydd gan wneud defnydd helaeth o bontydd cychod a phontydd o bren. Gwnaethant hefyd ddefnyddio’r dechnoleg pensaernïol o adeiladu gyda cherrig ar ffurf bwa, gan adeiladu pontydd cerrig digon cryf i barhau hyd heddiw. Fe geir pontydd bwa o oes y Rhufeiniaid o hyd yn Ffrainc, yr Eidal a Sbaen, e.e. pont Alcántara yn Sbaen. Yn ogystal a chario heolydd defnyddiai’r Rhufeiniaid bontydd i gario dŵr (aquae ductus).

Parhaodd mynachod Ewrop â’r gwaith o adeiladu pontydd ar draws Ewrop yn ystod y Canol Oesoedd. Dyma darddiad teitl y pab ‘’pontifex maximus’’, sef y prif adeiladwr pontydd.

Mae nifer fawr o wahanol fathau o bontydd.

Un math yw Pont Gludo.

## [golygu] Pontydd Enwog Cymru

- Pont Britannia gan Robert Stephenson
- Pont Reilffordd Conwy gan Robert Stephenson
- Pont Y Borth gan Thomas Telford
- Pont Grog Conwy gan Thomas Telford

## [golygu] Llyfryddiaeth

- Rhamant y Pontydd gan D Gwyn Jones (1969): Llyfrau’r Dryw – llyfr cyffredinol sy’n cynnwys enghreifftiau o bontydd Cymreig o wahanol fathau.
- Balchder Crefft gan Evan Jones (1976): Christopher Davies (Cyhoeddwyr) Cyf - pennod 5 yn ymdrin â seiri maen Ceredigion.
- Inscriptions on Bridges in Ceredigion gan A.O. Chater o Gylchgrawn Cymdeithas Hynafiaethwyr Ceredigion Cyf VIII Rhifyn 3

Mae'r erthygl hon yn eginyn. Gallwch helpu iddi dyfu.

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../p/o/n/Pont.html"

Categorïau tudalen: Egin | Adeiladau ac adeiladwaith | Pontydd

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- العربية
- Български
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- فارسی
- Suomi
- Français
- עברית
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Lietuvių
- Bahasa Melayu
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Иронау
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文
- Bân-lâm-gú