Cell - Wicipedia

# Cell

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Uned sylfaenol pob peth byw yw cell. Mae rhai nodweddion cyffredin i bob cell, gyda nifer o gelloedd arbennig yn dangos nodweddion ychwanegol. Mae i bob cell:

- Y DNA gyda'r wybodaeth genetig.
- Proteinau sy'n cynnal y prosesau biocemegol
- Cellbilen sy'n amfddifyn y gell ac yn gweithredi fel hildlydd o amgylch y gell, gan gadael rhai sylweddau i ddianc o'r gell neu i ddod i'r gell trwy broses o drylediad neu osmosis. Mae rhai sylweddau hanfodol yn cael eu symud ar draws y gellbilen gan broses o gludiant actif, sef broses sy'n defnyddio egni i symud sylwedd yn erbyn y graddiant crynodiad.

Mae tasgau cyffredin sylfaenol i bob cell:

- Cellraniad er mwyn lluosogi celloedd.
- Y metabolaeth sy'n newid defnydd newydd i egni ac yn gwaredu defnydd gwastraff
- Synthesis proteinau trwy drawsgrifio DNA i mRNA a mRNA i broteinau.

Mae mwy na 220 math o gerlloedd mewn corff dynol.

### [golygu] Adeiledd cell

Mae celloedd anifeiliaid a chellau blanhigion dipyn yn wahanol, ond dyma'r prif organynnau:

- Celloedd anifeiliaid a phlanhigion
  - Y cellbilen o gwmpas y gell sy'n cadw'r cyfan wrth ei gilydd
  - Y cnewyllyn mae'n cynwys y cromosomau gyda'r DNA
  - Y cytoplasm o gwmpas y cnewyllyn ac i mewn y pilen
  - Y gwagolyn cell llawn hylif
  - Y mitocondria sy'n cynhyrchu egni
  - Y ribosom sy'n trawsgrifio mRNA
- Celloedd Planhegion
  - Y cloroplast sy'n cynnwys y cloroffyl
  - Y cellfur wedi i wneud o gellwlos ac yn cynnal ffurf y planhigion

### [golygu] Hanes

Y tro cyntaf i rywun ddod o hyd i gelloedd oedd ym 1665 - ffeindiodd Robert Hooke celloedd corc ac wedyn celloedd planhigion byw. Roedd yn defnyddio'r un o'r microsgopau cyntaf i hynny a roedd Anton van Leeuwenhoek yn dadansoddi gwaed ac arall ym 1675.

Yn y pedwaredd ganrif ar bymtheg darganfyddodd Theodor Schwann gelloedd anifeiliaid a phlanhegion. Darganfyddodd Louis Pasteur nid yw'r celloedd yn dod o'r dim (generatio spontanea) - a Rudolf Virchow fod pob cell yn geni o gell arall (omni cellula ex cellula).

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../c/e/l/Cell.html"

Categorïau tudalen: Bioleg cell

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- العربية
- Български
- বাংলা
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú