Britheg y gors - Wicipedia

# Britheg y gors

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Britheg y gors
Dosbarthiad biolegol

Teyrnas: | Animalia
Ffylwm: | Arthropoda
Dosbarth: | Insecta
Urdd: | Lepidoptera
Teulu: | Nymphalidae
Genws: | Euphydryas
Rhywogaeth: | E. aurinia |

Enw deuenwol
Euphydryas aurinia Rottemburg, 1775

Mae Britheg y Gors (Euphydryas aurinia) yn löyn byw Ewropeaidd sydd dan fygythiad ac mae ei niferoedd yn lleihau’n gyflym yn y DU. Mae gyda'r oedolion marciau trawiadol aur ac orengoch a gwythiennau duon. Mae o dan yr adenydd yn batrymog gyda melyn , oren a du heb unrhyw arlliw o arian o gwbl. Mae marciau arian o dan yr adenydd o bob math o frithion eraill yng Nghymru.

Mae De Cymru yn un o brif gadarnleoedd y rhywogaeth yn Ewrop. Mae rhai poblogaethau yn bodoli yn y gogledd hefyd. Fel arfer mae Britheg y Gors i’w chael mewn glaswelltiroedd llaith grugog a elwirPorfeydd Rhos ond mae'r rhywogaeth yn bodoli mewn mathau eraill o gynefinoedd sy'n sychach, fel glaswelltiroedd niwtral neu mewn glaswelltiroedd calchaidd sych. Gellir gweld poblogaethau bach weithiau mewn nifer o fannau lle nad oes llawer o fwyd planhigion i’w gael. Gall poblogaethau bach fod yn elfen bwysig o'r ecoleg a'r deinameg poblogaeth oherwydd gallant gynhyrchu llawer o unigolion symudol, sy'n gallu sefydlu poblogaethau eraill.

Mae Britheg y Gors yn cael ei diogelu dan gyfraith Prydain. Mae wedi’i rhestru yn rhestr warchodedig Atodiad 5 Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981.

Mae’r pili palod yn hedfan o ganol Mai tan Fehefin. Dodwyir yr wyau mewn grwpiau ar ochr isaf dail y planhigyn bwyd, Tamaid y Cythraul (Succisia pratesis). Mae’r lindys ifanc yn byw mewn gweoedd cyffredin a nyddant dros y planhigyn bwyd. Yn yr hydref maent yn nyddu gweoedd cryfach lle byddant yn dechrau gaeafgysgu.

Yn y gwanwyn bydd y lindys yn dechrau gwasgaru, ar ôl y bwrw croen terfynol. Byddant wedi newid o liw brown i ddu. Gellir eu gweld yn torheulo weithiau. Mae rhaid iddynt fod yn boeth i fwyta.

Mae gwaith ymchwil i ddeinameg poblogaeth Britheg y Gors wedi dangos ei bod yn byw mewn “metaboblogaethau”. Diffinnir Metaboblogaeth fel “casgliad o boblogaethau lleol, sy’n dod i gysylltiad â’i gilydd o ganlyniad i wasgaru achlysurol. O fewn y rhain bydd rhai yn diflannu a chlystyrau eraill yn cael eu sefydlu.”

Fel arfer mae Brith y Gors yn byw mewn poblogaethau bach sy’n dueddol o farw allan ac yna bydd poblogaethau eraill yn cael eu sefydlu o safleoedd cyfagos. Elfen bwysig iawn y gyfyndrefn metaboblogaethau yw y bydd ardaloedd o gynefin gwag yn bodoli bob amser o fewn y gyfundrefn. Mae’n bosib i’r rhan fwyaf o’r darnau cynefin fod yn wag. Mae diogelu safleoedd addas lle nad yw’r pili pala’n bresennol yn hanfodol i’w goroesiad yn y tymor hir.

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../b/r/i/Britheg_y_gors.html"

Categorïau tudalen: Pryfed

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Dansk
- Deutsch
- English
- Français
- Nederlands
- Português