بازاریابی چندسطحی - ویکی‌پدیا

# بازاریابی چندسطحی

### از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

این مقاله نیازمند ویکی‌سازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوه‌نامه آن را تغییر دهید. در پایان، پس از ویکی‌سازی این الگوی پیامی را بردارید.

## [ویرایش] تاریخچه

بازاریابی چندسطحی بیش از هشتاد سال سابقه دارد. از قدیمی‌ترین موارد این نوع بازاریابی در روسیهٔ تزاری توسط یک دوچرخه‌فروش انجام شده است. این ماجرا را یاکوو ایسیدوروویچ پرلمان، ریاضی‌دان روس که از اوایل قرن بیستم تا اواخر جنگ جهانی دوم زندگی می‌کرده است در کتاب «ریاضیات زنده»، در بخشی با عنوان «دوچرخه‌های ارزان» به عنوان نوعی کلاه‌برداری نقل کرده است.

در این روش خریداران نقش بازاریاب را بازی می‌کنند و برای رسیدن به پورسانت می‌بایست، به جای بازاریابان حرفه‌ای، به دنبال مشتری بگردند. با این کار هزینه بازاریابی و تبلیغ برای شرکت کاهش پیدا می‌کند ولی در عوض این هزینه در بین تعداد زیادی بازاریاب غیرحرفه‌ای تقسیم می‌شود.

## [ویرایش] مثالی از بازاریابی چندسطحی

شرکتی گوشی موبایل می‌سازد. مشتریان این شرکت می‌توانند با معرفی محصولات کمپانی و ترغیب دیگران به خرید آن محصولات، برای کمپانی بازاریابی کنند و کمپانی طبق قوانینی به ایشان پورسانت می‌دهد. پورسانت می‌تواند بابت معرفی مستقیم یا غیرمستقیم پرداخت شود. مثلاً علی دو مشتری (حمید و سعید) را معرفی کند و بابت معرفی مستقیم پورسانت بگیرد سپس حمید و سعید هر کدام دو مشتری معرفی کنند و علاوه بر دریافت پورسانت بابت معرفی مستقیم، علی نیز بابت معرفی غیرمستقیم پورسانت بگیرد.

## [ویرایش] سوالات رایج

آیا شرکت‌های بازاریابی چندسطحی، برای پرداخت پورسانت مجبورند محصولات‌شان را گران‌تر بفروشند؟

اگر شرکتی بخواهد با روش بازاریابی چندسطحی کالاهایش را بفروشد باید هزینهٔ پورسانت‌ها را از جایی تأمین کند. این کار با افزایش قیمت کالا انجام می‌شود ولی در عوض معمولاً به مشتری-بازاریاب‌ها وعدهٔ پورسانت‌های چشم‌گیر داده می‌شود تا حاضر شوند این اضافه قیمت را بپردازند.

البته هر شرکتی هزینهٔ تبلیغات را از مشتری می‌گیرد و این، در صورتی کذب نبودن تبلیغات، می‌تواند طبیعی و عادلانه باشد ولی در روش بازاریابی چندسطحی هزینهٔ اضافی از بازاریاب‌هایی گرفته می‌شود که با آرزوی رسیدن به پورسانت، به شرکت خدمت می‌کنند ولی طبق محاسبات علمی، درصد بالایی از آن‌ها قطعاً به پورسانت وعده داده‌شده نخواهند رسید.

مثلاً در مثال گوشی موبایل اگر با یافتن دو مشتری اول به فرد پورسانت داده شود، قطعاً بیش از پنجاه درصد مشتریان پورسانتی دریافت نمی‌کنند. در شرکت‌های موجود، درصد کسانی که پورسانت دریافتی‌شان از اضافه قیمت اولیه کم‌تر است به بیش از 90 درصد می‌رسد.

دلیل گرایش به این نوع بازاریابی‌‌ها چیست؟

در این بازاریابی‌ها به افراد گفته می‌شود که می‌توانند در مدتی کوتاه دو (یا چند) مشتری جدید برای محصولات پیدا کنند و آن افراد نیز در مدت کوتاهی به این هدف می‌رسند. در نتیجه افراد امیدوارند که این شبکهٔ دودویی با رشدی که دارد مثلاً بعد از ده مرحله، منجر به ورود بیش از هزار مشتری ‌شود که باعث خواهد شد پورسانت قابل ملاحظه‌ای به شروع‌کنندهٔ این شبکه برسد.

چرا این نوع بازاریابی کلاه‌برداری است؟

رشد این شبکه‌ها در طول زمان با افزایش تعداد مشتریان، کند و کندتر می‌شود. یک شبکهٔ دودویی در لایهٔ بیستم بیش از یک میلیون عضو و در لایهٔ سی و دوم بیش از هشت میلیارد عضو دارد! در نتیجه دیر یا زود زمانی می‌رسد که دیگر نمی‌توان در زمانی معقول برای شرکت مشتری پیدا کرد. این‌جاست که درصد بسیار بالایی از اعضای این شبک ضرر می‌کنند. این در حالی است که شرکت و تنها درصد کمی از مشتریانی که زودتر وارد شبکه شد، به سودی بسیار رسیده‌اند.

آیا بازدهی این نوع بازاریابی از بازاریابی معمولی بیش‌تر نیست؟

اگر فقط به هزینه‌هایی که شرکت پرداخت می‌کند توجه کنیم به نظر می‌رسد که این روش بازدهی بالایی دارد ولی اگر وقت و هزینه‌ای که بازاریابان صرف معرفی محصولات شرکت می‌کنند را هم در نظر بگیریم خواهیم دید که بازدهی این روش از روش معمولی بسیار کم‌تر است. با محاسبه‌ای ساده می‌توان دید که مثلاً در روش دودویی نتیجه تمام تلاش بازاریابان به طور متوسط منجر به فروش تنها دو کالا می‌شود در حالی که یک بازاریاب معمولی در یک ماه، بسته به نوع جنس، ممکن است صدها جنس را به مشتری برساند.

این نوع بازاریابی از نظر قانونی در جهان چه وضعی دارد؟

در اکثر کشورهای پیش‌رفته این نوع بازاریابی ممنوع شده است. به عنوان مثال این فعالیت در کانادا، آلمان و تمام ایالت‌های آمریکا ممنوع است.

در ایران نیز این نوع فعالیت‌ها با تصویب قانون مجلس مورخ 4/3/1384 غیرقانونی اعلام شد.

## [ویرایش] منبع

سایت تخصصی بررسی سیستم‌های فروش شبکه‌ای

## [ویرایش] نگاه کنید به

شورای نگهبان طرح ممنوعیت فعالیت شركت‌های هرمی را مغایر شرع و قانون اساسی ندانست در سایت رسمی شورای نگهبان

پاسخ به چند پرسش در مورد شركت‌های هرمی در سایت رسمی شورای نگهبان

گزارشی در مورد گلدکوئست و تجربه‌های مشابه در اروپا از سایت رادیو و تلویزیون آلمان: وعدهٔ پول و ثروت

تاریخچهٔ بازاریابی چندسطحی در روسیهٔ تزاری: آیا ایدهٔ گلدکوئست متعلق به عصر اینترنت است؟

قوانین کشور آمریکا و کانادا در ارتباط با فعالیت‌های بازاریابی چندسطحی

بیانیهٔ کمیسیون فدرال تجارت ایالات متحدهٔ امریکا (FTC) در سال ۲۰۰۰ میلادی در مورد بازاریابی چندسطحی (MLM)

ترجمهٔ بیانیهٔ کمیسیون فدرال تجارت ایالات متحدهٔ امریکا (FTC) در سال ۲۰۰۰ میلادی در مورد بازاریابی چندسطحی (MLM)

گزارش Debra A. Valentine مشاور ارشد کمیسیون تجارت فدرال آمریکا در ارتباط با طرح‌های هرمی قسمت اول، قسمت دوم و قسمت سوم

گزارشی در مورد گلدکوئست در ایران از سایت فارسی BBC: گنج طلا یا چاه فنا! و گزارش صوتی تکمیلی

برگرفته از «http://fa.wikipedia.org../../../%D8%A8/%D8%A7/%D8%B2/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%B3%D8%B7%D8%AD%DB%8C.html»

رده‌های صفحات: مقالات نیازمند به ویکی‌سازی | بازاریابی

##### Views

- مقاله
- بحث
- نسخهٔ فعلی

##### جستجو شود