Camaleón - Wikipedia

# Camaleón

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Camaleón
Camaleón verde
Clasificación Científica

Reino: Animalia
Filo: Chordata
Clase: Reptilia
Orde: Scamata
Suborde: Sauría
Familia: Chamaeleonidae

Xéneros

Bradypodion
Calumma
Chamaeleo
Furcifer
Brookesía
Rhampholeon

Camaleón (familia Chamaeleonidae) reférese a unha familia de réptiles escamados, e unha das máis coñecidas familias de lagartos. Hai perto de oitenta especies de camaleóns, a maior parte delas na África, ao sur do Sáhara.

Os camaleións son famosos pola súa habilidade en trocar de cor conforme o ambiente (de feito un mito), pola súa lingua rápida e alongada, e polos seus ollos, que poden ser movidos independentemente un do outro.

O nome "Camaleón" significa "león da terra", e é derivado das palabras gregas Chamai ("na terra, no chan") e leon ("león").

É un lagarto bastante antigo, xa que hai rexistros fósiles de camaleóns desde períodos tan distantes como o Terciario.

## [editar] Características físicas

Os camaleóns teñen até 60 cm de lonxitude, lingua protáctil (non se confunda con portátil), rabo prénsil e patas fortes.

Móvese con extrema lentitude. Para apañar a súa presa, utiliza a lingua como se fose un lazo. Consegue, cunha velocidade sorprendente, estender a lingua case un metro. A súa lingua de punta pegañosa prende o insecto, que é despois tragado. Só con fotografías con cámaras de alta velocidade é que ese proceso pode ser estudado en detalle.

Os seus ollos poden ser movidos independentemente, o que lle confere aparencia curiosa. Son recobertos por unha pálpebra que deixa libre apenas unha pequena área circular no centro, que corresponde ao iris e á pupila.

A súa pel ten bastante queratina, o que presenta unha serie de vantaxes (en especial, a resistencia). Mais esa característica fai que o camaleón faga a "muda" de pel durante o seu crecemento (a pel antiga descama, dando lugar a outra), a exemplo das cobras.

É unha especie ovípara, e as posturas varían entre 30 e 40 ovos, que son depositados no solo. A incubación é longa, dura de 8 a 9 meses. O camaleón atinxe a maturidade sexual nun ano e pode vivir de 4 a 5 anos.

Os machos son normalmente máis coloridos e con ornamentacións máis proeminentes na cabeza.

## [editar] Distribución e hábitat

A maior parte dos camaleóns vive na África e en Madagascar, aínda que algunhas especies tamén sexan encontradas en partes do sur da Europa, Sri Lanka, India, Asia Menor e até na Amazonia. Diferentes especies habitan diferentes ambientes, como montañas, florestas pluviais, sabanas e ás veces desertos e estepas. Crese que os individuos que viven nos sectores mediterránicos europeos derivan de exemplares introducidos polo ser humano en épocas remotas.

Os camaleóns habitan, na súa maior parte, árbores. Mais tamén son achados nalguns arbustos, e algunhas especies viven no chan, embaixo das follas. Poden pasar dunha árbore a outra grazas á súa cauda, e aos pés en forma de pingas.

Na Amazonia, o animal iguana (Iguana iguana) é coñecido como camaleón, aínda que sexa dunha familia diferente. A especie tamén é coñecida localmente como sinimbu. A especie non sofre presión de caza intensa, principalmente pola falta de tradición como alternativa alimenticia polas comunidades rurais. No entanto, existen relatos de consumos de ovos por algunhas comunidades ribeiriñas da Amazonia. Pratos feitos co animal tamén son ocasionalmente preparados polos nativos. Tamén hai casos menos frecuentes de Camaleóns da familia Chamaeleonidae na Amazonia, de orixe indiana, e que foron introducidos polos portugueses. Eses animais adaptaronse con éxito ao hábitat amazónico.

Como non é unha especie nativa, a lexislación brasileira non prohibe a crianza de camaleóns como animais de estimación: son bichos dos máis populares entre os fans de animais exóticos. Recentemente, o Ibama prohibiu a importación de camaleóns. Mais non hai restrición de crianza de animais que xa estean no país, sempre e cando estean en criadoiros adecuados. Esa "permisividade" naturalmente non vale para o "camaleón da Amazonia", que é nativo.

## [editar] Comportamento

Todos os camaleóns son animais diurnos. O seu período de maior actividade é a mañá, e o final do entardecer. Os camaleións non son cazadores activos. Ao contrario diso, preférense sentar, ficando horas inmóbiles, esperando unha presa. Aliméntanse basicamente de artrópodos e de pequenos vertebrados. En cativerio, tamén comen froitas como papaia, banana, e até ovos fritos. Mais esa dieta só é válida para animais adultos: os fillos pequenos son case exclusivamente insectívoros.

Os camaleóns viven a maior parte das súas vidas solitariamente, e son bastante agresivos contra outros membros da súa mesma especie, mesmo que sexan fémeas. O hábito solitario só é abandonado na época de emparellamento, cando o macho descende das árbores á procura de fémeas.

Os camaleóns morden se foren provocados, mais a mordida non é moi dolorosa.

## [editar] Mudanza de cor

Camaleón listado

Ao contrario da crenza popular, o camaleón non é incolor, e nin muda de cor de acordo coa cor do ambiente: na verdade, a mudanza da súa cor básica é expresión dunha condición física ou psicolóxica do lagarto.

A pel troca de cor baixo a influencia do seu humor, da luz ou da temperatura.

A mudanza de cor tamén ten un papel importante na comunicación durante loitas entre camaleóns: as cores indican se o opoñente está asustado ou furioso.

Acidentalmente, a mudanza de cor pode axudar no mimetismo do animal, aínda que esta non sexa unha ocorrencia frecuente, e si ocasional.

Os camaleóns teñen células especializadas en dúas capas baixo a súa pel externa transparente. As células na capa superior, chamadas de cromatóforas, contéñen pigmentos amarelos e vermellos. Abaixo das células cromatóforas hai outra capa de células: as guanóforas, que contéñen unha substancia cristalina e incolora (a guanina). Os guanóforos reflecten, entre outras, a cor azul da luz incidente. Se a capa superior de cromatóforas for amarela, a luz reflectida tórnase verde (azul máis amarelo). Unha capa de pigmento escuro (melanina) contendo melanóforos está situada aínda máis profundamente, abaixo das guanóforas reflectoras de luz azul e branca. Estes melanóforos dominan o brillo e a claridade da luz reflectida.

Todas esas diferentes células pigmentares poden relocar os seus pigmentos, influenciando así a cor da luz que é reflectida.

## [editar] Camaleóns na cultura e nas artes

En todo o Occidente, o termo "Camaleón" é usado na linguaxe figurada como sinónimo dunha persoa volúbel e maleábel, que adapta o seu comportamento e características conforme o ambiente. Nin sempre o termo ten connotación negativa (de falsidade), podendo significar tamén "flexibilidade". Tamén é bastante utilizado para adxectivar bos actores.

Na simboloxía de algunhas tribos africanas, o camaleón é un animal sagrado, visto como o criador dos primeiros seres humanos. Nunca é morto polas persoas, e cando é encontrado no camiño, tírano con precaución, con medo de maldicións.

Na Amazonia, encontrar un camaleón indica bos fluidos: estes animais indican boa sorte, e matalos trae mal agoiro. Aínda así, hai quen ignore as lendas e mate os camaleóns da Amazonia para comelos.

Os camaleóns son personaxes frecuentes de fábulas, onde xeralmente representan bichos lentos, astutos e pouco confiábeis.

Camaleón tamén é o nome dun conxunto de carnaval na Bahia, e dunha pequena constelación.

Na banda deseñada brasileira, Kamaleao con "K" é un personaxe moi divertido e festeiro criado polo debuxante marañense Petrus Cintra.

## [editar] Referencias externas

1. A Revista do Pará, describe o camaleón da Amazonia (Iguana iguana), e mostra fotos dun prato da culinaria local feito de "camaleón".
2. Fotos de camaleón no wikimedia commons.
3. Saúde Animal: Camaleão - páxina con fotos.
4. Poesia de Maria da Graça Almeida, que ten o camaleón como tema.

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../c/a/m/Camale%C3%B3n.html"

Categoría: Réptiles

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura

##### Outras linguas

- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Français
- Nederlands
- Polski
- Português