España - Wikipedia

# España

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

España é un estado que se atopa no sudoeste de Europa. Ó nordeste limita con Francia e Andorra, Pirineos por medio. Ó oeste linda con Portugal, país co que forma a Península Ibérica. España inclúe tamén as Illas Baleares no Mar Mediterráneo, as Illas Canarias no Océano Atlántico e as cidades de Ceuta e Melilla no norte de África.

Reino de España (castelán e galego)
Regne d'Espanya (catalán)
Espainiako Erresuma (éuscaro)

Bandeira de España | Escudo de España

Lema: Plus Ultra (máis aló)
linguas oficiais | Castelán (en todo o territorio) Catalán (en Cataluña, Illas Baleares, Comunidade Valenciana (co nome de 'valencià'), Éuscaro (no País Vasco e Navarra), Galego (en Galiza), a Lingua de signos (desde o 13 de xaneiro de 2006)
Capital | Madrid
Xefe do estado | S.M. Juan Carlos I
Presidente do Goberno | José Luis Rodríguez Zapatero
Superficie - Total - % agua | Lugar n 50 504.782 km² 1,04%
Poboación - Total (2004) - Densidade | Lugar n 29 43.197.684 85/km²
Moeda | Euro ¹
Franxa horaria | UTC 0 (Canarias), +1 (Península, Baleares, Ceuta e Melilla) (Adiántase unha hora no verán)
Xentilicio | Español
Himno nacional | Marcha Real
Internet TLD | .ES
Código telefónico | 34
(1) Antes de 1999: peseta

## [editar] Historia

Artigo principal: Historia de España

## [editar] Goberno e Política

Artigo principal: Goberno e política de España

### [editar] Poderes do Estado

Poder executivo O xefe de estado é o rei Xoán Carlos I. O xefe do goberno é o Presidente, proposto polo rei e elixido polo Congreso dos Deputados. O presidente encárgase de nomea-los ministros. O executivo recibe o apoio do Consello de Estado para consultas específicas.

Poder lexislativo Formado polo Congreso dos Deputados, con 350 membros elixidos polos cidadáns maiores de 18 anos cada catro anos, e o Senado con 259 membros.

Poder xudicial O máis alto tribunal é o Tribunal Supremo. Cada Comunidade Autónoma ten un Tribunal Superior de Xustiza. O Tribunal Constitucional encárgase de interpreta-la Constitución. Do mesmo xeito, hai Audiencias provinciais e unha Audiencia Nacional, especializada en delitos de terrorismo, narcotráfico, etc. Existe un Consello Xeral do Poder Xudicial e un Fiscal do Estado.

### [editar] Altas institucións do Estado

España é unha monarquía parlamentaria desde a súa Constitución de 1978.

En España, as chamadas Altas institucións do Estado son:

- A Casa Real
- As Cortes Xerais
  - O Congreso dos Deputados
  - O Senado
- O Consello Xeral do Poder Xudicial
- O Tribunal Constitucional

Articulan os poderes do Estado e equilibran as relacións de poder do mesmo.

### [editar] Partidos políticos principais

De ámbito estatal (representados no Congreso ou o Senado) e por orde alfabética:

- Bloque Nacionalista Galego (BNG)
- Chunta Aragonesista (CHA)
- Coalición Canaria (CC)
- Convergència i Unió (CiU)
- Esquerra republicana de Catalunya (ERC)
- Eusko Alkartasuna (EA)

- Izquierda Unida (IU, Esquerda Unida)
- Nafarroa Bai
- Partido Nacionalista Vasco (PNV)
- Partido Popular (PP)
- Partido Socialista Obrero Español (PSOE)

De ámbito local (presentes en concellos e/ou comunidades autónomas):

- Andecha Astur
- Bloc Nacionalista Valenciá
- Conceyu Xoven
- Esquerra republicana del Pais Valenciá (ERPV)
- Euskal Herritarrok ou Batasuna: na actualidade ilegalizado por apoloxía do terrorismo.
- Iniciativa per Catalunya - Els Verds (ICV)

- Partido Andalucista (PA)
- Partido Nacionalista Canario (PNC)
- Partido Regionalista de Cantabria (PRC)
- Partido Aragonés Regionalista (PAR)
- Unión del Pueblo Leonés (UPL)
- Unión del Pueblo Navarro (UPN)
- Tierra Comunera-Partido Nacionalista Castellano (TC-PNC)

## [editar] Organización político-administrativa

España ocupa a meirande parte da Península Ibérica

Artigo principal: Organización político-administrativa de España

España é unha monarquía parlamentaria dende a Constitución de 1978.

España divídese administrativamente en 17 comunidades e 2 cidades autónomas, con distintos graos de autogoberno.

Cidades autónomas:

- Ceuta
- Melilla

España está tamén dividida en 50 provincias

| España |

Andalucía - Aragón - Principado de Asturias - Illas Baleares - Illas Canarias - Cantabria - Castela-A Mancha - Castela e León - Cataluña - Comunidade Valenciana - Estremadura - Galicia - Comunidade de Madrid - Rexión de Murcia - Comunidade Foral de Navarra - País Vasco - A Rioxa
Cidades autónomas
Ceuta - Melilla
Europa | España

## [editar] Xeografía

Artigo principal: Xeografía de España

Situada en Europa Occidental, ocupa a meirande parte da Península Ibérica e, fóra, dous arquipélagos (Illas Canarias no Océano Atlántico e Illas Baleares no Mar Mediterráneo) e dúas cidades, Ceuta e Melilla, no norte de África.

En extensión territorial é o terceiro país de Europa (excluida Rusia), por detrás de Ucraína e Francia, e o segundo maior da Unión Europea.

Os límites físicos de España son, principalmente, os da Península Ibérica, a cal comparte con Portugal, Andorra e a colonia británica de Xibraltar. Portugal e o Océano Atlántico ó oeste, o Mar Mediterráneo ó leste, o Estreito de Xibraltar ó sur e os Pirineos, xunto co Golfo de Biscaia e o Mar Cantábrico ó norte.

Os principais sistemas montañosos son: Pirineos, Sistema ibérico, Carpetana, Oretana e Cordilleiras Béticas (Subbética y Penibética).

Os ríos máis caudalosos son: río Ebro, río Teixo (en español río Tajo), río Douro, río Guadiana, río Guadalquivir, río Miño, río Segura, río Xúcar (en español río Júcar).

- Lista de cidades españolas

## [editar] Economía

Artigo principal: Economía de España

Cun Producto Interior Bruto de US$ 885,500 millóns de dólares e unha renda per capita de US$ 22,000 (2004), España é unha das grandes economías europeas e mundiales. A esperanza de vida da súa poboación está entre as 3 máis elevadas do mundo e a mortandade infantil entre as máis baixas.

## [editar] Demografía

Artigo principal: Demografía de España

40.499.791 habitantes ó 1 de xaneiro de 2000, segundo o Instituto Nacional de Estatística (INE), distribuídos por Comunidades Autónomas:

Comunidades Autónomas | Habitantes
--- | ---
Andalucía | 7.340.052
Aragón | 1.189.909
Principado de Asturias | 1.076.567
Illas Baleares | 845.630
Canarias | 1.716.276
Cantabria | 531.159
Castela-A Mancha | 1.734.261
Castela e León | 2.479.118
Cataluña | 6.261.999
Comunidade Valenciana | 4.120.729
Extremadura | 1.069.420
Galiza | 2.731.900
Comunidade de Madrid | 5.205.408
Rexión de Murcia | 1.149.329
Comunidade Foral de Navarra | 543.757
País Vasco | 2.098.596
A Rioxa | 264.178
Cidades Autónomas
Ceuta | 75.241
Melilla | 66.263

- Lista de áreas metropolitanas españolas

## [editar] Cultura

Artigo principal: Cultura de España

## [editar] Festas estatais

1 de xaneiro | Aninovo
6 de xaneiro | Epifanía Reis Magos
19 de marzo | San Xosé Día do pai
1 de maio | Día do traballador
25 de xullo | Santiago Apóstolo
15 de agosto | Asunción
12 de outubro | Festa Nacional de España Día da Hispanidade Virxe do Pilar
1 de novembro | Día de tódolos Santos
6 de decembro | Día da Constitución
8 de decembro | Inmaculada Concepción
25 de decembro | Día de Nadal

## [editar] Miscelánea

- Poboación
- Idiomas
- Historia
  - Reis de España
  - Presidentes do Goberno
- Arte en España

### [editar] Véxase tamén:

Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN) |
--- | ---
Alemaña | Bélxica | Bulgaria | Canadá | Chequia | Dinamarca | Eslovaquia | Eslovenia | España | Estados Unidos | Estonia | Francia | Grecia | Hungría | Islandia | Italia | Letonia | Lituania | Luxemburgo | Noruega | Países Baixos | Polonia | Portugal | Reino Unido | Romanía | Turquía

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../e/s/p/Espa%C3%B1a.html"

Categorías: Países | Europa | España

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura

##### Outras linguas

- Afrikaans
- Alemannisch
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- ܕܥܒܪܸܝܛ
- Asturianu
- Azərbaycan
- Беларуская
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Cebuano
- Corsu
- Česky
- Kaszëbsczi
- Чăвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- ཇོང་ཁ
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpitan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Avañe'ẽ
- ગુજરાતી
- Gaelg
- Hawai`i
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Krèyol ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- ქართული
- 한국어
- कश्मीरी - (كشميري)
- Kurdî / كوردي
- Kernewek
- Latina
- Ladino
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lingala
- Lietuvių
- Latviešu
- Malagasy
- Māori
- Македонски
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Ekakairũ Naoero
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- नेपाली
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Nouormand
- Occitan
- Иронау
- Kapampangan
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Rumantsch
- Română
- Armâneashti
- Русский
- Сибирской
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- seSotho
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- faka-Tonga
- Tok Pisin
- Türkçe
- Reo Mā`ohi
- Удмурт
- Oyghurque
- Українська
- اردو
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Volapük
- Winaray
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語