მეგრული ენა - ვიკიპედია

# მეგრული ენა

### ვიკიპედიიდან

მეგრული ენა მარგალური ნინა
მოლაპარაკეთა რაოდენობა | დაახ. 500.000
გავრცელებულია | საქართველო

ლინგვისტური კლასიფიკაცია

კავკასიური ენები:

  ქართველური ენები
    მეგრული ენა

დამწერლობის სისტემა | ქართული დამწერლობა
ოფიციალური სტატუსი | -
ენის კოდები | xmf

მეგრული ენა (მეგრ. მარგალური ნინა) ჩრდილო-დასავლეთ საქართველოს ქართველური ენაა.

მეგრულს მშობლიურ ენად თვლის დაახლოებით 500.000 ადამიანი, რომელთა უმრავლესობა საქართველოს სამეგრელოს მხარეში ცხოვრობს. მხარე შედგება ოდიშის ზეგნისა და კოლხეთის დაბლობისაგან შავი ზღვის სანაპიროდან სვანეთის მთებამდე ჩრდილო-აღმოსავლეთით და მდ. ცხენისწყლამდე აღმოსავლეთით. მეგრულენოვანი მოსახლეობის გარკვეული რაოდენობა სახლობს აფხაზეთის მხარეშიც. ქართველურ ხალხთა ამ ეთნოგრაფიული ჯგუფის გეოგრაფიული დისტრიბუცია შედარებით კომპაქტურია, რამაც ხელი შეუწყო მეგრული ენის თაობიდან თაობაში შენარჩუნებას.

მეგრულ ენას დამწერლობის სტანდარტი ან ოფიციალური სტატუსი არ გააჩნია და ძირითადად საოჯახო და არაფორმალურ მეტყველებაში გამოიყენება. მეგრელები ორენოვანი ხალხია და წერისა და სხვა ოფიციალური მიზნებისთვის ქართულს იყენებენ.

## [რედაქტირება] ენის ისტორია

მეგრული ენა სამხრეთ კავკასიურ ენათა ოჯახს მიეკუთვნება. ის მჭიდროდ ენათესავება ლაზურს, რომლისგანაც გამიჯვნა მხოლოდ ბოლო 500 წლის განმავლობაში მოხდა, ამ ორი ენობრივი ოჯახის ქართულ და თურქულ სახელმწიფოთა შორის გაყოფის შედეგად. შედარებით ნაკლებად ენათესავება იბერიულ-ქართულს.

მეგრული ქართული ანბანით იწერება და მასში იხმარება მხედრული ანბანის 33–ვე ასო–ბგერა, და აგრეთვე ყრუ ბგერა „ჸ„ (მაგ. ჸუდე - სახლი, ჸორადილი - დამპალი, ჸუჯი - ყური და ა.შ.) და ირაციონალური ხმოვანი „ჷ“; უძველესი გადარჩენილი ტექსტები ძირითადად ეთნოგრაფიული ლიტერატურაა. 1930-38 წლებში რამდენიმე გაზეთი, მათ შორის “ყაზახიშ’ გაზეთი”, “კომუნა”, “სამარგალოშ’ ჩაი”, “სამარგალოშ’ თუთუმი” იბეჭდებოდა მეგრულად. მოგვიანებით ენის აღორძინებისთვის გარკვეული სამუშაო ჩატარდა. ოთარ ქაჯაიას მიერ გამოიცა მეგრულ-ქართული ლექსიკონი და მეგრულ-გერმანული ლექსიკონი (ჰ. ფერიხთან ერთად). ლაშა გახარიას, გური ოტობაიას და გიორგი სიჭინავას მიერ გამოიცა წიგნები მეგრული პოეზიით.

## [რედაქტირება] დიალექტები

მეგრულის მთავარი დიალექტებია:

- ზუგდიდი-სამურზაყანოს ან ჩრდილო-დასავლეთის დიალექტი
  - ზუგდიდი, ჯვარი, გალი, ოჩამჩირე
- სენაკის ან სამხრეთ-აღმოსავლეთის დიალექტი
  - სენაკი, ჩხოროწყუ
  - მარტვილი-ბანძა
  - აბაშა

## [რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში

- "აჯამ ჯუშთიშ დო ჯინუა ნჯალაგარიშ ამბე" რევაზ შეროზიას მიერ
- მეგრული სიმღერები, წიგნები და სხვ.
- ფაზისის პროექტი
- ოთარ ქაჯაიას მეგრულ-ქართული ლექსიკონი (TITUS)
- მეგრული პროექტი ლუნდის უნივერსიტეტი, შვედეთი.
- ქართველური ენები

ქართველური ენები
ქართული | მეგრული | ლაზური | სვანური
ქვეჯგუფი: კავკასიური ენები.

Retrieved from "http://ka.wikipedia.org../../../%E1%83%9B/%E1%83%94/%E1%83%92/%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90.html"

კატეგორია: ქართველური ენები

##### Views

- სტატია
- განხილვა
- მიმდინარე შესწორება

##### ძიება

##### სხვა ენებზე

- Български
- Brezhoneg
- English
- 日本語
- Nederlands
- Polski
- Русский