Chimie - Wikipedia, déi fräi Enzyklopedie

# Chimie

### Vu Wikipedia, der fräier Enzyklopedie.

| Dësen Artikel ass eréischt just eng Skizz. Wann der méi iwwer dëst Thema wësst, sidd der häerzlech invitéiert aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann dir Hëllef braucht beim Schreiwen, da luusst bis an d'FAQ eran.

D'Chimie (v. griich. χημεία, chimía) ass eng exakt Naturwëssenschaft. Et ass d'Léier vum Opbau, Verhalen an der Ëmwandlung vun der Matière an hire Verbindungen, wéi och de Gesetzméissegkeeten, déi dobäi gëllen.

Si ass an hirer heiteger Form am 17. an 18. Joerhonnert lues a lues entstanen, wéi versicht gouf, d'Beobachtungen an d'Experimenter vun der Alchemie op eng reng rational Aart a Weis ze verstoen.

## [Änneren] Wat ass d'Chimie?

## [Änneren] D'Geschicht vun der Chimie

De Virgänger vun der Chimie ass d'Alchimie. Dës Pseudowëssenschaft verbënnt verschidde Gebidder wéi Astrologie, Philosophie an Esoterik. Obwuel d'Resultater vun der Alchimie wëssenschaftlech onbedeitend an esouguer absolut falsch woren hu se awer den éischte Schrëtt zu enger exakter Wëssenschaft duergestallt.

## [Änneren] D'Bedeitung vun der Chimie

## [Änneren] Fachrichtungen

- Anorganesch Chimie

-Anorganik -Nanomaterialer -Festkierper -...

- Organometalesch Chimie
- Organesch Chimie
- Physikalesch Chimie

-Quantenchemie -Elektrochemie -Thermodynamik -Kinetik

- Makromolekular Chimie

-Polymerer -Textilchemie -...

- Technesch Chimie

-Verfahrenstechnik -Petrochimie -Brennstoffchimie -...

- Analytesch Chimie

-Spektroskopesch Methoden: NMR/IR/Raman/UV-VIS/Massenspektrum/...

- Biochimie
- Liewensmëttelchimie

## [Änneren] Chemesch Grondbegrëffer

### [Änneren] Atom

D'Atomer sinn d'Bausteng vun der Matière. Sie bestinn aus engem Atomkäer an enger Elektronenhülle. Den Atomkär setzt sech zesummen aus Protonen an Neutronen. D'chemesch Natuer vun engem Element get definéiert aus der Zuel vun Protonen an sengem Käer. D'Protonen sinn eenfach positiv gelueden an stoussen sech géigesäitech of. D'Neutronen verhënneren, dass den Kär sponntan ausanaaner brëcht. Fier dass en Atom makroskopech gesinn neutral ass mussen an der Elektronenhülle genee esou fill Elektronen sinn ewéi Protonen am Käer. Den geneen Obbau vun engem Atom ass duerch d'Quantemechanik beschriwen. Wann en Atom méi ewéi een Elektron an senger Hülle huet dann bewegen sech d'Elekronen an ganz genee definéierten Orbitalen wubäi all Orbital en ganz bestëmmten Energieniveau (dowéinst den Ausdrock Quantenmechanik)) huet. D'Elekronen kennen zwëscht dene Enerhieniveauen hin an hier sprangen woubai si entweder Energie vu baussen mussen kréien oder awer Energie kennen fräisetzen, z.B. als Photon (Liichtquant).
En Elektron huet quasi keen Gewiicht, d'Gewiicht vun dem Atom, an domat vun der ganzer Matière, get vum Käer gedroen.

### [Änneren] Element

Wann en eng bestëmmte Matière net mei an verschidden Atomer, also mat verschiddenen Zuelen vun Protonen an Neutronen am Käer, kann obsplecken dann schwätzt een vun engem chemeschen Element. En Element kann bei Raumtemperatuer an normalem Drock an desen dräi Aggregatszoustänn obtrieden: flëssech (z.B. Quecksëlwer), fest (z.B. Gold) an gasförmeg (z.B. Argon). Et ka sinn, dass verschidden Atomer ënnerschidden Zuelen vun Neutrone hun, mee déi selwecht Zuel vun Protonen hun, an desem Fall schwetzt ee vun Isotoper: 12C an 13C. Déi Atomer gehéieren dann ëmmer nach zum selwechten Element, mee hun verschidden Gewiichter. Een Element huet emmer dei selwegt chemesch Eegeschaften, mee dei physikalesch henke vum Gewiicht oof.

### [Änneren] Molekülen

Moleküle sinn gebonnen Usammlunge vun Atomen.

### [Änneren] Ion

Ione sinn negativ oder positiv gelueden Deelecher, also Atomen oder Molekülen. Et kann een ënnerscheeden zwësche Kationen (positiv gelueden Deelecher) an Anionen (negativ geludde Deelecher).

### [Änneren] Bindung

An engem Molekül sin d'Atomer duerch chemech Bindungen verbonnen. D'Art an Weis wéi se verbonnen sinn get duercht d'Quantemechanik beschriwwen. Bei enger chemescher Bindung ginn zwee, véier oder sechs Elektronen vun zwee Atomen gedelt wouduerch sech dei betreffend Elekrtonenorbitaler iwerlappen. Doduerch erechen sie dei optimal Unzuel vun Elekronen an dem baussensten Elektronenorbital. Des Konfiguratioun nennt, een Edelgaskonfiguratioun, well d'Edelgasen se schonns vum selwen hun. Wann zwee Elektronen gebraucht gionn schwätzt een vun enger Einfachbindung, bei véier resp. sechs Elekrtonen vun enger Duebelbindung resp. Dräifachbindung.
Eng Bindung kann och ouni Iwerlappung vun Elektronenorbitaler zu Staan kommen, z.B. duerch ennerschiddlech lokal Ladungen, positiv bei dem engen an negativ bei dem aaneren Molekül. Wëll dobäi ganz oft Waasserstoff am Spill ass, nennt en déi Bindungen och Waasserstoffbindungen. Si sinn allerdengs vill méi schwaach ewéi richteg chemesch Bindungen.

## [Änneren] Periodesystem vun den Elementer

Liest dozou den Artikel Periodesystem vun den Elementer.

## [Änneren] Bekannte Chemiker

E puer vun deenen éischte grousse Chemiker waren de Robert Boyle, de Jöns Jacob Berzelius, de Joseph Louis Gay-Lussac, d'Marie an den Antoine Lavoisier an de Justus von Liebig.

## [Änneren] Linken

## [Änneren] Kuckt och

- Formelblat:Chimie

## [Änneren] Um Spaweck

- Chimie.lu
- Chimie: villes an e wéineg méi vum LHCE

Vun "http://lb.wikipedia.org../../../c/h/i/Chimie.html"

Categories: Wikipedia:Skizzen | Chimie

##### Views

- Artikel
- Diskussioun
- Aktuell Revisiounen

##### Sichen

##### Aner Sproochen

- Afrikaans
- Alemannisch
- العربية
- Aragonés
- Asturianu
- Bahasa Indonesia
- Bahasa Melayu
- বাংলা
- Bân-lâm-gú
- Basa Sunda
- Bosanski
- Brezhoneg
- Български
- Català
- Česky
- Corsu
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Español
- Esperanto
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Føroyskt
- Français
- Frysk
- Furlan
- Gaeilge
- Gaelg
- Gàidhlig
- Galego
- Հայերեն
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Ido
- Interlingua
- Interlingue
- Иронау
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ಕನ್ನಡ
- ქართული
- Kaszëbsczi
- Kiswahili
- 한국어
- Krèyol ayisyen
- Kurdî / كوردي
- Ladino
- Latina
- Latviešu
- Lietuvių
- Limburgs
- Lingala
- Lumbaart
- Magyar
- Македонски
- Māori
- मराठी
- Монгол
- Nedersaksisch
- Nederlands
- Norsk (bokmål)
- Norsk (nynorsk)
- Novial
- Occitan
- Oyghurque
- ਪੰਜਾਬੀ
- Plattdüütsch
- Polski
- Português
- Română
- Rumantsch
- Русский
- Sardu
- Scots
- Shqip
- Сибирской
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Suomi
- Svenska
- Tagalog
- தமிழ்
- Tatarça
- తెలుగు
- ไทย
- Tiếng Việt
- Чăвашла
- Türkçe
- Türkmen
- Українська
- Vèneto
- Volapük
- ייִדיש
- 粵語
- 中文