134340 Pluto - Wikipedia

# 134340 Pluto

### Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Dvergplaneten Pluto
Oppdaging
Oppdaga av | Clyde W. Tombaugh
Oppdaga dato | 18. februar 1930
Baneparametrar (Epoch J2000)
Store halvakse | 5 906 376 272 km 39,48168677 AE
Banens omkrins | 36,530 milliardar km 244,186 AE
Eksentrisitet | 0,24880766
Perihel | 4 436 824 613 km 29,65834067 AE
Aphel | 7 375 927 931 km 49,30503287 AE
Omløpsperiode | 90 613,3058 d (248,09 år)
Synodisk periode | 366,74 d
Gjennomsnittleg banefart | 4,666 km/s
Maks. banefart | 6,112 km/s
Min. banefart | 3,676 km/s
Banehelling | 17,14175° (11,88° til solekvator)
Lengda til oppstigande knute | 110,30347°
Perihelargument | 113,76329°
Talet på satellittar | 3
Fysiske eigenskapar
Diameter | 2 390 km (0,180 · jorda)
Overflateareal | 1,795·107 km2 (0,033 · jorda)
Volum | 7,15·109 km3 (0,0066 · jorda)
Masse | 1,25·1022 kg (0,0021 · jorda)
Snittettleik | 1,750 g/cm3
Ekvatorial tyngdekraft | 0,58 m/s2 (0,059 G)
Unnsleppingsfart | 1,2 km/s
Rotasjonsperiode | 6,387 d (6 d 9 t 17,6 min)
Rotasjonsfart | 47,18 km/t (ved ekvator)
Aksehelling | 119,61°
Rektasensjonen til nordpolen | 313,02° (20 t 52 min 5 s)
Deklinasjon | 9,09°
Albedo | 0,30

Overflatetemp.

min | snitt | maks
--- | --- | ---
33 K | 44 K | 55 K

Atmosfærisk samansetting
Atmosfærisk trykk | 0,15–0,30 pascal
Nitrogen |
Metan |

Pluto (symbol ♇, katalognamn 134340) er ein dvergplanet i solsystemet, fram til 2006 kalla ein planet.

Pluto med månane sine (foto:Romteleskopet Hubble)

Pluto har tre månar, Charon, Nix og Hydra. Pluto vender alltid same sida mot Charon, og Charon vender alltid same sida mot Pluto. Biletet i faktaboksen syner den sida av Pluto som vender mot månen.

Det er ein spesiell relasjon mellom Pluto og Neptun sine banar: På den tida Pluto gjer to rundar rundt Sola, gjer Neptun nøyaktig tre.

## [endre] Historie

Pluto vart oppdaga av den amerikanske astronomen Clyde W. Tombaugh den 18. februar 1930. Han kalla planeten opp etter den romerske guden Pluto med same namn, fordi dei to første bokstavane hans er initialane til Percival Lowell, som hadde forutsagt at ein niande planet ville bli funnen.

I starten trudde ein at Pluto var fleire gonger større enn jorda. Nærare observasjonar har synt at Pluto er mindre enn jord-månen. Den 24. august 2006 vedtok International Astronomical Union ein ny definisjon på planetar. Etter denne datoen er Pluto saman med 1 Ceres og 2003 UB313 er klassifisert som dvergplanetar

## [endre] Bakgrunnsstoff

- IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes på http://www.iau2006.org
- Pluto er en dverg på http://www.nettavisen.no

Solsystemet
Planetar: Merkur · Venus · Jorda · Mars · Jupiter · Saturn · Uranus · Neptun
Dvergplanetar: Ceres · Pluto · Orcus · 2003 EL61 · Quaoar · 2005 FY9 · 2003 UB313 · Sedna
Andre: Sola · Månen · asteroidebeltet · transneptunske objekt · Kuiper-lekamar · Oorts sky

| Denne astronomiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia å vekse seg stor og sterk gjennom å utvide han. Sjå òg: Oversyn over astronomispirer.

Henta frå «http://nn.wikipedia.org../../../1/3/4/134340_Pluto_361e.html»

Kategoriar: Astronomispirer | Spirer 2006-11 | Pluto | Dvergplanetar

##### Views

- Innhaldsside
- Diskusjon
- Noverande versjon

##### Søk

##### På andre språk

- Norsk (bokmål)
- Svenska
- Dansk
- Afrikaans
- Alemannisch
- Anglo Saxon
- العربية
- Bân-lâm-gú
- Bosanski
- Brezhoneg
- Български
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Deutsch
- Eesti
- Ελληνικά
- English
- Español
- Esperanto
- Euskara
- فارسی
- Føroyskt
- Français
- Gaeilge
- Galego
- ગુજરાતી
- 한국어
- Hrvatski
- Ido
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- עברית
- ಕನ್ನಡ
- ქართული
- Kernewek
- Kiswahili
- Latina
- Latviešu
- Lietuvių
- Magyar
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- 日本語
- Oyghurque
- Kapampangan
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Shqip
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Suomi
- Tagalog
- ไทย
- Tiếng Việt
- Türkçe
- Українська
- 粵語
- 中文