Brom - Wikipedia

# Brom

### Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

35 | Selen ← Brom → Krypton
Klor ↑ Br ↓ Jod
Heile tabellen

Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol, atomnummer | Brom, Br, 35
Kjemisk serie | Halogen
Gruppe, periode, blokk | 17, 4, p
Tettleik, hardleik | 3119 kg/m3, n.a. (ikkje SI)
Utsjånad | Raudbrunt, flytande
Atomeigenskapar
Atommasse | 79,904 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna) | 115 (94) pm
Kovalent radius | 114 pm
Ioneradius | 182 pm (ladning: −1)
van der Waals radius | 185 pm
Elektronkonfigurasjon | [Ar]3d104s24p5
Elektron per energinivå | 2, 8, 18, 7
Oksidasjonstrinn (oksid) | −1, +1, +3, +5 (sterk syre)
Krystallstruktur | Ortorombisk
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform | Væske
Smeltepunkt | 265,8 K (−7,4°C)
Kokepunkt | 332 K (59°C)
Molart volum | 19,78 cm3/mol
Fordampingsvarme | 15,438 kJ/mol
Smeltevarme | 5,286 kJ/mol
Damptrykk | 5800 Pa ved 280 K
Ljodfart | 206 m/s ved 20°C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet | 2,96 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet | 480 J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet | 1,3·10−16 MS/m
Termisk konduktivitet | 0,122 W/(m·K)

Ioniseringspotensial

1 140 kJ/mol
2 103 kJ/mol
3 470 kJ/mol
4 560 kJ/mol
5 760 kJ/mol
8 550 kJ/mol
9 940 kJ/mol
18 600 kJ/mol

Mest stabile isotopar

Iso- top | Naturleg førekomst | Halverings- tid (ikkje SI) | NM | NE MeV (ikkje SI) | NP
--- | --- | --- | --- | --- | ---
79Br | 50,69% | (stabilt)
81Br | 49,31% | (stabilt)

SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerka

Brom er eit ikkje-metallisk grunnstoff med kjemisk symbol Br og atomnummer 35. Det er eit halogen og ligg i gruppe 17 i periodesystemet.

## [endre] Eigenskapar

Brom er ei raudbrun, illeluktande væske. Det er det eine av to grunnstoff som er flytande ved romtemperatur. (Det andre er kvikksølv).

Bromdamp er giftig å pusta inn. Flytande brom er svært etsande på hud, og bromsår vil nærmast ikkje gro utan hudtransplantasjon.

## [endre] Førekomst

Grunnstoffet brom føreligg ikkje fritt i naturen, men kan framstillast frå uorganiske bromsalt som finst i visse mineral og i sjøvatn (ca. 0,01% i havet, ca. 0,5% i Daudehavet).

## [endre] Sambindingar og bruk

Brom blir brukt i produksjon av mange ulike bromsambindingar, t.d. fargestoff og medisinar.

Brom dannar fleire uorganiske syrer i sambinding med hydrogen og oksygen. Desse syrene er bromsyre (HBrO3), bromsyrling (HBrO2), underbromsyrling (HBrO), og hydrogrenbromid (HBr). Salta av desse syrene kallast bromat, bromitt, hypobromitt og bromid. Eit døme på naturlege bromsalt er natriumbromid (NaBr). Kunstige bromsalt, t.d. sølvbromid (AgBr), blir brukt i framkalling av fotografi.

Av kunstig framstilte organiske bromsambindingar kan nemnast 1,2-dibrometan (BrH2C-CH2Br), som tidlegare vart brukt for å justera oktantalet i blybensin, og halonar som halon 1301 (bromtrifluormetan, CF3Br) og halon 1211 (bromklordifluormetan, CF2BrCl), som blir brukte til brannslukking.

## [endre] Biologisk rolle

## [endre] Sjå også

- Fotografi
- Haloalkan
- Periodesystemet
- Grunnstoffliste
- Isotoptabell

## [endre] På verdsveven

- Webelements - Brom

| Denne kjemiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia å vekse seg stor og sterk gjennom å utvide han. Sjå òg: Oversyn over kjemispirer.

Henta frå «http://nn.wikipedia.org../../../b/r/o/Brom.html»

Kategoriar: Grunnstoff | Halogen | Ikkje-metall | Kjemispirer | Spirer 2006-11

##### Views

- Innhaldsside
- Diskusjon
- Noverande versjon

##### Søk

##### På andre språk

- Norsk (bokmål)
- Svenska
- Dansk
- Afrikaans
- العربية
- Bosanski
- Català
- Česky
- Corsu
- Deutsch
- Eesti
- Ελληνικά
- English
- Español
- Esperanto
- Français
- 한국어
- Hrvatski
- Ido
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- עברית
- Latina
- Latviešu
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Magyar
- Македонски
- Māori
- Nederlands
- 日本語
- Occitan
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Suomi
- ไทย
- Tiếng Việt
- Тоҷикӣ
- Türkçe
- Українська
- O'zbek
- 粵語
- 中文