Doplerov efekat - Wikipedia

# Doplerov efekat

### From Wikipedia

Doplerov efekt je od vaznih efekata u danasnjem istrazivanju svemira: kosmonautici, astronomiji, fizici. Odnosi se na promenu frekvencije i talasne dužine EM, a i zvučnih, talasa.

Doplerov efekat u optici jeste prividna promena frekvencije zbog kretanja izvora i/ili primaoca svetlosti, sto ima praktičnu primenu kod posmatranja udaljenih tela kao sto su zvezde i drugi objekti.

Ukoliko se izvor priblizava nastaje plavi pomak u spektru, kraća talasna dužina. Nova talasna dužina, odnosno ona koju primalac detektuje jeste jednaka proizvodu stvarne talasne dužine i razlike: jedinice i količnika radijalne komponente brzine tela i brzine svetlosti, odnosno: λ= λ0*(1-vr/c)

Ukoliko se izvor udaljava nastaje crveni pomak, odnosno talasna dužina je duža. U formuli je sada jedino promena u tome što se više ne gleda razlika, vec zbir jedinice i pomenutog količnika.

Radijalna brzina je jednaka vr = c* Δλ / λ0, gde je Δλ=λ0-λ.

Date formule vaze za klasicni doplerov efekat, odnosno za ona tela koja se udaljavaju/približavaju brzinom manjom od cetvrtine brzine svetlosti (c=300000km/s). Postoji i komplikovaniji relativistički doplerov efekat, koji ima primenu u radu sa telima poput kvazara i drugih udaljenih galaksija, a gde važe formule:

λ=λ0*(1+-vr/c)/√(1-vr^2/c^2) vr=c*( λ^2- λ0^2)/( λ^2+ λ0^2)

Doplerov efekat se javlja i u akustici, odnosno i kod talasa zvuka, gde vazi:

νs=( c0 + vs ) / ( c0 - vi ) * νi

Odnosno frekvencija koju prima primaoc ili slušalac zvučnih talasa jeste νs, a poslata νi je prvobitna frekvencija koju odašilje izvor. c0 je brzina zvuka u vazduhu, negde oko 360m/s. Ovo je opsta formula, a predznaci brzina slušaoca i izvora - vs i vi - su u minusu ukoliko se izvor (ili slušalac) udaljava od onog drugog i suprotno ukoliko se radi o priblizavanju. Najbolji primer za akustički doplerov pomak jeste zvuk motora automobila kada vam se približava i dok se udaljava od vas.

## [edit] Vanjski linkovi

Wikimedija Ostava Još multimedijalnih fajlova dobićete ako pratite link Doppler effect

- http://archive.ncsa.uiuc.edu/Cyberia/Bima/doppler.html
- Java simulation of Doppler effect

Retrieved from "http://sh.wikipedia.org../../../d/o/p/Doplerov_efekat.html"

Category: Fizika

##### Views

- Članak/Чланак
- Rasprava/Разговор
- Trenutna revizija

##### Traži-Тражи

##### Drugi jezici-Други језици

- العربية
- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Suomi
- Français
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- Latviešu
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Türkçe
- Tiếng Việt
- 中文