Cink - Wikipedia

# Cink

### From Wikipedia

Cu - Zn - Ga
Zn Cd
periodni sistem

Opšti podaci
Ime, simbol, atomski broј | Cink, Zn, 30
Pripadnost skupu | prelaznih metala
grupa, perioda | IIB, 4,
gustina, tvrdoća | 7140 kg/m3, 2,5
Boјa | plavičasta 80 px
Osobine atoma
atomska masa | 65,409 u
atomski radiјus | 135 (142) pm
kovalentni radiјus | 131 pm
van der Valsov radiјus | 139 pm
elektronska konfiguraciјa | [Ar]3d104s2
e- na energetskim nivoima | 2, 8, 18, 2
oksidacioni broј | 2
Osobine oksida | amfoterni
kristalna struktura | heksagonalna
fizičke osobine
agregatno stanje | čvrsto
temperatura topljenja | 692,68 K (419,53°C)
temperatura ključanja | 1180 K (907 °C)
molska zapremina | 9,16×10-3 m3/mol
toplota isparavanja | 115,3 kJ/mol
toplota topljenja | 7,322 kJ/mol
pritisak zasićene pare | 192,2 Pa (692,73 K)
brzina zvuka | 3700 m/s (293,15 K)
Ostale osobine
Elektronegativnost | 1,65 (Pauling) 1,66 (Alred)
specifična toplota | 390 J/(kg*K)
specifična provodljivost | 16,6×106 S/m
toplotna provodljivost | 116 W/(m*K)
I energiјa јonizaciјe | 906,4 kJ/mol
II energiјa јonizaciјe | 1733,3 kJ/mol
III energiјa јonizaciјe | 3833 kJ/mol
IV energiјa јonizaciјe | 5731 kJ/mol
Naјstabilniјi izotopi

izotop | zast. | v.p.r. | n.r. | e.r. MeV | p.r.
--- | --- | --- | --- | --- | ---
64Zn | 48,6% | stabilni izotor sa 34 neutrona
65Zn | (veš.) | 244,26 dana | z.e. | 1,352 | 65Cu
66Zn | 27,9% | stabilni izotor sa 36 neutrona
67Zn | 4,1% | stabilni izotor sa 37 neutrona
68Zn | 18,8% | stabilni izotor sa 38 neutrona
72Zn | (veš.) | 46,5 sati | β- | 0,458 | 72Ga

Tamo gde drugačiјe niјe naznačeno, upotrebljene su SI јedinice i normalni uslovi.

Obјašnjenja skraćenica:
zast.=zastupljenost u prirodi,
v.p.r.=vreme polu raspada,
n.r.=način raspada,
e.r.=energiјa raspada,
p.r.=proizvod raspada,
z.e=zarobljavanje elektrona

Cink (Zn, latinski - zincum)je metal IIB grupe Ima 23 izotopa čije se atomske mase nalaze između 57-78, od kojih su postojani 64, 66, 67, 68 i 70

Otkriven je u Indiji ili Kini pre 1500 p.n.e. U Evropu je donesen tek u XVII vijeku.

## [edit] Zastupljenost

Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 75 ppm u obliku minerala - uglavnom ZnS, ZnO i smitsonita. Namirnice koje su bogate cinkom su: ostrige, posno meso i ribe. Takođe ga ima i u zrnastom hljebu

## [edit] Fizičke i hemijske osobine

Metalni cink je blještavobjel, krh metal. Na vazduhu podliježe oksidaciji slično aluminijumu, ali ga sloj oksida štiti od dalje korozije. Cink je vrlo reaktivan kako u kiseloj, tako i u baznoj sredini.

## [edit] Jedinjenja

Najpoznatije jedinjenje cinka je njegov oksid ZnO, koji se koristi kao dodatak za boje i lakove.

## [edit] Primjena

Najvažnija primjena cinka je prevlačenje lima u cilju zaštite od korozije. Cink je takođe sastojak mnogih legura, posebno bakra. Cink se takođe koristi i za električne peći.

## [edit] Biološki značaj

Cink je jedan od mikroelemenata i nalazi se u mnogim enzimima. Između ostalog ima udjela i u: mineralizaciji kostiju, sintezi bjelančevina, zarastanju rana, utiče na rad imunološkog sistema, pravilnu raspodjelu insulina i štednju holesterola i vitamina A. Ima udjela i u regulaciji krvnog pritiska i srčanog ritma.

Dnevno ga je potrebno unositi u količini od minimum 5 miligrama, a preporučuje se oko 15-20 miligrama.

Nedostatak cinka uzrokuje: malokrvnost, usporavanje tempa rasta, sporo zarastanje rana, zapaljenja kože ... Nedostatak cinka kod djece izaziva niži rast i lošije umno razviće.

Cink deluje kao lijek za bolesti želudca, reumatizam, kožne bolesti ...

Sistematsko uzimanje nekih lijekova, i piće alkohola utiče na smanjenje količine cinka u čovjekovom organizmu.

Soli cink(II) izazivaju rak ukoliko se unose u velikim količinama.

Retrieved from "http://sh.wikipedia.org../../../c/i/n/Cink.html"

Categories: Kemijski element | Četveroslovnik

##### Views

- Članak/Чланак
- Rasprava/Разговор
- Trenutna revizija

##### Traži-Тражи

##### Drugi jezici-Други језици

- Afrikaans
- العربية
- Asturianu
- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- فارسی
- Suomi
- Français
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Lietuvių
- Latviešu
- Māori
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Occitan
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- O'zbek
- Tiếng Việt
- 中文
- 粵語