Phylum - Wikipedia

# Phylum

### vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Wetenskaplike klassifikasie:
Domein
Koninkryk
Phylum of Divisie
Klas
Orde
Familie
Genus
Spesie

Phylum is 'n woord wat gebruik word in die wetenskaplike klassifikasiesisteem om alle lewendige wesens te klassifiseer. Die woord is aangepas van die familiegroepgebaseerde phylai, 'n Griekse stemgroep in destydse stadstate. Die phylum verteenwoordig die hoogste groepering van organismes. Dit word egter wel soms voorafgegaan deur superphylums.

Daar is ongeveer 35 phylums, waarvan nege die oorgrote meerderheid spesies bevat. Talle phylums kom uitsluitlik in seewater voor, en net een phylum kom glad nie in die wêreld se oseane voor nie: die Onychophora of fluweelwurms. Die bekendste dierephylums is die weekdiere, stekelselliges, platwurms, rondewurms, gesegmenteerde wurms, geleedpotiges, en spinaalkoordiges, die phylum waaraan die mens behoort.

## [wysig] Lys van dierephylums

Phylum | Betekenis | Volksnaam | Onderskeidende kenmerke | Spesies bekend
Acanthocephala | Doringkoppe | Doringkopwurms | Omdopbare stekelrige steeksnuit | ongeveer 850
Acoelomorpha | Sonder derms | — | Geen mond of spysverteringskanaal
Annelida | Ringetjies | Gesegmenteerde wurms | Veelvuldige sirkelvormige segmente | ongeveer 15 000
Arthropoda | Gelede pote | Geleedpotiges | Chitieneksoskelet | meer as 1 134 000
Brachiopoda | Arms en pote | Lampskulpe | Lofofoor en stingeltjie (biologie) | tussen 300 en 500 nog bestaande
Bryozoa | Mosdiere | Mosdiere, seematte | Lofofoor, geen stingeltjie, vangarms met trilhare | ongeveer 5 000 lewende spesies
Chaetognatha | Langharige kake | Pylwurms | Chitienagtige stekels aan weerskante van die kop, vinne | ongeveer 100 spesies nog bestaande
Chordata | Koorde | Spinaalkoordig | 'n Hol dorsale senukoord | meer as 63 000
Cnidaria | Stekelselliges | Holtediere | Nematosiste | ongeveer 10 000
Ctenophora | Kamdraers | Kamjellies | Agt "gekamde rye" van saamgesmelte trilhare | ongeveer 100 huidige spesies
Cycliophora | Wieldraendes | Simbiont | Sirkelvormige mond omring deur klein trilhare | ten minste 3
Echinodermata | Stekelrige velle | — | Vyfvoudige radiale simmetrie]], mesodermale versteende stekels | ongeveer 7 000 spesies wat nog bestaan
Echiura | Stekelsterte | Lepelwurms | 'n Stel hoeke aan die agterent | ongeveer 140
Entoprocta | Anus aan die binnekant | Bekerwurm | Anus aan die binnekant van 'n ring trilhare | ongeveer 150
Gastrotricha | Harige mae | Meiofauna | Twee terminale kleefbuise | ongeveer 450
Gnathostomulida | Kaakopenings | Kaakwurms |
Hemichordata | Halwe koorde | Akkerwurms | 'n Stomokoord in 'n boordjie | ongeveer 100 lewende spesies
Kinorhyncha | Beweeglike snoete | Modderdrake | Elf segmente, elk met 'n dorsale plaat | ongeveer 150
Loricifera | Borsrokdraers | Borselkoppe | Sambreelagtige skubbe aan elke ent | ongeveer 21
Micrognathozoa | Klein kaakdiere | — | Konsertina-agtige uitstootbare borskas | 1
Mollusca | Dun doppe | Weekdiere | Gespierde voet en 'n mantel rondom die dop | ongeveer 70 000
Myxozoa | Slymdiere | — | Polêre kapsules wat soos nematosiste lyk | ten minste 12 000
Nematoda | Garingagtiges | Rondewurms | 'n Ronde kruisdeursnit, keratienvliesie | 80 000 tot 1 miljoen
Nematomorpha | Garingagtige vorms | Perdehaarwurms |  | ongeveer 320
Nemertea | Seenimfe | Striklintwurms |  | ongeveer 1 200
Onychophora | Kloudraers | Fluweelwurms | Chitienagtige kloue aan die punt van die pote | ongeveer 110 wat nog bestaan
Orthonectida | Reguit swemmers |  |  | ongeveer 20
Phoronida | van die mitologie: 'n meisie genaamd Io op wie Zeus verlief was | Perdeskoenwurms | 'n U-vormige spysverteringstelsel | 20
Placozoa | Buisdiere |  |  | 1
Platyhelminthes | Platwurms | Platwurms |  | ongeveer 25 000
Porifera | Porie-draers | Sponse | 'n Geperforeerde binnewand | meer as 5 000
Priapulida | Peniswurms | Peniswurms | Terugtrekbare snoet omring deur papille | 17
Rhombozoa | Ruitvormige diere | — | 'n Enkele aksiale sel omring deur trilhaarselle | 75
Rotifera | Wieldraers | Wieldraers | 'n Kroon anterior van trilhare | ongeveer 2 000
Sipuncula | klein buisies | Grondboontjiewurms | 'n Mond omring deur omkeerbare gryparms | 144-320
Tardigrada | Stadige stappers | Waterbere | 'n Liggaam en kop in vier segmente | ongeveer 750
Xenoturbellida | Vreemde platwurms | — | Trilhaaragtige deuterostoom | 2
TOTAAL |  |  |  | 1 375 000+

## [wysig] Lys van die belangrikste protistaphylums

Phylum | Betekenis | Volksnaam | Onderskeidende kenmerke
Rhodophyta | Rooi plante | Rooi alge | Alge sonder selle, met 'n sweephaar
Chromista | Gekleurdes | Geen | Alge met bladgroen
Alveolates | Klein holtetjies | Geen | Ooreenkomste binne dié phylum is geneties
Excavates | Uitgrawers | Geen | Ooreenkomste binne dié phylum is geneties
Rhizaria | Van wortels | Geen | Ameboiede met skynvoete
Amoebozoa | Veranderende diere | Ameboiede | Beweeg deur die vloei van sitoplasma
Choanozoa | Tregterdiere | Geen | 'n Sweephaar omring deur mikrovilli
Talle ander minder belangrike phylums binne die protista is nie hier gelys nie

## [wysig] Lys van plantafdelings

Afdeling | Betekenis | Volksnaam | Onderskeidende kenmerke
Anthophyta | Blomplante | Plante wat blom | Maak blomme en vrugte
Bryophyta | Mosplante | Mos en kruie | Diploiede spore, sonder 'n vaatsisteem
Pteridophyta | Varingplante | Varings | Diploiede spore en 'n vaatsisteem
Pinophyta | Gom/pikplante | Kegeldraende plante | Keëls met sade
Sphenophyta | Wigplante | Perdesterte | Fotosintetiese, hol, gelede en gerifde stingels
Cycadophyta | Palmplante | Broodbome | Sade, met 'n kroon van saamgestelde blare
Ginkgophyta | Ginkgoplante | Ginkgo, Venushaarvaring | Sade nie deur vrugte beskerm nie
Gnetophyta | Geen | Gnetofiete | Sade en 'n houtagtige vaatsisteem

## [wysig] Lys van swamphylums

Phylum | Betekenis | Volksnaam | Onderskeidende kenmerke
Chytridiomycota | Potjiesampioene | Skynskimmels | Sellulose in die selwande, sweephaargamete
Deuteromycota | Tweede sampioene | Onperfekte swamme | Plant slegs aseksueel voort
Zygomycota | Eiergeelsampioene | Zigomisete | Dit meng gametangia om 'n zigosporangium te vorm
Glomeromycota | Balsampioene | Geen | Vorm swamwortels met plante
Ascomycota | Wynsaksampioene | Sakswamme | Maak spore in 'n spoorsakkie
Basidiomycota | Basidiumsampioen | Geen | Maak spore van 'n 'basidium'

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |

Ontsluit van "http://af.wikipedia.org../../../p/h/y/Phylum.html"

Kategorie: Wetenskaplike klassifikasie

##### Views

- Artikel
- Bespreking
- Huidige wysiging

##### Soek

##### Ander tale

- Català
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Français
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- Lietuvių
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Slovenščina
- Svenska
- ไทย
- 中文