Bern - Alemannische Wikipedia

# Bern

### Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Wappe
Basisdate
Kanton: | Bern
Bezirk: | Bärn
BFS-Nr.: | 0351
PLZ: | 3000-3030
Koordinate: | 46° 95' n. Br. 7° 43' ö. L.
Höchi: | 542 m ü. M.
Flächi: | 51.60 km²
Iwohner: | 128'163 (28. Februar 2007)
Websyte: | www.bern.ch
Charte

Technische Yschränkung: Dr koräkt Titel wär: »Bärn«

Blick vom Münschter uf d Aare

Bärn isch d Bundesstadt vor Schwyz und ligt ar Aare.

Z Bärn redt me Bärndütsch, e hochalemannische Dialäkt . Es git o bekannti bärndütschi Musig, zum Byschpiu vo Züri Wescht, Patent Ochsner oder vom Gölä. Woby me der Mani Matter nid darf vergässe, wo aus Bärner Troubadur schwyzwit berüemt worde isch.

Bärn isch d Bundesstadt vor Schwiz u drum o Sitz vom Parlamänt. Vili Gebäude vor Bundesverwautig si äbäfaus in Bärn. D Uni Bärn isch bekannt für ne höche Biudigsgrad.

D Bärner Loube si einzigartig u schütze gäbig vorem Räge, we me wot lädele.

Z Bärn gits es Münschter, aber o der Zytglogge u dr Chäfigturm, der Bäregrabe, e nöi renovierte Bahnhof und im Gägesatz zu Züri oder Basu si d Tram z Bärn rot.

Im Herbscht, immer am vierte Mäntig vom Novämber, isch der Zibelemärit, eis vo de gröschte Vouchsfescht vor Schwyz.

"E Bärnerschädu isch auso nid öppe us Plastigg" - d Ywohner vo Bärn gäute aus rächt eigesinnig. Si sy uf ne sehr humorvoui Art rächt urchig und bodeständig.

Z Bärn hets d Waudou, ds Psychatrische Unispitau vo Bärn. Z Bärn gits o no d Rithaue; u im Summer isch der Badeplousch ir Aare unübertroffe.

d In quartier si dr breitsch ud länggass, dert wohne am meischte studänte.

## [ändere] Breitenrain

Dr Breiterain, ou Breitsch gnennt, und z Spitalacker bilde der kärnteil vom Nordquartier. Hüt wird dä teil aus Breiterain bezeichnet, wo zwüschem Spitalacker, Lorraine, Wyler und Wankdorf liigt. A dr Aare ungerder Kornhuusbrügg isch dr Autebärg bis hindere zum Bäregrabe. D Trennig zwüsche Breiterain und der Lorraine/Wyler isch dr Nordring, wo vor Lorrainebrügg us chunnd. Dr Spitalacker isch um 1930 bout worde nachdäm d Kornhausbrücke isch errichtet worde. Denn hets dr Breiterain, d Lorraine u z Wyler bereits gäh.

Aui bärnische Militäranstalte si im Breiterain und ou verschideni Pfärdestallige. Im Breiterain hets fiu Alleeböim, darum isches schön grüen im Breitsch. Wenmä vor Innestadt i Breitsch geit denn chunntme am Viktoriaplatz verbii, was dr eigentläch Quartieriigang darsteut. Am Viktoriaplatz steit z BKW geböide. Links vom Viktoriaplatz wemä i richtig Norde luegt isch z Viktoriarainquartier.

Öbbis typisches füre Breiterain isch z 9ni Tramm, weles via Viktoriaplatz übere Breitschplatz bis zum Guisanplatz fahrt. Dr Fuessbauklub vom Breitsch heisst FC Breitenrain und si Fuessbauplatz isch bir Spitalackerschueu. Früeher isch dä Platz der Platz vo dä Berner Young Boy gsii.

Wiiter obe im Norde, ar Ändstation vom 9ni Tramm, isch dr Guisanplatz, wo z BEA expo Gländ isch, wo jedes Jahr d BEA Mäss stattfindet. Ganz ir Nöchi isch z Stade de Suisse, wo 2008 drü EM-Fuessballspiel wärde stattfinde.

Im Breiterain hets di katholischi Mariakirche, und di zwo protestantische Johanneskirche und Markuskirche. Es het im Wyler ou e schiitischi Moschee.

Dr Breiterain isch es rächt ruhigs Quratier, aber trotzdäm hets ab und zue ide Zytige verschideni Artikle vo Vandaleakte im Breitsch.

## [ändere] Übernämä

Bärn isch o bekannt für syny vile, spezielle und abgändärätä Nämä, wie zum Bispiu Mätu (Matthias) oder Chrigu (Christian). Aber o ir Autagssprach, het me viu Übernämä, wie zum Bispiu "e hiube hinech" (schöne Abe) odr "iu" (jaja). Me seit, au die teilwies lustige Übernämä hei mir am "Chrachzwackerchrigu" z vrdanke, e Bärnär wo dä typisch Bärner-Dialäkt revolutioniert het. Er het im 17. Jahrhundert z Bärn aus Schuemacher glebt. Sy Name, wo die hütige Übernämä prägt, het er becho, wüu er immer Chrach het gmacht und id Schuesohle Negu "inezwackt" het, drum Chrachzwackerchrigu (Schuemacher).

## [ändere] Geografy

Im Norde gränze d Quartier Breiterein u Lorraine a ds Zäntrum, im Oschte dr Obschtbärg, d Schosshaude und im Süde ds Chiuchefäud, ds Murifäld u dr Mattehof. Wyter ussen im Weschte lige Bümpliz u Bethlehem.

Lueg o: Kanton Bern

## [ändere] Bekannti Persoone us Bärn

Dr Bernhard Luginbühl (* 16. Februar 1929 z'Bärn) isch en bekannte Schwiizer Bildhauer, wo mit em Material Yse schafft.

## [ändere] Externi Syte

- Offizielle Website vo der Stadt Bärn
- Bärn-Tourismus

Vun "http://als.wikipedia.org../../../b/e/r/Bern.html"

Kategorie: Ort (Kanton Bärn) | Stadt (Schwiiz)

##### Views

- Artikel
- Diskussion
- Itzigi Version

##### Mitarbeit

- Wikipedia-Portal
- Artikel wo fähle
- Letschti Änderige

##### Hilf

- Froge?
- Stammtisch
- Finanzielli Hilf

##### Suech

##### Anderi Sprooche

- አማርኛ
- Aragonés
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Azərbaycan
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Arpetan
- Furlan
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Líguru
- Lumbaart
- Lietuvių
- Latviešu
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Deitsch
- Polski
- Piemontèis
- Português
- Runa Simi
- Rumantsch
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- Тоҷикӣ
- Türkçe
- Українська
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Volapük
- ייִדיש
- 中文