Río Zinca - Biquipedia, a enziclopedia libre

# Río Zinca

### De Biquipedia

| Zinca |

A Zinca en a balle de Pineta, á man d'a suya naxenzia.
Longaria | 170 km
Altaria d'o naxedero | 2500 m
Cabal meyano | m³/s
Superfizie d'a cuenca | km²
Naxedero | As Tres Serols
Desembocadura | Río Ebro
Estatos per an pasa | {{{estatos}}}
Territorios per on pasa | Aragón
Río

A Zinca ye uno río d'Aragón que naxe en o mazizo d'As Tres Serols, transcruza ras redoladas d'o Sobrarbe, o Semontán, a Zinca Meya e ra Zinca Baxa. Ye ro segundo río més gran d'Aragón por a suya largaria, dimpués de l'Ebro. As prenzipals localidaz per on pasa son Bielsa (formando a Bal de Pineta) L'Aínsa, Lo Grau, Monzón y Fraga. Dimpués desemboca en l'Ebro, amán de Mequinenza, poquez quilometros dimpués de prener as auguas d'o Segre.

En es suyos primers 70 km tién un cabal cheneroso, o cualo ye entibato per es entibos de Meyano y d'O Grau. Es suyos afluyenz més importanz son l'Ara, l'Esera y l'Alcanadre d'antis no remata á l'Ebro en aplegar as auguas d'o Segre chusto bels quilometros auguas t'alto de Mequinenza, en a redolada de Fraga. Fraga, como Monzón y Balbastro son ziudaz medratas en as ripas d'iste corso d'augua aprobeitando ras fertils riberas que bi deixa.

A Zinca en l'Aínsa.

## [Editar] Recorritos per a Zinca

Ye ro més gran afluyent de l'Ebro en tota ra suya compleganza, con una compleguera propia de 9.699 Km² que abastan 3.903 hm³ promeyos. A suya cuenca s'enzata alabez en as tucas d'es Perineus (en concreto, en a chelera d'o Mont Perduto, t'alto d'es 2800m ) e forma en es suyos primers trangos a balle de Pineta (d'uns 10 Km de lonchitut) e ra balle de Bielsa que l¡ha de portiar ent'o Sobrarbe á trabiés d'a Congosto d'As Debotas. Ye de liergo per tot ixe recorrito que ra Zinca reculle carbonatos d'as peñas que forman a suya cuenca, dando-se-be una color turquesa prou carauteristica dica, alto ó baixo, l'Entibo de l'Infortunada, á on a pleganza de l'Irués li'n suabiza ixa traza.

l'ixuquera d'o 2005 faziore baixar as auguas d'o río enta rans unicos. En a imachen, per baixo d'o metro d'altaria en o nivel d'Escalona.

Dimpués de prener as auguas d'a Yaga, a zinca baixa ta Escalona á on bi desemboca ro Bellós, a garona d'Añisclo per exzelenzia, dezaga d'o que en ye medito ro cabal suyo.

De poco pasata l'Aínsa, en as añadas bien plebutas hi remata ra coda d'o primer d'es suyos grans entibos, l'Entibo de Meyano, construito á l'alto de ra foia interior d'o Sobrarbe que inundore toz es lugars d'o baixo sobrarbe en enzatar-se ra segunda meidat d'o sieglo XX. Belas falordias (de poco creyer) se'n dizen d'ixe ebento: en l'antigo nuclio de Meyano, güei baixo de l'augua, se diz que bi amortore un amo en no deixar-se ebacuar cuan l'entibo yeba-se emplenando, e alabez se diz que l'ombre, dezidito de no marchar pas, s'encadenore en o campanar d'a ilesia dica que ras auguas l'encalzoren afogando-se alloras con o suyo lugar. Ixa istoria, mas que improbable, no ye si que una exacherazión d'o drama humán que de seguro se-bi bibiore con a expropiazión forzada d'es lugars y d'as fincas d'una redolada, que en altro tiempo, eba sito ra més rica y produtiba de tot Sobrarbe. Altros lugars, anque no sumerxitos como ro tan simbolico Meyano, también abioren d'estar abandonatos de retruco en quedar as suyas fincas baixo de l'augua: asinas, Arasanz, Murillo de Tou, Cherbe ó Cosculluela de Sobrarbe abioren de sofrir en as suyas carnes una agonía encara, si yeba posible, més dolenta que Meyano, en no estar, virtualment, esnucatos como ro lugar zentral de l'entibo si que abiendo de suportar l'empobrimiento d'as suyas casas como dengún no eba prebisto, perdutas as suyas tierras á baxo d'as auguas, condenatos ent'a ruina y l'emigrazión.

l'Entibo d'a Zinca en Lo Grau.

O segundo gran entibo, Lo Grau, construïto á redols d'ixas mesmas añadas que l'anterior, también abiore grans repercusions en es lugars d'o Sobrarbe y d'o Semontán. A suya resclosa, fincada en o monezipio alto-semontanés de Lo Grau, tranca una capazidat conchunta con Meyano de cuasi 900 hm³ aguas t'alto d'ixe lugar, encluïtas localidaz d'as dos comarcas, que abioren similars destinos que ras unas antis referitas; Clamosa, Caneto, Ligüerre d'a Zinca, Mipanas, Lapenilla y Puy d'a Zinca.

Per baixo d'ixe entibo ra zinca s'aintra en o Semontano de Balbastro, á partir d'o cualo emprenzipa á alimentar una colla de regallos d'es més ricos de tot Aragón, antigo motor economoco semontanés, tal como d'a Zinca Meya y Baxa. Ye d'entre Monzón y Fraga á on s'amuestra ra més gran extensión d'as riberas d'iste río, fendo-se-ne d'as unas que bi ha en a capital d'a Zinca Meya belas selbetas de ribera bastant singulars, ditas Os Sotos. Es regallos d'ista man baxa no obstante también prenen agua d'o Canal d'Aragón y Cataluña.

## [Editar] Nomes d'a Zinca

Se'n sabe que, en es orichens, as balles d'o Sobrarbe no abioren guaire poblazión, perque yera, d'aucorde con as trazas trobiadas, un d'es camins empregatos ta plegar enta l'aintror d'o país en a Edat d'o Fierro, posando alazez ent'as posteriors poblazions ya istoricas que bi trobioren es romans; es Ilergetes. L'autual nome estiore empregato per primera begada per Chulio Zésar, en o suyo relato d'a Guerra Zebil, á on ne deziba Cinga. A suya parti més baixa abiore, no obstante, á mientres d'o dominio musulmán o nome d'Az-Zaytum (río d'as olibas).

## [Editar] Enrastres externos

- Informazión cheografica (en castellán).

- La Pinzana, Centro de Interpretación del río Cinca Articlo sobre o zentro d'interpretazión meyambiental d'es endreitos d'a Zinca en Monzón. (en castellán).

- Estadisticas hidrolochicas d'a Zinca (en castellán).

Retrieved from "http://an.wikipedia.org../../../r/%C3%AD/o/R%C3%ADo_Zinca_a64f.html"

Categoría: Ríos d'Aragón

##### Views

- Articlo
- Descusión
- Current revision

##### Rechirar

##### Atras luengas

- Català
- Deutsch
- Español
- Français
- Nederlands