Inizi Angl-ha-Normand - Wikipedia

# Inizi Angl-ha-Normand

### Diwar Wikipedia, an holloueziadur digor

Kartenn an Inizi Angl-ha-Normand

An Inizi Angl-ha-Normand (Channel Islands e saozneg, da lâret eo Inizi Mor Breizh, Iles Anglo-Normandes e galleg ha Îles d'la Manche e normaneg) a zo etre Bro C'hall, Breizh ha Bro-Saoz. E kornôg Mor Breizh e vezont kavet.
Lod eus Normandi eo an enezeg-se gant « Basse-Normandie » ha « Haute-Normandie » dindan ar stad C’hall.
Bez zo peder enezenn pennañ :

- Jerzenez
- Gwernenez
- Sark
- Aldernez

Bez zo enezennoù annezet ivez, met bihanoc'h[1]. :

- Herm
- Jethou
- Brekhou
- Lihou
- an Inizi Kalzenez hag a zo lod eus an Inizi Angl-ha-Normand dre an douaroniezh met dindan melestradurezh c'hall (lod eus ar Manche).

Enezennoù bihanoc'h zo c'hoazh ivez met den ebet a zo a chom.

## [kemmañ] Istor an Enezeg

Ur bod e oa evit kalz a dud eus ar douar-bras e-pad kantvedoù.
Adalek 1066 (emgann Hastings) e aet titl Dugelezh Normandi d'ar Rouantelezh Saoz. Ar C’hallaoued a glaske aloubiñ an enez, met n’int deuet a-benn morse.
An dachennad vreizhveurek nemeti dalc’het gant an Alamaned e oa bet e-pad an Eil Brezel Bed.

## [kemmañ] Ar statud politikel

Staget int ouzh ar Gurunenn saoz, met n’int ket lod eus ar Rouantelezh Unanet nag eus Unvaniezh Europa. Dre vras e vezont renet dindan pennaennoù ar gladdalc'helezh evel ma vezed kustum d'ober e derou ar Grennamzer. Teir stad emren int, div gant ur gouarnamant hag ur parlamant (an "États") : Beliezh Gwernenez kevredet gant Aldernez ha Beliezh Jerzenez ivez p'eo Sark un aotrouniezh hep dael gant galloud lezenniñ. E Sark koulz hag en Aldernez e aparchant kazi an holl zouaroù d'an aotrounez. An Emzifenn Broadel hag an Diplomaterezh zo barregezhioù ar Rouantelezh-Unanet memestra.
An div enezenn vras, Gwernenez ha Jerzenez a zo rannet e parrezioù.
Ar c’housezadelezh eo ar reolenn, da lâret eo al lezennoù breizhveuriat na c’hellont bezañ lakaet nemet ma vezont c’hoantaet gant ar gouarnamant.

## [kemmañ] An armerzh

An armerzh zo diazezet war an douristerezh, al labour-douar hag an obererezhioù arc’hant. Kalz a diez-bank hag a ensavadurioù arc'hantañ a zo bet digoret eno p'eo izel an tailhoù.
E 1991 eo bet aotreet Gwernenez ha Jerzenez kaout ur voneiz dezho, ingal o zalvoudegezh gant hini al lur saoz : lur Gwernenez ha lur Jerzenez, met ne c'heller ket implij anezhi nag en inizi all nag e Breizh-Veur. Degemeret e vez al lur saoz hag an euro gant ar genwerzhidi.
Klask zo war timbroù Jerzenez ha Gwernenez.

Tornaodoù Plémont war aod Norzh Jerzenez

## [kemmañ] Ar sevenadur

Al lennegezh angl-ha-normand a ya eus 1066 da 1204. Skrivet eo er yezh angl-ha-normandek, ur yezh komzet e lez Bro-Saoz ha gant ar vegenn e-pad ar Grennamzer.
Normand eo an dud dre ar sevenadur, an istor ha an douaroniezh, met muioc'h muiañ a Vreizhveuridi a zo deuet evit ober o annez ken eo bet saoznekaet darn vuiañ an inizi. Ar yezh normandek (da lavaret eo he ranyezhoù ar jerzenezeg, ar gwernenezeg hag an sarkeg) n’int ket komzet kalz ken. Evit an alderneg a varvas en XXvet kantved. Ar galleg hag evel just ar saozneg a vez komzet gant an dud.

## [kemmañ] Notennoù

1. ↑ N'eo ket sur troidigezh an anvioù-mañ e brezhoneg. Ma oarit muioc'h lavarit deomp.

s • k • e Stadoù ha tiriadoù ispisial Europa

Unaniezh Europa (27 stad, holl ezel ivez eus Kuzul Europa)

Alamagn · Aostria · Belgia · Breizh-Veur · Bulgaria · Danmark · Estonia · Finland · Frañs · Gres · Hungaria · Italia · Iwerzhon · an Izelvroioù · Kiprenez · Latvia · Lituania · Luksembourg · Malta · Polonia · Portugal · Roumania · Slovakia · Slovenia · Spagn · Sveden · Republik Tchek |

Kuzul Europa (46 stad)

Albania · Andorra · Armenia · Azerbaidjan · Bosnia-ha-Herzegovina · Island · Jorjia · Kroatia · Liechtenstein · Moldova · Monako · Norvegia · Republik Makedonia (ERYM) · Rusia · San Marino · Serbia · Suis · Turkia · Ukraina |

Stadoù europat, er-maez eus Kuzul Europa

Belarus · Montenegro · Vatikan

Rannvroioù europat gant ur statud ispisial

Åland · Akrotiri ha Dekhelia · Aldernez · Jibraltar · Gwernenez · Manav · Inizi Faero · Jerzenez · Jan Mayen · Kosovo · Sark · Svalbard

Stadoù europat, ha n'int ket anavezet

Republik Turk Kiprenez an Norzh · Treuznistria · Nagorno-Karabac'h · Abc'hazia · Osetia ar Su · Tchetchenia

*

Adtapet diwar "http://br.wikipedia.org../../../i/n/i/Inizi_Angl-ha-Normand_e964.html"

Rummadoù ar bajenn: Stadoù Europa | Douaroniezh | Inizi Europa | Inizi | Bro-Saoz | Normandi

##### Views

- Pennad
- Kaozeadenn
- Stumm a-vremañ pe stumm red

##### Kemer perzh

- Skoazell
- Porched ar gumuniezh
- Tavarn
- Roadoù

##### Klask

##### E yezhoù all

- Afrikaans
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Latina
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Occitan
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Vèneto
- 中文