John Daniel Evans - Wicipedia

# John Daniel Evans

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Roedd John Daniel Evans (1862-6 Mawrth 1943) yn un o arloeswyr Y Wladfa ym Mhatagonia. Oherwydd ei fod yn amlwg fel arweinydd teithiau i’r paith, cafodd yr enw El Baqueano.

Ganed John Daniel Evans yn Aberpennar, Morgannwg yn fab i Daniel a Mary Evans. Yr oedd y teulu yn y fintai gyntaf a deithiodd i Batagonia ar y Mimosa yn 1865. Efallai mai dylanwad tad Mary, John Jones o Aberdar, oedd yn gyfrifol am hyn, oherwydd roedd ei deulu ef yn gyfran sylweddol o deithwyr y Mimosa.

Daeth John Evans yn amlwg fel un oedd yn awyddus i fforio’r Paith, ac ym mis Mawrth 1884 yr oedd yn un o bedwar Cymro oedd yn teithio yn ôl tua Dyffryn Camwy o’r Andes. Ymosodwyd arnynt gan fintai o frodorion, a lladdwyd ei dri cydymaith. Achubwyd John Evans gan ei gaseg Malacara, a neidiodd i lawr i hafn ddofn ac yn yna dringo i fyny yr ochr arall. Ni feiddiai yr un o’r brodorion wneud yr un peth, a thra’r oeddynt yn mynd o amgylch yr hafn yr oedd John Evans ar ei ffordd tua diogelwch.

Yn 1885 yr oedd John Evans yn un o arweinyddion y fintai a aeth ar daith i’r ardaloedd ger yr Andes gyda’r Rhaglaw Luis J. Fontana. Ar y daith yma y darganfuwyd Cwm Hyfryd, ardal a wladychwyd gan y Cymry. Ym mis Hydref 1891 mudodd John Evans a’i deulu i Gwm Hyfryd. Adeiladodd felin yno, a’r felin hon a roes yr enw Trefelin i’r pentref. Bu farw ei wraig yn 1897, ac ail-briododd yn 1900 ag Annie Hughes de Williams. Daeth John Evans yn eithaf cefnog erbyn y cyfnod yma. Bu farw yn 1943.

Codwyd tŷ mor debyg ag oedd modd i dŷ cyntaf John Evans yn Nhrefelin dan yr en "Cartref Taid", sy’n gweithredu fel amgueddfa. Yn Nhrefelin hefyd gellir gweld bedd Malacara.

## [golygu] Llyfryddiaeth

- Paul W. Birt (gol.) Bywyd a gwaith John Daniel Evans, El Baqueano. (Gwasg Carreg Gwalch, 2004) ISBN 0-86381-910-9

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../j/o/h/John_Daniel_Evans_b61f.html"

Categorïau: Y Wladfa | Cymry enwog | Genedigaethau 1862 | Marwolaethau 1943

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio