# Διάλεκτος

### Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

H Διάλεκτος είναι μια ποικιλία της γλώσσας. Συνήθως ο όρος χρησιμοποιείται για γεωραφικές ποικιλίες, τις γεωγραφικές διαλέκτους, όμως υπάρχουν και γλωσσικές ποικιλίες, τα κοινωνιόλεκτα, ανάλογα με την κοινωνική ομάδα που ανήκουν οι ομιλητές του, όπως είναι η περίπτωση της αργκό, της κοινωνιολέκτου των νέων.

## [Επεξεργασία] Διαλεκτικές διαφορές

Οι διάλεκτοι μιας γλώσσας μπορούν να διαφέρουν μεταξύ τους στη γραμματική (συμπεριλαμβανομένης της προφοράς) και το λεξιλόγιο. Η έκταση αυτών των διαφορών δεν μπορεί να καθοριστεί. Στην πραγματικότητα δύο γλωσσικές ποικιλίες με μεγάλες γραμματικές και λεξιλογικές διαφορές μεταξύ τους και χωρίς να είναι αμοιβαία κατανοητές, αν και έχουν κοινή γλωσσική καταγωγή μπορεί να θεωρούνται διάλεκτοι της ίδιας γλώσσας αν ομιλούνται από πληθυσμούς με κοινή εθνική συνείδηση, όπως στην περίπτωση των κινεζικών διαλέκτων. Από την άλλη διάλεκτοι με κοινή καταγωγή, με λίγες διαφορές και αμοιβαία κατανοητές όπως η νορβηγική Bokmål, η δανεζική και η σουηδική γλώσσα θεωρούνται ξεχωριστές γλώσσες επειδή ομιλούνται από πληθυσμούς με διακριτή εθνική συνείδηση και είναι θεσμοθετημένες ως επίσημες γλώσσες από κάποιο κράτος.

## [Επεξεργασία] Γλώσσες Abstand και Ausbau

Οι γλώσσες διακρίνονται σε γλώσσες Abstand, όταν οι διαφορές με άλλες γλώσσες είναι τόσο μεγάλες που δεν μπορούν να θεωρηθούν διάλεκτοι μια γλώσσας, όπως τα ελληνικα με τα αγγλικά ή τα τουρκικά ή τις σλαβικές γλώσσες, και σε γλώσσες 'Ausbau, όταν οι διαφορές και τα όρια είναι δυσδιάκριτα σχηματίζοντας έναν, λιγότερο ή περισσότερο, ενιαίο διαλεκτικό χώρο, ένα διαλεκτικό συνεχές, όπου οι διαφορές είναι βαθμιαίες από τόπο σε τόπο, όπως στην περίπτωση της πρότυπης ολλανδικής γλώσσας, της πρότυπης γερμανικής γλώσσας και των ολλανδικών και γερμανικών διαλέκτων. Αυτές οι επιμέρους διαφορές ονομάζονται ισόγλωσσα.

## [Επεξεργασία] Γλώσσες και διάλεκτοι

Γλώσσες, λοιπόν, και όχι διάλεκτοι αποκαλούνται οι γλωσσικές ποικιλίες που για πολιτικούς λόγους έχουν το στάτους μια επίσημης ή εθνικής γλώσσας (ή επιδιώκουν να αποκτήσουν αυτό το στάτους). Από τη σκοπιά τη γραμματικής δομής και, τουλάχιστον πριν αρχίσουν να αναδεικνύονται σε εθνική ή επίσημη γλώσσα, από τη σκοπιά του λεξιλογίου δεν υπάρχει κάποια διαφορά ανάμεσα στις γλώσσες και τις διαλέκτους. Για τη διαφορά των δύο χαρακτηριστική είναι η φράση του γλωσσολόγου Μαξ Βάινραιχ (Max Weinreich): Γλώσσα είναι μια διάλεκτος με στρατό και ναυτικό. Παρόλ' αυτά οι διάλεκτοι θεωρούνται λιγότερο ποιοτικές, λιγότερο ακριβείς κλπ. και ασκείται πίεση, ιδίως στο σχολείο, για την εγκατάλειψή τους.

Μια χαρακτηριστική περίπτωση μια διαλέκτου που έγινε γλώσσα είναι αυτή της καταλανικής. Ενώ παλιότερα θεωρούνταν διάλεκτος της ισπανικής γλώσσας, σήμερα θεωρείται όλο και περισσότερο ανεξάρτητη γλώσσα που η χρήση της δεν είναι κοινωνικά στιγματισμένη στην Καταλωνία και έχει αποκτήσει ευρεία γραπτή χρήση.

## [Επεξεργασία] Διαλεκτολογία

Οι διάλεκτοι μελετιούνται από τον γλωσσολογικό κλάδο της κοινωνιογλωσσολογίας -και ειδικότερα από τη διαλεκτολογία. Αποτελούν όμως αντικείμενο και της ιστορικής γλωσσολογίας.

## [Επεξεργασία] Δείτε επίσης

- Γλωσσική πολιτική
- Επίσημη γλώσσα

## [Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

- J. K. Chambers & Peter Trudgill, Dialectology, Cambridge University Press, Cambridge 2002.
- Peter Auer, Frans Hinskens & Paul Kerswill (Eds.), Dialect Change: Convergence and Divergence in European Languages, Cambridge University Press, Cambridge 2005

## [Επεξεργασία] Εξωτερικοί δεσμοί

- Γλώσσα και διάλεκτος του Φοίβου Παναγιωτίδη, από την κυπριακή εφημερίδα "Ο Πολίτης", 17.09.2006
- Language or dialect? (Terralingua)

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org../../../%CE%B4/%CE%B9/%CE%AC/%CE%94%CE%B9%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%BF%CF%82.html"

Κατηγορία: Κοινωνιογλωσσολογία

##### Views

- Άρθρο
- Συζήτηση
- Τελευταία έκδοση

##### Αναζήτηση

##### Άλλες γλώσσες

- Alemannisch
- Български
- Brezhoneg
- Català
- Česky
- Чăвашла
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Français
- Frysk
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Limburgs
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- 中文