# Βασιλικός

### Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Πλατύφυλλος βασιλικός
Μικρόφυλλος βασιλικός

Ο βασιλικός είναι αρωματικό ετήσιο, ποώδες φυτό της οικογένειας των Χειλανθών και της τάξης των σωληνανθών. Η καταγωγή του είναι από την Ινδία και το Ιράν και σήμερα καλλιεργείται σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Τα φύλλα του είναι ωοειδή, μυτερά, ακέραια ή οδοντωτά, πράσινα, έντονα ή σκούρα σε ορισμένες ποικιλίες. Τα άνθη του είναι μικρά και λευκά ή λευκορόδινα.

Στο εμπόριο κυκλοφορούν διάφορες ποικιλίες που διακρίνονται για το μέγεθος των φύλλων (μικρόφυλλες και πλατύφυλλες). Ο βασιλικός καλλιεργείται σαν καλλωπιστικό φυτό σε γλάστρες και κήπους και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται αποξηραμένα σαν καρύκευμα και αφέψημα. Περιέχουν αιθέριο έλαιο που κύριο συστατικό του είναι η λιναλοόλη και η μεθυλοχαβικόλη και χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία.

Με την ονομασία βασιλικός είναι γνωστά και άλλα είδη που βρίσκονται σε τροπικές περιοχές. Είναι θάμνοι μικρού ύψους και καλλιεργούνται και σαν καλλωπιστικοί. Ένα από τα είδη αυτά έχει την ονομασία φυτό του πυρετού και στις περιοχές της Δυτικής Αφρικής χρησιμοποιείται σαν αντιπυρετικό.

## [Επεξεργασία] Βότανο

Στην Ελλάδα είναι από τα πιο κοινά οικιακά φυτά. Χρησιμοποιείται στη λαϊκή φαρμακευτική ως βότανο καθώς είναι καλό διουρητικό, καταπραΰνει το στομαχόπονο και το πονοκέφαλο ενώ στην αρχαιότητα τον χρησιμοποιούσαν σαν επίθεμα μετά από δάγκωμα εντόμου, σκορπιού ή και φιδιού.

## [Επεξεργασία] Μαγειρική

Στη μαγειρική χρησιμοποιούνται κυρίως αποξηραμένα φύλλα της πλατύφυλλης ποικιλίας το άρωμα των οποίων μοιάζει λίγο με αυτό του γλυκάνισου. Αρωματίζει διάφορα ψητά, σαλάτες, βραστά, κοκκινιστά, σούπες κ.τ.λ. ενώ ταιριάζει πολύ σε σάλτσες που έχουν σαν βάση τη φρέσκια ντομάτα. Στην Ιταλική κουζίνα, η σάλτσα ζυμαρικών με το όνομα πέστο (pesto) έχει για βάση της το βασιλικό.

## [Επεξεργασία] Λαογραφία

Ο βασιλικός έχει σημαντικό ρόλο στην Ελληνική λαϊκή και θρησκευτική παράδοση.

Σύμφωνα με αυτή το φυτό φύτρωσε στο χαμένο τάφο του Χριστού και η έντονη μυρωδιά του έγινε αφορμή να ανακαλυφτεί. Η Αγία Ελένη οδηγήθηκε στο Τίμιο Σταυρό από το έντονο άρωμα του βασιλικού που φύτρωσε δίπλα του. Την ονομασία του το φυτό την πήρε από το «βασιλιάς» και βασιλιάς είναι ο Ιησούς Χριστός. Στα Θεοφάνια ο ιερέας ραίνει τους πιστούς με αγιασμό βουτώντας ένα κλαδί βασιλικό μέσα στο άγιασμα. Στη γιορτή της Υψώσεως του Τίμιου Σταυρού στις 14 Σεπτεμβρίου, στις εκκλησίες, μοιράζεται βασιλικός.

### [Επεξεργασία] Λαογραφικά δίστιχα

        Βασιλικέ μου της βραγιάς και κρίνε μου του δάσου
        αχού, εγώ πουλάκι μου πως θες να σε ξεχάσω!
        Στο παραθύρι που ΄σαι συ, βασιλικός δεν πρέπει,
        γιατί σαι συ βασιλικός κι οπ΄ έχει μάτια βλέπει!

        Βασιλικιά και ροζμαρί κι ανθό του γλυκανίσου
        ο έρωτας τα μάζεψε, κι έκαμε το κορμί σου!

        Βασιλικό κι αρισμαρί δε βάνω πια στ΄ αφτί μου
        γιατί μου την εκλέψανε την αγαπητική μου.

## [Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις

- Βασιλικός

Βότανα και Μπαχαρικά

Βότανα | Άνηθος | Αγαποβότανο | Βάλσαμο | Βασιλικός | Δάφνη | Δενδρολίβανο | Δυόσμος | Θυμάρι | Κάνναβις | Κάρδαμο | Kόλιαντρος | Λεβάντα | Μαϊντανός | Μάραθος | Ματζουράνα | Μέντα | Ρίγανη | Σέλινο | Φασκόμηλο | Χαμομήλι |
Μπαχαρικά | Άνηθος (Σπόροι) | Γαρίφαλο | Γλυκάνισος | Κανέλα | Kόλιαντρος (Σπόροι) | Κρόκος | Κύμινο | Μάραθος (Σπόροι) | Μοσχοκάρυδο | Παπαρούνα (Σπόροι) | Πάπρικα | Πιπέρι | Σέλινο (Σπόροι) | Σινάπι | Σκόρδο | Σουσάμι | Τζίντζερ | Τσίλι |

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org../../../%CE%B2/%CE%B1/%CF%83/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82.html"

Κατηγορίες: Φυτά | Βότανα | Λαογραφία

##### Views

- Άρθρο
- Συζήτηση
- Τελευταία έκδοση

##### Αναζήτηση

##### Άλλες γλώσσες

- Anglo Saxon
- العربية
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Lëtzebuergesch
- Nnapulitano
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Türkçe
- 中文
- Bân-lâm-gú