# Ameriko

### El Vikipedio

Pligrandigu mapon de Nordameriko
Pligrandigu mapon de Sudameriko

Ameriko estas kontinento inter Azio kaj Eŭropo. Ĝia nomo devenas de la itala maristo Ameriko Vespucio. Oni povas dividi Amerikon en tri partojn: Nordameriko, Mezameriko kaj Antiloj, kaj Sudameriko, konektitaj de la istmo de Panamo. (vidu Abya Yala)

### [redaktu] Nordameriko

Nordameriko havas areon de 23.477.000 km2. Ĝi havas tri sendependajn landojn:

- Kanado
- Meksiko
- Usono

  Ankaŭ Gronlando (dana) estas en Nordameriko.

### [redaktu] Mezameriko

Mezameriko kaj Antiloj (aŭ la Kariba Insularo) havas areon de 758.000 km2. Ĝi havas dudek sendependajn landojn:

- Antigvo-Barbudo
- Bahamoj
- Barbado
- Belizo
- Domingo
- Dominiko
- Grenado
- Gvatemalo
- Haitio
- Honduro
- Jamajko
- Kostariko
- Kubo (lando)
- Nikaragvo
- Panamo
- Puerto-Riko (ŝtato libera asociiĝinta kun Usono)
- Salvadoro
- Sankta Kristofo kaj Neviso
- Sankta Lucio
- Sankta Vincento kaj Grenadinoj
- Trinidado kaj Tobago

### [redaktu] Sudameriko

Sudameriko havas areon de 17.809.000 km2. Ĝi havas dek du sendependajn landojn:

- Argentino
- Bolivio
- Brazilo
- Ĉilio
- Ekvadoro
- Gujano
- Kolombio
- Paragvajo
- Peruo
- Surinamo
- Urugvajo
- Venezuelo

En Nordameriko, homoj lernas, ke Ameriko havas du kontinentojn: Sudameriko kaj Nordameriko, sed en Sudameriko, homoj lernas, ke Ameriko estas nur unu kontinento. La ekzisto de la dividantaj Panama kanalo kaj Mezamerika istmo pravigas la unuan ideon, dum la dua ĉerpas sian veron el la situo de Ameriko kiel mondparto izolita disde Afriko, Eŭrazio kaj Aŭstralio kaj oni bedaŭras malpurigi la najbarecon de usonanoj.

El lingva-kultura vidpunkto oni ankaŭ povas dividi Amerikon en du partojn: Nordameriko (= Ameriko norde de Meksiko) kaj Latin-Ameriko (tiuj areoj sude de Usono, kie latinidaj lingvoj ĉefrolas), aŭ eĉ en tri partojn: Nordameriko, Hispan-Ameriko kaj Portugal-Ameriko (= Brazilo, portugallingva).

Usonanoj nomas sian landon America ("Ameriko") kaj sin mem Americans ("amerikanoj"), dum ili nomas Amerikon the Americas ("la Amerikoj") kaj alilandajn amerikanojn per specifaj terminoj ("sudamerikanoj", "kanadanoj", "peruanoj" ktp.), sekve la anglan frazo "American to Americans" povas signifi "Ameriko al amerikanoj" aŭ "Ameriko al usonanoj". Hispanamerikanoj nomas ilin "nordamerikanoj". Tiu ofte ĉangrenigas aliaj landanoj, ĉar se oni diras "Amerikanoj invadis landon", "Amerikanoj mortpafas militmalliberulojn", "Amerikanoj pisas sur Koranon", "Amerikanoj mortpunas adoleskanton", ktp. ne eblas scii se la novaĵo diras pri anoj de tuta Ameriko, aŭ nur pri Usonanoj, ĉar oni ne povas scii ĉu "amerikano" estas ano de "Ameriko" (Usono) aŭ "Amerikoj".

En la jaro 1992 la amerikaj indiĝenaj popoloj decidis nomi Amerikon Abya Yala. Tiu nomo estis proponita de la Tuloj, panama indiĝena popolo.

## [redaktu] Vidu ankaŭ

- Nova Mondo
- Centra Ameriko

- Historio de Ameriko
- Komunumo Sudamerika de Nacioj
- Amerikaj montoj

## [redaktu] Aliaj projektoj

- Commons
- Vikivortaro

- Commons proponas multimediajn dosierojn al temo Ameriko
- Vikivortaro proponas moton de vortaro «Ameriko»

- Commons

- Commons proponas multimediajn dosierojn al temo Ameriko

## [redaktu] Eksteraj ligiloj

  http://www.mofa.go.jp/mofaj/area/latinamerica/kikan/gaiyo.html
  http://www.iadb.org/japan

Elŝutita el "http://eo.wikipedia.org../../../a/m/e/Ameriko.html"

Kategorioj: Kontinentoj | Ameriko

##### Views

- Artikolo
- Diskuto
- Aktuala versio

##### Serĉu

##### Aliaj lingvoj

- Afrikaans
- Aragonés
- العربية
- অসমীয়া
- Asturianu
- Aymar
- Azərbaycan
- Boarisch
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- ދިވެހިބަސް
- Ελληνικά
- English
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Français
- Arpetan
- Galego
- Avañe'ẽ
- עברית
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Igbo
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Basa Jawa
- 한국어
- Kurdî / كوردی
- Kernewek
- Latina
- Ladino
- Lumbaart
- ລາວ
- Lietuvių
- Latviešu
- Malagasy
- Македонски
- मराठी
- Myanmasa
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Diné bizaad
- Occitan
- Polski
- Piemontèis
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Shqip
- Српски / Srpski
- SiSwati
- Svenska
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkmen
- faka-Tonga
- Українська
- Vèneto
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文
- 古文 / 文言文
- Bân-lâm-gú