# Barato

### El Vikipedio

Noto: Ne konfuzu ĝin kun Papuo-Barato aŭ kun la geografia areo de Hindio.

Barata Respubliko Bhārat Gaṇarājya भारत गणराज्य
Nacia himno: Jana-Gana-Mana
Nacia devizo: satyam eva jayate (सत्यमेव जयते) (Nur vereco venkas)'
Bazaj informoj
Ĉefa(j) lingvo(j) | 24 lingvoj kies plej grava estas la Hindia
Ĉefurbo | Nov-Delhio
Religio(j) | Hinduoj (80,46%), Islamanoj (13,43%), Kristanoj (2,34%), Sikoj (1,87%), Budhistoj (0,77%), Ĝainistoj (0,41%), aliaj (0,72%)
Areo % akvo | 3.287.590 km² 9,5%
Loĝantaro Loĝdenso | 1.095.351.995 (2006) 324/km²
Valuto | Barata rupio (INR)
Horzono | UTC +5:30
TTT ; Landkodo ; Tel. | ..in ; IND ; 91
Politiko
Politika sistemo | Federacia respubliko
Ŝtatestro | Prezidento Abdul Kalam (ekde 2002)
Ĉefministro | Manmohan Singh
Nacia tago | 26-a de januaro 1950 (respubliko)
Sendependeco | 15-a de aŭgusto 1947
Esperanto-movado
Esperanto-asocio | Federacio Esperanto de Barato

Barato estas federacia ŝtato en Suda Azio sur la duoninsulo Hindio en la Hinda oceano. La lando estis unuigita la unuan fojon far Aŝoko (proksimume 273 - 232 a.K.), sed baldaŭ ĝi disfaliĝis en vicon da ŝtatoj kaj post periodo de unuiĝo almenaŭ de norda parto de la lando dum la unuaj regantoj de dinastio Guptovanoj (320 - 414) okazis ekde la 5-a jarcento nova diseriĝo. En la 8-a jarcento la parto de la norda Barato estis islamigita. Denove unuigis la landon nur unuaj regantoj de dinastio de Grandaj Mughaloj.

Pluaj informoj pri Barato...

## [redaktu] La nomo Barato

La nomo Barato havas la saman signifon kiel Hinda Unio. La vorto Hindio (kaj Hindujo) aliflanke signifas la tutan subkontinenton, kiu entenas krom la federacian ŝtaton Barato ankaŭ la ŝtatojn Bangladeŝo, Butano, Nepalo kaj Pakistano. Tamen antaŭe la vorto Hindio ofte signifis la Hindan Union, kaj kelkaj homoj ankoraŭ uzas la vorton tiel. Sed la plej multaj barataj esperantistoj preferas la vorton Barato por la ŝtato, tiel konservante la vorton Hindio por la subkontinento.

## [redaktu] Geografio

Mapo de Barato

Barato situas ĉe la hinda oceano, kaj havas 7000 kilometrojn longan marbordon.

Loko: 20 No, 77 Or (sudcentra Azio)

Areo: 2.973.190 km²
semotaŭga: 56%

Loĝantaro: 1.014.003.817 (julio 2000, takso), % urbana: 28% (2000)
homoj por kv. km: 341,0 (2000)
homoj por kv. km da semotaŭga tero: 609,1 (2000)
kreskanta procento: 1,58% (2000, takso)
naskoj: po 24,79 je 1000 homoj jare (2000, takso)
mortoj: po 8,88 je 1000 homoj jare (2000, takso)
migrantoj: po -0,08 je 1000 homoj jare (2000, takso)
mortokvanto de beboj: po 64,9 mortoj je 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj por virino: po 3,11 infanoj naskitaj de virino (2000, takso)
meza vivo longeco: po 62,5 jaroj por homo (61,89 por viroj, 63,13 por virinoj) (2000, takso)

Ĉefurbo: Nov-Delhio
La plej grandaj urboj: milionoj en 2000:

17,85 | Mumbajo (antaŭe Bombajo) (#6 tutmonde)
12,90 | Kolkato (antaŭe Kalkato) (#18 tutmonde)
11,50 | Delhio (#21 tutmonde)
6,60 | Ĉenajo (antaŭe Madraso)
6,50 | Hajderabado
5,50 | Bangaloro
4,15 | Ahmadabado
3,40 | Puneo
2,50 | Laknaŭo
2,45 | Kanpuro
2,25 | Surato
2,10 | Ĝajpuro
2,05 | Nagpuro

Etnoj: 72% hindarjana, 25% dravida, 3% aliaj

Religio:

80,0% | hinduismo
14,0% | islamo
2,4% | kristanismo
2,0% | sikhismo
0,7% | budhismo
0,7% | ĝainismo
0,4% | alia

Lingvo:

## [redaktu] Listo de la 22 oficialaj lingvoj

- 850 lingvoj estas parolataj ĉiutage
- 24 lingvoj havas pli ol unu milionon da parolantoj
- 22 lingvoj estas oficialaj (kun milionoj da parolantoj en 1991):
  (Vidu la ĉefartikolon: Naciaj lingvoj de Barato)

  > m | lingvo
  > 337,27 | hindia*1
  > 69,59 | bengala*
  > 66,02 | teluga
  > 62,48 | maratha*
  > 53,01 | tamila
  > 43,41 | urduo*
  > 40,67 | guĝarata*
  > 32,75 | kanara
  > 30,38 | malajala
  > 28,06 | orija*
  > 23,38 | panĝaba
  > 13,08 | asama*
  > 7,77 | maitila*2 (en 1981)
  > 5,22 | santala
  > 4,4 | kaŝmira3
  > 2,07 | nepala
  > 2,12 | sindha
  > 1,76 | konkana
  > 1,27 | manipura
  > 1,22 | bodoa
  > 0,09 | dogra
  > 0,05 | sanskrita

    La lingvoj stelitaj (*) devenas de la sanskrita. 75% parolas lingvon sanskritidan.
    1 La cifero por la hindia inkluzivas 48 'gepatrajn lingvojn', ĉiuj el kiuj havas pli ol 10 mil denaskajn parolantojn. Tiu listo de 48 inkluzivas 233,43 milionojn kiuj raportis, ke la hindia estas ilia gepatra lingvo.
    2 La cifero por la hindia inkluzivas la (denaskajn) parolantojn de la maithala (kiu estas unu el la ceteraj 'oficialaj lingvoj' de la lando).
    3 La popolnombrado de 1991 ne okazis en la subŝtato de Ĝamuo kaj Kaŝmiro pro la politika perforto tie. Tiu ĉi cifero estas de Ethnologue (vidu)

  Ĉirkaŭ 50% regas la hindian kiel unuan aŭ duan lingvon. Inter la burĝaro kaj riĉularo, la angla, la malnova imperia lingvo, estas multe pli uzata. Ĉirkaŭ 11% de la baratanoj scipovas la anglan. La angla havas apartan statuson en la lando; ĝi estas la oficiala lingvo de la juro kaj burokratio, kaj funkcias kiel pontlingvo de nacia politiko kaj komerco.

legpova: 52% (65,5% viroj, 37,7% virinoj) (1995, takso)

### [redaktu] Literaturoj

- bengallingva literaturo
- malajamlingva literaturo
- urdua poezio
- Premio Gjanpith
- vidu ankaŭ en anglalingva literaturo

## [redaktu] Ŝtatoj de Barato

## [redaktu] Politiko

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Politiko de Barato

- Registaro: parlamenta demokratio, la plej granda de la mondo.
- Sendependeco: la 15-an de aŭgusto 1947.
- Internaciaj organizoj: UNO (1945).
- Konstitucio: akceptita la 26-an de januaro 1950.
- Korupteco: 2,8 CPI (10 = honesta, 0.0 = tute korupta) (2000).

Vidu ankaŭ:

- Terorismo en Barato
- Hindua naciismo

## [redaktu] Ekonomio

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Ekonomio de Barato

Ekonomio: 418 Gd (1998, takso)
po kapo: 0,41 kd (1998, takso)
kreskanta elcento: 5,5% (1999, takso)
inflacio: 6,7% (1999, takso)
senokupa: ?? Valuto: 1 rupio (Rs) Komence de la 21-a jarcento, Barato fariĝis t.n. sojlolando.

## [redaktu] Historio

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Historio de Barato

- Mohandas Karamchand Gandhi
- Sonia Gandhi

Taĝmahalo

## [redaktu] Esperanto en Barato

- Naren Dholokia (1906-2002), iam FD pri vidbendoj, fotografio kaj hinda kuirarto en Burnley (Barato), emerita kvalitkontrolisto, interalie tradukis hindajn poemojn.

## [redaktu] Vidu ankaŭ

- Ĉefministroj de Barato
- Lok Sabha
- Tragedio de Bhopal
- Listo de urboj de Barato
- Landnomoj
- Naksalitoj
- Goparaju Ramachandra Rao

## [redaktu] Aliaj projektoj

- Commons

- Commons proponas multimediajn dosierojn al temo Barato

- Commons

- Commons proponas multimediajn dosierojn al temo Barato

## [redaktu] Eksteraj ligoj

| Portalo pri Barato

- Tre interesa aro da ĉiutemaj mapoj pri Barato, TTT-ejo de la barata registaro
- fotoj
- pri Gandhi

Ŝanhaja Organizo por Kunlaboro |
--- | ---
Ĉinio | Kazaĥio | Kirgizio | Rusio | Taĝikio | Uzbekio
Spektantaj ŝtatoj: Barato | Irano | Mongolio | Pakistano

| Ĉi tie estas aldonaj bildoj por la artikolo. Vi povas helpi al Vikipedio se vi elektos la taŭgajn bildojn kaj metos ilin en la artikolon.

Elŝutita el "http://eo.wikipedia.org../../../b/a/r/Barato.html"

Kategorioj: Komunumo de Nacioj | Azio | Barato | Artikoloj kun aldonaj bildoj

##### Views

- Artikolo
- Diskuto
- Aktuala versio

##### Serĉu

##### Aliaj lingvoj

- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- অসমীয়া
- Asturianu
- Aymar
- Azərbaycan
- Башҡорт
- Žemaitėška
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- भोजपुरी
- Bislama
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Zamboangueño
- Cebuano
- Corsu
- Česky
- Kaszëbsczi
- Чăвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- ދިވެހިބަސް
- ཇོང་ཁ
- Ελληνικά
- English
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpetan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
- ગુજરાતી
- Gaelg
- Hawai`i
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ
- 日本語
- Lojban
- Basa Jawa
- ქართული
- Kongo
- Қазақша
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- कश्मीरी - (كشميري)
- Ripoarisch
- Kurdî / كوردی
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Líguru
- Lumbaart
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Basa Banyumasan
- Māori
- Македонски
- മലയാളം
- Монгол
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Ekakairũ Naoero
- Nahuatl
- Nnapulitano
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- नेपाली
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Nouormand
- Occitan
- ଓଡ଼ିଆ
- Иронау
- ਪੰਜਾਬੀ
- Kapampangan
- Papiamentu
- पािऴ
- Norfuk / Pitkern
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Rumantsch
- Romani
- Română
- Armãneashce
- Русский
- Сибирской
- संस्कृत
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- سنڌي
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- සිංහල
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Soomaaliga
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- తెలుగు
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkmen
- Tagalog
- faka-Tonga
- Tok Pisin
- Türkçe
- Tatarça
- Reo Mā`ohi
- Удмурт
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Walon
- Winaray
- Wolof
- 吴语
- ייִדיש
- (Cuengh)
- 中文
- 古文 / 文言文
- Bân-lâm-gú
- 粵語