Hadriano - Wikipedia, entziklopedia askea.

# Hadriano

### Wikipedia(e)tik

Hadrianoren estatua bat.

Hadriano, latinez Publius Aelius Traianus Hadrianus, (76ko urtarrilaren 24a - 138ko uztailaren 10a) erromatar enperadorea izan zen, 117tik hil zen arte.

## [aldatu] Estreineko urteak

Italica hirian, gaur egungo Sevillan, jaio zen Hadriano. Probintziako familia noble batekoa, aristokrata gazteen heziketa jaso zuen. Batik bat grekoa zuen begikoa. Hori zela eta, Graeculus (greziar txikia) goitizena eman zioten.

Domizianoren agintaldian armadan sartu zen. Nerva hil zenean, 98an, Traianori enperadore-izendapenaren berri Hadrianok eman zion. Germanian aritu ondoren, Panonia aldera bidali zuten. Halaber, Atenaseko arkonte izendatu zuten, eta Atenaseko hiritartasuna eskuratu zuen.

Daziako gerretan, paper nabermena jokatu zuen Hadrianok. Partiako gerran, ordea, ez zuen parte-hartze hanidirik izan. Nolanahi ere, Siriako gobernaria izendatu zuten.

Orduko Traiano larri gaixorik zegoen. Hadriano, oinerdeko logikoena bazen ere, oraino ez zuen Traianoren izendapena jaso. Plotina, Traianoren emaztea eta Hadrianoren babeslea, senarra azken egunetan zaintzen ari zela baino ez zuen izendatu Traianok Hadriano oinordekoa.

## [aldatu] Boterea ziurtatzen

Hadrianok berehala ziurtatu zuen legioen babesa. Balizko aurkari bat, Lusio Quieto, kanporatu zuen. Siriako armaden buruan, Senatuak izendapen egiaztatu zuen.

Hadriano ez zen segituan Erromara joan. Ekialdeko arazoei konpontzeari ekin zion, batez ere juduen matxinadari. Atiano laguntzailea bidali zuen Erromara. Hor, Lusio Quietok eta beste lau senatariek antolatutako konspirazioa aurkitu zuen Atianok. Senatuari heriotza zigorra eskatu zion. Oposiziorik zein epaiketarik gabe, konspiratzaileak atzemanduta, hil egin zuten.

## [aldatu] Hadriano eta armada

Irudi:Hadrian.JPG
Onyxezko Hadrianoren irudia.

Sen militarra bazuen ere, Hadrianoren agintaldian apenas ez zegoen gerrarik. Traianoren konkistak gorabehera, Mesopotamia utzi zuen, defendezina zelakoan. 121ean Partiaren kontrako gerra pizteko zorian egon zen, baina bake negoziazioek arrakasta izan zuten. Bar Kokhbaren judutarren matxinada 132-135 kontrolatu ahal izateko, halere, armada erabili behar izan zuen.

Behin-betiko gotorlekuak eraiki zituen Inperioko mugetan, bake politika hori indartuz. Ospetsuenak Britaniakoa (Hadrianoren harresia), Danubiokoak eta Rhinekoak izan ziren.

Armadaren morala goian eta sasoian eusteko, Hadrianok errutina gogorrak ezarri zituen, eta maiz bisitatzen zituen gotorlekuak. Haren txanponetan gerra irudiak bake irudiak bezain sarri agertzen ziren. Bakea indarraren bidez (mehatxuaren bidez ere) zen Hadrianoren leloa.

| Erromatar Enperadoreak |

Julio-Klaudiar leinua

Augusto • Tiberio • Kaligula • Klaudio • Neron

Lau enperadoretako urtea

Galba • Oton • Vitelio

Flaviar leinua

Vespasiano • Tito • Domiziano

Antoniar leinua

Nerva • Traiano • Hadriano • Antonino Pio • Marko Aurelio • Luzio Vero • Komodo

Severar leinua

Pertinax • Didio Juliano • Peszenio Nigro • Klodio Albino • Septimio Severo • Karakala • Geta • Makrino • Heliogabalo • Alexandro Severo

III. mendeko krisialdia

Maximino • Gordiano I • Gordiano II • Balbino • Pupieno • Gordiano III • Filipo Arabiarra • Dezio • Herenio • Hostiliano • Treboniano Galo • Volusiano • Emiliano • Valeriano • Galieno • Klaudio Gotiko • Kintilo • Aureliano • Tazito • Floriano • Probo • Karo • Karino • Numeriano

Dominatua

Diokeziano • Maximiano • Konstantzio Kloro • Galerio • Severo II • Maxentio • Maximino Daia • Konstantino I Handia • Lizinio • Valerio Valente • Martiniano • Konstantino II • Konstantzio II • Konstante • Juliano Apostata • Joviano

Valentiniar leinua

Valentiniano • Valente • Graziano • Valentiniano II

Teodosiar leinua

Teodosio I Handia • Arkadio • Honorio

Mendebaldeko Inperioa

Konstantzio III • Valentiniano III • Petronio Maximo • Avito • Maioriano • Libio Severo • Antemio • Olibrio • Glizerio • Julio Nepote • Romulo Augustulo

"http://eu.wikipedia.org../../../h/a/d/Hadriano.html"(e)tik eskuratuta

Kategoria: Erromatar enperadoreak

##### Views

- Artikulua
- Eztabaida
- Oraingo berrikuspena

##### Bilatu

##### Beste hizkuntzak

- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Suomi
- Français
- Frysk
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Latina
- Lietuvių
- Latviešu
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Українська
- 中文