بحث ویکی‌پدیا:استفاده منصفانه - ویکی‌پدیا

# بحث ویکی‌پدیا:استفاده منصفانه

### از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

## [ویرایش] معرفی

برای اطلاع از سابقه بحث این‌جا را بخوانید. به نظر من با توجه به ماده ۲۲ [1] مشکلی وجود ندارد اگر از آثار خارجی در شرایط مشابه ویکی‌پدیا انگلیسی استفاده شود:

    ماده 22. حقوق مادي پديد آورنده موقعي از حمايت اين قانون برخوردار خواهد بود كه اثر براي نخستين بار رد ايران چاپ يا پخش يا نشر يا اجرا شده باشد و قبلاً در هيچ كشوري چاپ يا نشر يا پخش و يا اجرا نشده باشد.

پس به جز مواردی که برای اولین بار در ایران منتشر شده‌اند استفاده از موارد زیر می‌بایستی مجاز باشد:

- Cover art. Cover art from various items, for identification and critical commentary (not for identification without critical commentary).
- Team and corporate logos. For identification. See en:Wikipedia:Logos.
- Stamps and currency. For identification.
- Other promotional material. Posters, programs, billboards, ads. For critical commentary.
- Film and television screen shots. For critical commentary and discussion of the cinema and television.
- Screen shots from software products. For critical commentary.
- Paintings and other works of visual art. For critical commentary, including images illustrative of a particular technique or school.
- Publicity photos. For identification and critical commentary. See en:Wikipedia:Publicity photos.

برای آثاری که برای اولین بار در ایران منتشر شده‌اند، برداشت من از ماده ۷ مشابه همان عبارت توصیفی critical commentary است که در موارد بالا هم آمده‌اند. می‌ماند بند ۱۱ که به ظاهر به کپی کامل (نسخه‌برداری) «كتاب و رساله و جزوه و نمايش نامه و هر نوشته ديگر علمي و فني و ادبي هنري» و «ضبط برنامه‌هاي راديويي و تلويزيون» اشاره می‌کند و قاعدتا نبایستی موضوعیت داشته باشد. کاوه ب ۴ اسفند ۱۳۸۴ (۲۳-۰۲-۲۰۰۶)، 00:58

  دقت کنید که ماده ۷ اشاره‌ای به استفاده تجاری نکرده‌است. از ویکی‌پدیا می‌تواند استفاده تجاری صورت گیرد. به نظر من تا مشخص شدن تکلیف این قانون و نظر دادن حقوق‌دانی در این مورد از استفاده منصفانه نباید استفاده شود. ابهامات قانون بسیار است و دراوردن جزئیات و توجه به آنها از عهدهٔ ما خارج. حتماً باید مشورت صورت گیرد. اگر کسی وکیلی که در زمینه حق تکثیر فعالیت داشته معرفی کند بسیار عالی می‌شود. حسام 05:18, ۲۳ فوریه ۲۰۰۶ (UTC)
    این که از ویکی‌پدیا چگونه استفاده تجاری می‌شود بحث دیگری است. اما توجه داشته باشید منظور از استفاده تجاری استفاده مستقیم است. وگرنه مثلا روزنامه‌ها هر چند بنگاه‌های تجاری هستند که با چاپ آگهی و فروش نسخه‌های خود دخل و خرج دارند اما وقتی در صفحه ادبی یا علمی خود از مثلا تصویر روی جلد کتابی برای معرفی آن بهره می‌برند نمی‌توان گفت از آن تصویر استفاده تجاری کرده‌اند. ضمنا وقتی عملی طی سال‌ها انجام می‌گیرد و هیچ دعوی حقوقی برعلیه آن انجام نمی‌شود نباید به علت ندانستن یا ایراد ابهام در قانون از انجام آن عمل جلوگیری کرد. استفاده از تصویر اسکن‌شده یا عکس‌برداری شده برای معرفی کتاب طی سال‌ها و در نشریات و رادیو و تلویزیون و سایت‌های اینترنتی ... صورت می‌گیرد. پس قاعدتا نباید در ویکی‌پدیا منعی داشته باشد. عزيزی ۰۳:۰۹, ۶ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

    استفاده منصفانه آثار خارجی که اصلا بحثی ندارد و زیر پوشش قوانین میزبان ویکی‌پدیا است. ماده ۲۲ از این روشن‌تر نمی‌تواند باشد. ضمن این‌که سال‌هاست از آثار خارجی در ایران هرنوع استفاده‌ای می‌شود و واکنشی صورت نگرفته است. در مورد آثار داخلی چندان اضطراری وجود ندارد، اما من شخصا نیازی به قطعیت بیشتر نمی‌بینم. ‍کاوه ب ۴ اسفند ۱۳۸۴ (۲۳-۰۲-۲۰۰۶)، 07:51

    این موضوع استفاده تجاری هم ظاهرا غلط‌انداز شده است. لطفا به این نمونه توجه کنید:

This image is of a music album or single cover, and the copyright for it is most likely owned by either the publisher of the album or the artist(s) which produced the music or artwork in question. It is believed that the use of low-resolution images of album or single covers solely to illustrate the album or single in question, on the English-language Wikipedia, hosted on servers in the United States by the non-profit Wikimedia Foundation qualifies as fair use under United States copyright law. Any other uses of this image, on Wikipedia or elsewhere, may be copyright infringement. See Wikipedia:Fair use for more information.

To the uploader: please add a detailed fair use rationale for each use, as described on Wikipedia:Image description page, as well as the source of the work and copyright information.

    به روشنی اشاره می‌کند مورد استفاده منصفانه ممکن است صرفا روی ویکی‌پدیا مصداق استفاده منصفانه باشد و غیر آن ممکن است ناقض حق‌نشر باشد. کاوه ب ۴ اسفند ۱۳۸۴ (۲۳-۰۲-۲۰۰۶)، 07:57

  حتی بدتر از آن استفاده از کلمه «و» به جای «یا» است!!! حسام 05:21, ۲۳ فوریه ۲۰۰۶ (UTC)

    واقعاً اگر تصمیم‌گیری این مورد به این راحتی بود نویسندهٔ این نوشته کاری انجام می‌داد! حسام 05:24, ۲۳ فوریه ۲۰۰۶ (UTC)

  در مورد اسناد و پرونده‌هایی که برای اولین بار در ایران منتشر نشده‌اند می‌توانیم شروع کنیم طبق قوانین موجود. ولی اسناد منتشر شدهٔ در ایران (برای اولین بار) هنوز جای بحث دارد. حسام 12:57, ۲۳ فوریه ۲۰۰۶ (UTC)

    موافقم. پس فعلا صرفا آثار خارج از ایران (و افغانستان؟) را مشابه ویکی‌پدیای انگلیسی (مکان سرور) بگیریم. باقی دوستان هم اگر نظر خاصی دارند مطرح کنند. کاوه ب ۵ اسفند ۱۳۸۴ (۲۴-۰۲-۲۰۰۶)، 01:29

شروین جان اگر این بحث را خواندی لطفاً نظر بده. راستی اگر کسی فردی را می‌شناسد که بتواند در زمینه استفاده منصفانهٔ اسناد و پرونده‌های منتشر شده در ایران کمک کند لطفاً به حل این موضوع مهم بیشتر کمک کند. به طور مشخص برای اسناد من شک دارم که مثلاً بتوان مطالب را از وبگاه کارخانه فولاد مبارکه کپی کرد با توجه به قانونهای موجود. از مطالب ویکی‌پدیا می‌توان استفاده انتفاعی کرد. (البته اطلاعات من در حد بسیار کمی است) حسام 20:17, ۲۳ فوریه ۲۰۰۶ (UTC)

## [ویرایش] بحثهای گذشته

از بحثهایی که به آن پیوند داده بودید این جملهٔ روزبه برایم جالب بود که عیناً اینجا می‌آورم:

  «اصلاً ابراز نظر سطحی نیست. در آن فهرست پستی، کلی بحث در این باره شد (عمدتاً در جهتی مخالف نظر آقای ویلز) ولی در نهایت نظر ایشان به عنوان پایان‌دهندهٔ بحث تلقی شد (thread مربوطه را بخوانید). من با موضوع fair use ایالات متحده شدیداً مخالفم، بالاخص این که کسی که در ویکی‌پدیای انگلیسی کسی که بخواهد ادعای fair use دربارهٔ تصویری بکند، باید دقیقاً استدلال کند که چرا هر یک از استفاده‌هایش از تصویر طبق قانون کپی‌رایت ایالات متحده fair use است. اینجا که عدهٔ کسانی که از قوانین کپی‌رایت، چه ایران و چه امریکا، سر در می‌آورند خیلی محدود است، fair use فقط بهانه‌ای می‌شود که تصاویر جدید چپ و راست بار شوند، وقتی هم کسی اعتراض کرد، یک برچسب fair use می‌خورد و خلاص. به نظر من مشکل زمانی می‌تواند حل شود که بیشتر از یکی دو نفر از قوانین کپی‌رایت سر در آورند، که بشود فهمید اصلاً موضوع چیست.
        اما برای این که دربارهٔ خود موضوع صحبت کنیم، این موازنه به نظر من این طور می‌تواند صورت بگیرد که بندهای fair use قوانین ایران و افغانستان (مخاطبان اصلی ویکی‌پدیای فارسی) و ایالات متحده و دیگر کشورهایی که کارگرارها در آن قرار دارند مطالعه شود، با نگاه به GFDL و سایز شرایط ویکی‌پدیا. روزبه ۰۰:۲۳, ۹ نوامبر ۲۰۰۵ (»

بهتر است اول موارد واضح و روشن را مشخص کنیم و موارد پیچیده‌تر را سختگیری بیشتری کنیم. مثلاً جلد CD مثال واضحی از استفاده منصفانه یه نظر می‌رسد. باید فهرست مشخصی از موارد را تهیه کنیم. موارد عکسهای بارگزاری شده تا به‌حال با این برچسب موقتی هم باید سریعتر مورد به مورد بررسی شود. حسام 17:19, ۲۵ فوریه ۲۰۰۶ (UTC)

  فکر می‌کنم مواردی که بالا آوردم کافی باشند. بعضی موارد مانند تصاویر خبری را می‌شود مورد به مورد بررسی کرد. برای مثال en:Image:Beforesmarraafter.jpg را ببینید. کاوه ب ۷ اسفند ۱۳۸۴ (۲۶-۰۲-۲۰۰۶)، 07:21

## [ویرایش] استفاده منصفانه از آثار خارجی

موارد کلی را از en:Wikipedia:Fair use نقل می‌کنم. کاوه ب ۷ اسفند ۱۳۸۴ (۲۶-۰۲-۲۰۰۶)، 07:41

### [ویرایش] صدا

- قطعه کوتاهی از موسیقی به منظور شناساندن سبک، گروه یا آهنگی سرشناس وقتی که همراه با تفسیر انتقادی یا تاریخی ضمن نام بردن از صاحب حق‌نشر.
- صدای سخنرانی‌ها یا وقایع تاریخی وقتی که همراه با تفسیر انتقادی یا تاریخی ضمن نام بردن از صاحب حق‌نشر.

### [ویرایش] تصویر

- تصویر جلد آثار مختلف منظور شناساندن و نقد.
- نشان باشگاه‌ها و شرکت‌ها برای شناساندن.
- تمبر و پول برای شناساندن.
- آثار تبلیغاتی دیگر مانند برشورها و پوسترها برای نقد.
- تصویری از تصاویر متحرک فیلم و تلویزیون برای نقد و بحث.
- تصویر از محیط نرم‌افزارها برای نقد.
- نقاشی‌ها و دیگر هنرهای بصری. برای نقد، شامل شناساندن سبک.
- عکس‌های تبلیغاتی برای شناساندن و نقد.

## [ویرایش] پیشنهاد بازنویسی بند ۷

در بند ۷ قانون حمایت از مولفین و مصنفان و هنرمندان آمده است :

  «مادة 7. نقل از اثرهايي كه انتشار يافته است و استناد به آن‌ها به مقاصد ادبي و علمي و فني و آموزشي و تربيتي و به صورت انتقاد و تقريظ با ذكر اخذ در حدود متعارف مجاز است.»

می‌توان متنی اینچنینی را برای اصلاح قانون برای در نظر گرفتن استفادهٔ منصفانه پیشنهاد داد:

  «نقل و استفاده از اثرهایی که انتشار یافته است با هدف شناساندن، بررسی و نقد در حدود متعارف و به شکلی که در صورت انتفاعی بودن این نقل و استفاده، انتفاع مستقیم به تنهایی از اثر داری حق تکثیر حاصل نشود و اثر ذکر شده نیز به شکلی استفاده و نقل گردد که این شکل از ارائه با استفاده‌هایی که پدیدآورندهٔ اثر می‌تواند اجازهٔ آن را واگذار کند (و در مادهٔ ۵ آماده است)، متفاوت باشد مجاز است.»

سپس برای واضح‌تر شدن می‌توان مصداق این تفاوت را ذکر کرد (مثل کوچک بودن ابعاد تصاویر و low res بودن آنها و...) --شروین افشار 23:39, ۴ آوریل ۲۰۰۶ (UTC)

    در ویکی‌پدیای فارسی آمده است که استفاده منصفانه تنها ویژه آثار انتشار یافته در خارج از کشور است ولی در قانون حقوق مالفان، منصفان و...(برگرفته از کتابی مربوط به این قانون که سال ۱۳۸۲ به وسیله انتشارات ریاست جمهوری چاپ شده‌است) آمده است

  من اين قانون را بدين گونه ديده‌ام:
    نقل از اثرهایی که انتشار یافته و استناد ره آن‌ها به مقاصد ادبی و علمی و فنی و آموزشی و تربیتی و به صورت انتقاد و تقریظ با ذکر ماخذ در حدود متعارف مجاز است.(ماده ۷ از قانون پدیدآورندگان مصوبه ۱۱/۱۰/۴۸)

  با توجه به اين قانون من فكر مي‌كنم كه مي‌توان استفاده منصفانه را براي آثار انتشار يافته در ايران نيز تعريف كرد. كساني كه مانند من فكر مي كنم كه ما بايد از بيشينه امكانات در دست سود ببريم و با توجه به اين كه استفاده از اين آثار (با تعريف مشخص) بنا به قانون بالا بر روي خود ويكي‌پديا ايرادي ندارد، ما مي توانيم از آن ها سود بجوييم و كساني كه مي‌خواهند از عكس بيرون از ويكي سود جويند بايد به صفحه مربوطه رفته و حق تكثير آن را بررسي كنند. --سروش ☺بحث | ☼ویرایش‌ها ۲۱:۳۵, ۱ نوامبر ۲۰۰۶ (UTC)

  مجوزهای ویکی‌پدیا به گونه‌ایست که اجازهٔ استفادهٔ تجاری را نیز می‌دهد. ولی در مقاصد بالا چنین چیزی نداریم. حسام ۱۰:۴۴, ۱۷ اکتبر ۲۰۰۶ (UTC)
  حد متعارف هم خودش مشکل دیگریست. معمولاً در حد یک نقل قول و چنین مصارفی از آن برداشت می‌شود. در ضمن هدف ویکی‌پدیا ایجاد دانشنامه‌ای آزاد است. اگر آزادی را در نرم‌افزارها دیده باشید باید به گونه‌ای باشد که هیچگونه محدودیتی (به جز محدودیت‌های خود آن مجوز) برای مصرف‌کنندگان ایجاد نکند. شاید برای همین باشد که در بسیاری از زبان‌ها حتی همان استفادهٔ منصفانهٔ ویکی‌پدیا انگلیسی را نیز قبول ندارند. حسام ۱۵:۱۸, ۱۹ اکتبر ۲۰۰۶ (UTC)
    ربطی ندارد. استفاده منصفانه ما هم لزوما برای استفاده تجاری نیست:

The current policy towards fair use is a notable blurry area in regards to this, as there are many conceivable circumstances in which the use of copyrighted materials would be fair use on the English Wikipedia (run by a non-profit organization), which might not be in many other contexts (such as by a for-profit organization). Just because something is fair use on Wikipedia does not mean it is automatically fair use in any other context — content re-users must evaluate their own circumstances on an individual level. Furthermore, Wikipedia fair use standards are currently modeled around United States copyright laws, and though fair use/"fair dealing" laws exist in some other countries, they are often very different than those in the United States.

For reusers, particularly commercial reusers, the most important part of a fair use description is good information on the original source of the image. That is essential to allow them to make their own determination of whether their own use is fair use. They can't rely on our judgment because they have legal liability regardless of what we say. Identifying the original source is good practice in general, as it bolsters our claim that we are not trying to defraud the original copyright holder.

کاوه ب ۲۵ مهر ۱۳۸۵ (۱۷-۱۰-۲۰۰۶)، ۱۱:۱۰

#### [ویرایش] پیشنهاد ایجاد الگوی بند 7

به نظر من در مورد بند 7 نباید فراموش شود که نویسنده های ویکی پدیا ما هستیم و ما باید قانون را رعایت کنیم. مانند الگوی لوگو می توان چنین چیزی برای استفاده از بند 7 در مورد آثار انتشار یافته در ایران ذکر کرد و گفت :

> هر استفادهٔ دیگری از این مطلب، چه در ویکی‌پدیا و چه در هر جای دیگر می‌تواند نقض قوانین حق تکثیر باشد. مسلماً استفادهٔ تجاری از این مطلب هم می‌تواند نقض قوانین علامت تجاری باشد.

و همچنین استفاده از تکذیب‌نامهٔ عمومی هم می تواند به روشن شدن مسئله کمک کند مهدی ۰۱:۳۸, ۱۴ آوریل ۲۰۰۷ (UTC)

## [ویرایش] ویکی‌پدیای فارسی

1. ـ ویکی‌پدیای فارسی، ویکی‌پدیای فارسی است. نه ویکی‌پدیای ایرانی. به همین دلیل طبق قوانین کشور میزبان باید اداره شود. چون کشور ایران جزو قوانین بین‌المللی کپی رایت نیست. استفاده از هرگونه اثری حتا دارای کپی‌ رایت ـداخلی‌ـ مجاز است. مانند: «نگاره شوروی»، «نگاره عراقی».
2. ـ به صورت داوطلبانه می‌توان به کاربران توصیه کرد طبق قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، مصوب 11/10/1348 عمل کنند اما نه آن‌که کاسه داغ‌تر از آش شد و عملی که توسط نشریات و روزنامه‌ها و سایت‌های داخلی انجام می‌شود و مغایر با این قانون شناخته نمی‌شود در ویکی‌پدیای فارسی قانون به‌گونه‌یی تفسیر شود که راه هرگونه استفاده‌ی منصفانه‌یی مسدود گردد. ‍عزيزی ۱۷:۲۹, ۷ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

    در مورد <۱> حرف شما به این دلیل نادرست است. جیمبو گفته‌است که افراد موظف به رعایت قوانین کپی‌رایت ایران‌اند. به‌آفرید ۱۸:۰۲, ۷ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
  شانس آوردیم که جیبمو نگفته باید سایر قوانین ج.ا.ا. را هم رعایت کرد. وگرنه باید ویکی‌فارسی را تعطیل می‌کردیم. پس بهتر است برای‌اش ایمیلی تهیه کنیم و بنویسم اصولا در ایران قانون کپی‌رایت درست و حسابی و بدون ابهامی وجود ندارد. ضمنا برای‌اش بنویسیم عملی که دارد هر روز در ایران توسط ارگان‌های دولتی و خصوصی انجام می‌شود و تا کنون هیچ دعوی حقوقی برعلیه‌اش صورت نگرفته است توسط یکی یا حداکثر دو تا از مدیران ویکی‌پدیا غیر قانونی تشخیص داده می‌شود و تصاویر مربوط به جلد کتاب حذف می‌شود! به آن‌ها بگویم وقتی شما می‌گوید کلاه بیاورید یه عده سر می‌‌آورند! عزيزی ۲۲:۲۷, ۷ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
    لطفاً بر اعصاب خود مسلط باشید. مدیران مخالف هم «یکی یا حداکثر دوتا» نیستند. من و شروین و روزبه که مشخص است. در مورد بقیه هم لطفاً پیش از اعلام آمار بروید از خودشان بپرسید. به‌آفرید ۲۲:۳۲, ۷ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
      من بر اعصاب خودم مسلط هستم و تصور نمی‌کنم حرفی زده باشم که نشان از عصبانی بودن من بدهد. به هر حال موضوع را تا رسیدن به نتیجه‌ي مطلوب پی خواهم گرفت. از شما که پاسخی تا کنون نشنیدم که: «چرا برخلاف رویه موجود در ایران که استفاده از تصویر جلد کتاب برای نقد و بررسی در نشریات و سایت‌های اینترنتی و رادیو و تلویزیون مجاز است و هر روزه دارد اتفاق می‌افتد و در ویکی‌پدیای انگلیسیهم انجام پذیر است اما در ویکی‌پدیا فارسی نباید اتفاق بیفتد؟»امیدوارم سایر مدیرانی که نام بردید پاسخ دهند. ضمنا تا کنون آن‌ها تصاویر بارگذاری مرا حذف نکرده اند فقط شما این کار را انجامیدید. ‍‍عزيزی ۲۳:۰۷, ۷ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
        به نظر من لحن شما عصبانی بود. اگر این‌طور نبوده عذر می‌خواهم. نکتهٔ دیگر اینکه من مأمور اجرای قانونم نه قانون‌گذاری و نه توجیه قانون. گاه مجبور به تفسیر می‌شوم که بحث جداگانه‌ای‌است. در همان الگوی منصفانه نوشته شده‌است که اثر باید در خارج از ایران چاپ شده باشد. غلط یا درست فعلاً قانون در ویکی فارسی این است و من بنا به آن عمل کردم. این که نظر شخصی من راجع به این قانون چیست در مرحلهٔ بعدی اهمیت است. به‌آفرید ۲۳:۲۳, ۷ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
        خواهش می‌کنم نیاز به عذرخواهی نبود. من نمی‌دانم کدام قانون می‌گوید که نباید از تصویر جلد کتاب فارسی استفاده کرد! البته حق با شماست نباید از آن برجسب استفاده می‌کردم. چون آقای رستمی این کار را کردند من تصور کردم این کار مجاز است. به هر حال من قصد داشتم به معرفی کتاب‌های مختلف که هر کدام اهمیت خاص خود را داشتند بپردازم که متاسفانه با این مانع روبه‌رو شدم و مجبور به توقف این کار شدم. اگر به معرفی‌های که انجام داده بودم از جمله قطعنامه مراجعه کنید متوجه می‌شوید معرفی ساده‌یی نیست و برای‌شان بسیار زحمت کشیده شده است. به هر حال من هر چند بر اعصاب خودم مسلط هستم اما کم‌کم دارم به این نتیجه می‌رسم که فعالیتم در ویکی‌پدیای فارسی را تا روزی که جو بهتری بر آن حاکم شود متوقف کنم. عزيزی ۰۱:۵۲, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
          پیشنهاد دوستانه می‌کنم که این کار (ترک ویکی) را انجام ندهید. این تنش‌ها بخش طبیعی رشد است. در مورد کتاب مسلماً می‌توان کتاب را معرفی کرد و آوردن و نیاوردن عکس جلد یک کتاب تأثیری چندان در ارزش مقاله ندارد.به‌آفرید ۰۲:۱۱, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
        در مورد اینکه کدام قانون می‌گوید نباید زا تصویر جلد کتاب فارسی استفاده کرد عرض شود که منظور قانون ویکیانه‌است و نه قانون خارجی. در ویکی‌پدیای فارسی قانون بر این بوده و تا اطلاع ثانوی این است. اعتراض شما این است که این نباید قانون ویکی فاریس باشد که بحث دیگری است و باید حضرات وکیل بنشینند و قوانین خارجی موجود را تفسیر کنند و فتوا بدهند این دیگر حوزهٔ عملیاتی ما نیست. به‌آفرید ۰۲:۲۵, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
  از لطف شما متشکرم. اما توجه داشته باشید که ارائه جلد کتاب در معرفی آن بسیار اهمیت دارد. لااقل از آن زاویه‌یی که من سعی می‌کنم معرفی کنم خود جلد یکی از مستندات می‌شود. در مورد این که فرمودید:"باید حضرات وکیل بنشینند و قوانین خارجی موجود را تفسیر کنند و فتوا بدهند این دیگر حوزهٔ عملیاتی ما نیست." پرسش این است که مگر حضرات وکیل و حقوق‌دان این محدودیت را به‌وجود آورده‌اند که بخواهند برطرف کنند؟ چه کسی این قانون را برای ویکی‌پدیای فارسی گذاشته است؟ حقوق‌دان‌ها؟ توجه داشته باشید وضعیت پیش آمده دارد لطمه بزرگی به ویکی‌پدیای فارسی می‌زندو مقاله‌ها خشک و بی‌روح هستند. امیدوارم شما هم کمک کنید تا مسئله زودتر حل شود. عزيزی ۰۸:۳۱, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

  به زبان ساده منظور جناب به‌آفرید این است که بنیاد ویکی‌مدیا سعی می‌کند در بعضی از زمینه‌ها قوانین خارجی را رعایت کند. شما باید راهی بیابید که نشان دهد که این قانون خارجی این را نشان می‌دهد. از این قانون فعلی که چیزی از توش در نمی‌آد!‌ تنها را یا تصویب قانون جدید است یا اینکه از شورای نگهبان (که طبق قانون اساسی مسیول تفسیر قوانین است) بخواهید که این قانون فعلی را تفسیر کند.
  شیوع یک کار نشان از قانونی بودن آن نیست. فکر کنم یک جا تو BBC خوندم که از حدود ۳۰ درصد پهنای باند اینترنت در انگلیس برای شبکه‌های P2P‌ مثل تورنت و... استفاده می‌شود....
  ولی با این همه باز هم شما می‌توانید جلد تمام کتاب‌هایی را که چاپ اولشان قبل از سال ۱۳۵۵ بوده را بارگذاری کنید. (مثل جلد اولین ترجمه کتاب صد سال تنهایی و...)--رستم ۰۸:۵۷, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

--رستم ۰۸:۵۷, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

  بحث خیلی ساده است.

1. - همان‌طور که می‌دانید. طبق قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، مصوب 11/10/1348

مواد 7 و 8 و 11 استفاده منصفانه از اثرهای تحت حمایت این قانون حتا به‌صورت نسخه‌برداری کامل مجاز است.

1. - این که ویکی‌پدیا را غیرانتفاعی و دارای استفاده‌های تجاری بدانید. (که تصور نمی‌کنم ویکی‌پدیا موسسه‌یی غیرانتفاعی نباشد. البته تمام موسسات غیرانتفاعی فعالیت انتفاعی هم دارند. اما موسسه‌یی که از راه دریافت کمک داوطلبانه مردمی یا دولتی اداره می‌شود. غیر انتفاعی محسوب می‌شود.) به مفهوم آن نیست که نمی‌تواند از این قوانین استفاده کند. در ماده هفت هیچ اشاره‌یی به مقوله «غیرانتفاعی» نشده است. فقط « مقاصد ادبی و علمی و فنی و آموزشی و تربیتی» آمده است. مسلما انتشار تصاویر در ویکی‌پدیا صرفا برای همین مقاصد است. توجه داشته باشید. مثلا روزنامه‌یی که به‌فروش می‌رسد و آگهی هم درج می‌کند اگر در صفحه‌ی ادبی خود مقاله‌یی منتشر کند نمی‌توانیم بگوییم قصد تجاری داشته است. ویکی‌پدیا که اصولا درج آگهی هم ندارد.
2. - در مورد شیوع مثال شما مصداق حرف من نیست. شیوع عملی حتا اگر منع مشخص قانونی هم داشته باشد نمی‌تواند مجازات در پی داشته باشد مگر آن که مجری قانون اعلام کند و فرصتی تعیین کند. چه برسد به موارد که قانون وجود ندارد یا مبهم است. مثلا طبق قانون راهنمایی و راننده‌گی بستن کمربند ایمینی از سال‌های پیش ممنوع بود اما چون شکستن قانون شیوع داشت یک‌باره نیامدند کنار خیابان یقه یک نفر را بگیرند و او را جریمه کنند. مجددا قانون را به جریان انداختند و فرصتی شش ماه تعیین کردند و الخ. به هر حال من با هر حقوق‌دانی که صحبت کردم همه بدون استفاده اسکن کردن و انتشار جلد کتاب به منظور نقد آن را مجاز دانستند.
3. - در مورد استفاده از جلد کتاب‌های قبل از سال ۵۵ هم اشتباه می‌کنید مگر آن که در قبل از ۵۵ عکسی از جلد کتابی گرفته شده باشد! اگر بخواهیم مفهوم اسکن جلد کتاب و جلد کتاب را یکی بگیرم پنجاه سال بعد از فوت پدیدآورنده قابل استفاده است. اما خب یکسره این دو را یکی گرفتن اشتباه است. عزيزی ۱۰:۴۷, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

    اولاً مادهٔ هفت گفته‌است نقل در حدود متعارف و به نظر می‌آید که منظورش متن است. نه عکس. دوم اینکه از مطالب ویکی‌پدیا با هر هدفی می‌توان استفاده کرد. حتی استفاده از عکس‌ها برای تمرین تیراندازی. لطفاً استفادهٔ رایج را به معنی تنها صورت استفاده مگیرید.
    نکتهٔ سوم شما از لحاظ حقوقی ارزشی ندارد. اگر بخواهند اذیت کنند می‌توانند بدون اخطار مجازات کنند. یا اصلاً ویکی‌پدیا را برای عبرت بقیه مجازات کنند. از کی شیوع شکستن قانون دلیل موجهی برای شکستن است. (از لحاظ نظری).

به‌آفرید ۱۱:۱۰, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)

      نوشته‌ی شما موجب تفرج خاطر است. مگر از عکس چاپ شده در نشریات نمی‌توان برای هدف تیراندازی استفاده کرد؟ جالب‌تر این که ویکی‌پدیا فارسی هیچ‌کدام از قوانین ج.ا.ا. ایران را در مورد نشر مطالب رعایت نمی‌کند و بعد شما چسبیده‌اید به حق نشر! و دیگر آن که این که می‌فرمایید:"از کی شیوع شکستن قانون دلیل موجهی برای شکستن است." از همان وقتی که رویه حقوقی تمام کشورها از جمله ایران چنین است برای‌تان یک مثال روشن هم آوردم. ضمنا این بحث ما کلا نظری است وگرنه استفاده از اسکن تصاویر روی جلد کتاب خیلی واضح در قانون قابل استنباط است و برعکس استنباط شما که این عمل خلاف قانون است استباطی دور از ذهن است. تمام نشریات و سایت‌های اینترنتی که از تصویر روی جلد کتاب استفاده می‌کنند و تا کنون حتا یک دعوی حقوقی هم برعلیه‌شان صورت نگرفته است با همین برداشت از قانون دارند کار می‌کنند. این هم که نوشنید:"اگر بخواهند اذیت کنند می‌توانند بدون اخطار مجازات کنند." هم نادرست است. چون ایران جزو کنوانسیون کپی رایت جهانی نیست و و ویکی‌پدیای فارسی تحت قوانین کشور میزبان اداره می‌شود پس کسی نمی‌تواند به این دلیل آن را اذیت کند و ضمنا فراموش نکنید طبق این قانون فقط شاکی خصوصی می‌تواند شکایتی داشته باشد که شاکی خصوصی هم طبیعتا نمی‌تواند برای اذیت کردن ویکی‌پدیا وارد دعوی حقوقی بی‌سابقه شود. به هر حال این بحث از نظر من خاتمه یافته است. امیدوارم حسام عزیز بعد از امتحانات‌اش به موضوع رسیده‌گی کند. تا حل نشدن این موضوع من معرفی کتاب نمی‌نویسم و بگذار این چندتایی هم که نوشتم به لطف دوستان بدشکل و با مفهوم کم‌تر باقی بماند. البته یک نکته را فروگذار نکنم و این آن‌که برای من گرفتن مجوز از ناشر آثاری که معرفی کردم کار بسیار ساده است. قصدم حل کردن کل مشکل است. اما اگر دیدم روند رسیده‌گی طول می‌کشد مجوز این چند اثری را که معرفی کرده‌ام خواهم گرفت. عزيزی ۱۲:۵۵, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
        ببینید ما فقط به خاطر مجازات‌های احتمالی نیست که به قوانین کپی‌رایت احترام می‌گذاریم. مسألهٔ اخلاقی در میان است و هدف کار هم ایجاد دانشنامه‌ای آزاد از همه جهات است و مهمترین روش آن هم انتشار مطالب و محتویات تحت مجوز جی‌اف‌دی‌ال است. برخی نسخه‌های ویکی‌پدیا به هیچ‌وجه استفاده از Fair use را نپذیرفته‌اند. قوانین Fair use امریکا هم قوانین سختی محسوب نمی‌شود. در نتیجه اگر در ویکی‌پدیای فارسی سخت‌گیری بیشتری باشد (که نیست) دلیل این نیست که کاسهٔ داغ‌تر از آش شده‌ایم. مشکل از آش است! در مورد جلد کتاب و مسائل بدیهی من هم مایل هستم بتوانیم طبق بند قانونی‌ی این کار را انجام دهیم ولی شما اگر بخش Policy رهنمود en:Wikipedia:Fair use را در ویکی‌پدیای انگلیسی ببینید متوجه می‌شوید که چنین بنا شده‌است که در موارد دیگر کمترین استفاده از آن امکان‌پذیر باشد. این پیغام مؤسس ویکی‌پدیا را که در ادامهٔ این بحث بیان شد را هم حتماً‌ببینید. حسام ۱۴:۲۸, ۸ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC)
    حسام عزیز! جان کلام همین است که نوشتی:«در مورد جلد کتاب و مسائل بدیهی من هم مایل هستم بتوانیم طبق بند قانونی‌ی این کار را انجام دهیم» جیموبو هم که در آن پیام توصیه کرده است قوانین داخلی رعایت شود. من هم نمی‌گویم رعایت نشود. البته هنوز قانون اینترنتی درست و درمانی نداریم اما طبق همان قانون ۱۳۴۸ استفاده موسسات غیرانتفاعی مجاز دانسته شده است. توجه داشته باش که نباید دوستی‌مان خاله‌خرسه‌گی شود! یعنی برای حمایت از صاحبان اثر کاری کنیم که اثرشان قابل معرفی نباشد! مطلبی را هم که امروز پیدا کردم می‌فرستم شاید در روشن شدن بحث کمک کند.

جرایم مرتبط با تعرض به حق نشر و حقوق مربوط به آن

- ماده 10- جرایم مرتبط با تعرض با حق نشر و حقوق مربوط به آن

1. - هر یک از اعضا باید به گونه‌ای اقدام به وضع قوانین و مقررات نماید که در صورت لزوم براساس حقوق داخلی خود، هرگونه تعرض به حق نشر را که به‌طور عمدی به دلیل انگیزه‌های تجاری و به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای صورت می‌گیرد،‌ جرم‌انگاری کند.

این گونه موارد نقض باید مطابق قوانینی تدوین شود که عضو مورد‌نظر در پی تعهدات خود معاهده پاریس ( 24 جولای 1971 ) در کنوانسیون برن که درباره حمایت از آثار ادبی و هنری است، پذیرفته و قراردادی که راجع به جنبه‌های تجارتی مرتبط با حقوق مالکیت معنوی و معاهده حق نشر (WIPO) است را به‌جز حقوق اخلاقی که از سوی این‌گونه کنوانسیون‌ها اعطا شده، امضا کرده است.

- کنوانسیون جرایم محیط سایبر، جرایم اینترنتی و رایانه‌ای و پلیس اینترنتی. چاپ اول، تهران: معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم، مرکز مطبوعات و انتشارات، 1383، 23.

توجه داشته باش همه جا به:«به‌طور عمدی به دلیل انگیزه‌های تجاری و به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای صورت می‌گیرد» تاکید شده است. ایران هر چند جزو این کنوانسیون نیست اما اگر بخواهد بشود هم نمی‌تواند قوانین داخلی سخت‌گیرانه‌یی تدوین کند که راه استفاده منصفانه را ببندد. و نکته آخر جیمبو گفته است قوانین داحلی کپی رایت رعایت شود نگفته است که بی‌قانونی رعایت شود و متاسفانه قانونی هنوز برای حق نشر اینترنتی تصویب نشده است.(تا جایی که من اطلاع دارم. قانون ناقصی تدوین شده است.) به هر حال امیدوارم ویکی‌پدیای فارسی مشی متطقی در جهت گسترش خود و معرفی تولید کننده‌گان «اثر» در ایران پی‌گیرد وگرنه ایرانی هم هم از نبود حق نشر آسیب می‌بینند هم از سخت‌گیری بیش از حد آن. از توجه و پیگیری‌ات عمیقا سپاسگزارم. عزيزی ۱۴:۲۹, ۹ دسامبر ۲۰۰۶ (UTC) == نقطه سر خط == متاسفانه بحث استفاده‌ی منصفانه یا هر عنوان دیگری که برای آن انتخاب شده است در این‌جا به حاشیه کشیده شده است. لذا خواهش‌ می‌کنم برای حل یا حداقل شناختن مسئله یک‌بار دیگر به‌صورت گام به گام و بدون درگیر شدن به مسائل حاشیه‌یی موضوع را مطرح کنیم. پیشنهاد شروین عزیز این بود که:

در بند ۷ قانون حمایت از مولفین و مصنفان و هنرمندان آمده است :

  «مادة 7. نقل از اثرهايي كه انتشار يافته است و استناد به آن‌ها به مقاصد ادبي و علمي و فني و آموزشي و تربيتي و به صورت انتقاد و تقريظ با ذكر اخذ در حدود متعارف مجاز است.»

می‌توان متنی اینچنینی را برای اصلاح قانون برای در نظر گرفتن استفادهٔ منصفانه پیشنهاد داد:

  «نقل و استفاده از اثرهایی که انتشار یافته است با هدف شناساندن، بررسی و نقد در حدود متعارف و به شکلی که در صورت انتفاعی بودن این نقل و استفاده، انتفاع مستقیم به تنهایی از اثر داری حق تکثیر حاصل نشود و اثر ذکر شده نیز به شکلی استفاده و نقل گردد که این شکل از ارائه با استفاده‌هایی که پدیدآورندهٔ اثر می‌تواند اجازهٔ آن را واگذار کند (و در مادهٔ ۵ آماده است)، متفاوت باشد مجاز است.»

سپس برای واضح‌تر شدن می‌توان مصداق این تفاوت را ذکر کرد (مثل کوچک بودن ابعاد تصاویر و low res بودن آنها و...) --شروین افشار 23:39, ۴ آوریل ۲۰۰۶ (UTC)

لطفا دوستان به‌صورت موافق و مخالف نظر خود را بیان کنند. تا در این زمینه به اجماع برسیم.

- موافق، به‌نظر می‌رسد ماده‌ی هفت قانون حمایت از مولفین و مصنفان و هنرمندان ایران شباهت زیادی به آنچه در سایر کشورها به‌خصوص آمریکا تحت عنوان استفاده‌ی منصفانه طبقه‌بندی می‌شود دارد. متن پیشنهادی جناب افشار هم متن خوب و دقیقی است و مشکل را حل می‌کند. عزیزی ۰۹:۱۰، ۲۶ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)

## [ویرایش] سوال درباره استفاده منصفانه و بند ۷

- آیا قوانین امریکا درباره استفاده منصفانه مستقیما به انتفاعی یا غیر انتفاعی بودن استفاده اشاره می‌کند یا ویکی پدیا این سیاست را دنبال می‌کند؟

‎

Under section 107, the fair use of a copyrighted work is not copyright infringement, even if such use technically violates section 106. While fair use explicitly applies to use of copyrighted work for criticism, news reporting, teaching, scholarship, or research purposes, the defense is not limited to these areas. The Act gives four factors to be considered to determine whether a particular use is a fair use:

1. the purpose and character of the use (commercial or educational, transformative or reproductive);
2. the nature of the copyrighted work (fictional or factual, the degree of creativity);
3. the amount and substantiality of the portion of the original work used; and
4. the effect of the use upon the market (or potential market) for the original work.

‏

  نقل قول از : en:United_States_Copyright_Act_of_1976#Fair_use برای توضیح بیشتر به en:Wikipedia:Non-free_content#Law مراجعه کنید.

چند نقل قول هم از ویکی پدیای انگلیسی می آورم:

‎ Basically, fair use content should be replaced by free content whenever possible, because we want our content to be truly free. The rationale we use to claim fair use on Wikipedia (a non-profit website) might not apply to someone wanting to distribute a version of the article elsewhere, forcing them to remove the image anyway. Wikipedia is not responsible for the legal situation of such downstream users, but we try to make it easy for downstream users to reuse our content. This means that our fair use content should ideally be backed by detailed fair use rationales that would hold up even for commercial downstream use. There is nothing wrong with citing educational and non-profit use on Wikipedia to further strengthen our claim, but it should not be relied upon exclusively.‏

  نقل قول از : en:Wikipedia:Image_copyright_issues_for_dummies#Wikipedia_policies

در تایید این زیاده گویی هایم این عبارت را هم درباره استفاده منصفانه در امریکا نقل می کنم :

‎

Fair use in commercial publications is a gray area and very open to interpretation, but a non-profit educational institution like Wikipedia has wider leeway.

‏

  نقل قول از : en:Wikipedia:Image_copyright_issues_for_dummies#Fair_use

اینکه سوال را مطرح کردم علتش این است که نمی‌خواهم اظهار نظر بی پایه کنم ولی به هر حال اگر در قوانین امریکا مانند ایران چنین بحثی نیامده و فقط این یک سیاست ویکی پدیا در براندازی کپی رایت است است پس قوانین ایران هم آنقدر ضعیف نیست! و فقط این ماده قانون مقدس شده! :

- مادهٔ 7. نقل از اثرهایی که انتشار یافته‌است و استناد به آن‌ها به مقاصد ادبی و علمی و فنی و آموزشی و تربیتی و به صورت انتقاد و تفریط با ذکر اخذ در حدود متعارف مجاز است.[2]

همانکارهایی که ما انتظارش را می‌کشیم را برایمان انجام می‌دهد و ما (مشارکت کنندگان ویکی پدیا) خودمان باید بر طبق سیاست طوری عمل کنیم که استفاده از منابع غیر مجانی که با مقاصد آموزشی استفاده می کنیم آنقدر به چشم نیاید.

البته این بحث که مفهوم «استفاده منصفانه» در کشور ما تعریف نشده است و نمی توان درباره این موضوع بدون یک کارشناس حقوق نظر دقیق داد کمی محافظه کارانه است من فکر می کنم اشاره به این مطلب که بعضی از کشورها بجای «استفاده منصفانه» مفهوم «برخورد منصفانه» را در تعاریف قانونی دارند و پیروی از آن هم در «موضع قانونی ویکی پدیا» مطرح شده کمی روشن کند که این مفهوم آن قدرها پیچیده نیست که نیاز به تعریف دقیق قانونی داشته باشد و همان عبارت «در حدود متعارف» در قانون ما خودش کلی راه برای ما باز می کند.

مقصد این بحث من روشن شدن بعضی موارد استفاده خیلی ساده از تصاویر و منابع داخل ایران است که برای من واضح است هیچ دادگاهی در دنیا آن را محکوم نخواهد کرد و اینکه این مشکل حذف تصاویر که به صورت همه گیر برای مشارکت کننده ها ناراحت کننده است به دلایل قابل قبول تری در سیاست های فارسی اشاره کند. -مهدی (غ) ۲۰:۱۱، ۲۶ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)

اگر موافقید که استدلال من برای استفاده از برخی تصاویر انتشار یافته درایران مثل نماد بعضی از سازمانها درست است اجازه دهید بر سر روال استفاده از اینگونه تصاویر بحث کنیم و یا یک سری محدودیت ها را در اینجا روشن کنیم تا اگر این کار انجام شد الگوی استفاده ساده ای داشته باشیم که کاربران را از سیاست ها آگاه کند. مهدی (غ) ۲۳:۳۲، ۲۷ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)

  مهدی جان؛ تا اینجایش که شد «مونولوگ» ;) ببینیم روزبه، حسام یا به‌آفرید می‌آیند بشود «دیالوگ»؟ Raamin ب ۲۳:۴۳، ۲۷ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)

    رامین عزیز این طور هم بد نیست، من خودم فعلا مشغول امتحاناتم، تجربه این چند وقت نشون داده در بحث شرکت نکردن نشان بدی نیست خیلی اوقات یعنی افراد دارند از جاهای مختلف سوال می‌کنند یا دارند منابع بیشتری را جمع می‌کنند. اگر دیالوگ بشود عالی ست. مهدی (غ) ۱۲:۵۲، ۲۸ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)
      دقیقاً. این موضوع نیاز به مطالعه و وقت‌گذاشتن دارد که حداقل من در این چند هفته در این زمینه مرخصی‌ام! حسام ۱۳:۱۴، ۲۸ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)
        من هم كه اين صفحه را مدت‌هاست كه در تعقيب دارم چون آگاهي چنداني درباره پيش‌نيازها ندارم ناچارم جز در آن‌چه كه مطمئن هستم در اين‌باره نظر ندهم.--سروش ☺گپ ۱۴:۱۷، ۲۸ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)

## [ویرایش] نظر شادی صدر

پی‌رو پیشنهاد حسام در قهوه‌خانه مبنی بر تماس با حقوق‌دانانی مانند خانم صدر که در مورد حق تالیف مقاله و تالیف دارند برای خانم صدر ایمیلی فرستادم و تقاضای کمک کردم ایشان در پاسخ نوشتند:

| با سلام ضمن تقدیر از تلاش به جای شما، راستش در این مرحله کمک زیادی از دست من بر نمی آید. ضمن اینکه با تفسیر شما از این ماده موافقم اما تجربه به من ثابت کرده که دعاوی و بحثهای حقوق مولف به طرز ناامید کننده ای در ایران راه به جایی نمی برد. شاد باشید شادی صدر |

به‌نظر من موضوع امری بیرون ویکی‌نیست و امری درون ویکی است به دو دلیل اول همان که براساس قوانین بین‌الملل و چون ایران جزو معاهدات بین‌الملی کپی‌رایت نیست موضوع به توصیه جیمی ولز باز می‌گردد که امری درون ویکی است. در مورد قوانین ایران چون تفسیر مشخصی از قوانین ایران موجود نیست باید به عرف و منطق درونی خودمان متکی باشیم و به نظر من همان ده اصلی که در ویکی‌انگلیسی گفته شده است و مهدی عزیز لینک آن را در قهوه‌خانه گذاشته است می‌تواند ملاک کار باشد و بتوانیم استفاده منصفانه را تعریف کنیم و به اجرا بگذاریم که بعدا به عنوان مدل خوبی مورد استفاده قانون‌گذاران نیز قرار گیرد. عزیزی ۰۷:۰۶، ۳۰ ژوئن ۲۰۰۷ (UTC)

    وقتی تفسیر مشخصی از قانون وجود ندارد باید محافظه‌کارانه‌ترین تفسیر را در نظر گرفت نه دلخواه‌ترین تفسیر را و نه تعریف متکی بر منطق خودمان را. به‌آفرید ۰۰:۴۴، ۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

  سوال چی بوده؟
  الان سوال ما این است که آیا استفاده ویکی پدیا برای اهداف علمی ادبی و نقد و غیره که ممکن است به استفاده تجاری یا حتی استفاده انتفاعی توسط دیگر کاربران منجر شود آزاد می باشد؟ و آیا در نظر گرفتن حد متعارف و مجاز برای استفاده هر اثر کمک به این نوع استفاده می کند؟ مهدی (غ) ۲۲:۱۳، ۲ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

## [ویرایش] درباره جمعبندی

فکر می‌کنم برای اینکه به یک نتیجه خوب برسیم بد نیست درباره مشکلات حق تکثیر در ایران یک جمع بندی کنیم و مشکل تطبیق آن با سیاستهای ویکی‌پدیا را هم روشن کنیم. البته منظورم از اینکار یک تحقیق حقوقی دقیق نیست چون به نظر نمی‌آید کسی از ما علمش را داشته باشد، به نظر من فقط کافی ست آن قسمت‌هایی که الان با احتیاط برای خود سخت گرفتیم را روشن کنیم و بگوییم دقیقا چه چیزی ست که باعث احتیاط شده.

البته در این بحث هر کسی جسته و گریخته اشاراتی به مشکل داشته ولی وقتی آدم می‌خواهد از این بحث استفاده کند کار سخت می‌شود. --مهدی (غ) ۱۷:۰۵، ۵ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

  راستش من که بحث‌ها را خوانده‌ام و در تعقیب مساله بوده‌ام فکر می‌کنم که ایراد این‌جاست که ممکن است با استفاده از محتویات حق تکثیر استفاده‌های تجاری هم بشود که گرچه این مساله چگونگی‌اش از نظر منطقی ممکن است ولی کم‌یاب است و دشوار. مثلا ممکن است ناشری عکس کتابی را در این‌جا بگذارد و مطلب به گونه‌ای باشد که سودی از گذاشتن عکس آن کتاب به ناشر برسد. (نمونه بهترش شاید آوردنی باشد.) و در این صورت این قانون نقض شده‌است. مگر این که خودمان به خودمان ساده بگیریم که با روح کاری این‌جا نمی‌سازد.--سروش ☺گپ ۱۷:۱۳، ۵ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
    وقتی می‌گویی این اثر برای استفاده‌ی منصفانه در ویکی‌پدیا در این‌جا قرار گرفته است مسئولیت هر استفاده‌ی دیگری از آن متوجه استفاده کننده بعدی است نه ویکی‌پدیا. توجه داشته باشید که متن ویکی‌پدیا با عکس آن متفاوت است. متن برای انتشار آزاد یا تغییر در اختیار همه است اما تصاویر فرق دارد و می‌توان از تصاویر داری حق نشر استفاده‌ی منصفانه کرد و در الگوی مربوطه متذکر شد که این اثر داری حق نشر است. عزیزی ۱۰:۵۰، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

      من فکر می‌کنم که مشکل از این جمله برداشت شده:
        This means that our fair use content should ideally be backed by detailed fair use rationales that would hold up even for commercial downstream use

مهدی (غ) ۱۰:۵۵، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

          این درصورتی است که قوانین شفافی وجود داشته باشد وقتی قانون نیمه نصفه است نمی‌توان به به‌ترین حالت رسد. اما مثلا در مورد جلد کتاب در حال حاضر در روزنامه‌ها از تصویر جلد کتاب برای معرفی استفاده می‌شود مسلما روزنامه‌ تجاری محسوب می‌شود اما استفاده از تصویر جلد کتاب در آن‌ها تجاری نیست. یعنی مردم الاصول روزنامه نمی‌خرند برای آن که جلد کتاب چاپ شده در آن را نگاه کنند... باید به روح قوانین توجه داشت و به رویه‌های عمومی موجود. عزیزی ۱۱:۱۶، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
            تبیین روح قانون وظیفهٔ حقوق‌دانان است. شهروندان عادی باید محافظه‌کارترین تفسیر از قانون را به کار برند اگر می‌خواهند دچار مشکل نشوند نه اینکه سر خود روح قانون را بیرون کشیده و به دلخواه خود عمل کنند. رویه‌های عمومی موجود در ایران با توجه به نقض گستردهٔ حق تکثیر ملاک خوبی نیست. به‌آفرید ۱۳:۵۲، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
              وقتی نص صریح برخی قوانین ایران در مورد نشر را زیر پا می‌گذارید آن‌وقت در مورد حق تکثیر محافظه‌کارانه‌ترین تفسیر از قانون را ملاک کار قرار می‌دهید؟ عزیزی ۱۴:۰۳، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
                  سیاست‌های محتوایی بنیاد ویکی‌مدیا و به تبع آن ویکی‌پدیا بر قوانین ایران مقدم است. ۱۴:۰۷، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
                    دقیقا، پس این دلیل که باید تفسیری محافظه‌کارانه از قوانین حق نشر در ایران داشته باشیم به دلیل این که می‌خواهیم ویکی‌پدیا را مجددا در ایران نشر دهیم سالبه‌ی به انتفای موضوع است. عزیزی ۱۴:۱۳، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
                        برای اینکه این قسمت از قوانین نشر ایران در تضاد با قانونی از ویکی‌پدیا نیست. مثلاً نمی‌شود به خاطر قوانین نشر ایران جلوی محمدها «ص» گذاشت چون ناقض اصل بی‌طرفی‌است ولی در مورد استفادهٔ منصفانه چنین چیزی نداریم. به‌آفرید ۱۴:۳۵، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
                          به‌آفرید عزیز، اگر عمل‌گرایان به موضوع نگاه می‌کنی که عملا به دلایل دیگر ویکی‌پدیای فارسی قابل نشر دوباره در ایران نیست. (پس مثال آلمان مع‌الفارق است.) پس چرا باید امروز وقتی استفاده‌ی منصفانه نکردن نه نص صریح قانونی دارد و نه ارزش کاربردی به عدم استفاده از آن اصرار ورزید؟ به قول حافظ:دردمندی من سوخته‌ی زار و نزار/ ظاهرا حاجت تقریر و بیان این همه نیست. عزیزی ۰۶:۴۴، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

در این موارد هم من چیزی ندیدم که استناد به قوانین امریکا شده باشد و فقط سیاستگزاری ویکی‌پدیاست که عمل می‌کند. مهدی (غ) ۱۱:۳۳، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

  اگر بر سیاستگزاری‌های ویکی‌پدیاست که استفاده از جلد کتاب یا پوستر فیلم و... با استفاده از استفاده‌ی منصفانه برقرار است و مشکلی ندارد. عزیزی ۱۱:۴۷، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
    این دقیقا حرفی ست که من درباره ایرادی که به قوانین ایران گرفته شده می‌گویم. مهدی (غ) ۱۳:۲۴، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
      شاید ما برای ویکی‌پدیای فارسی این دو بخش مهم را کم داریم:
        ۱.en:Wikipedia:Non-free_content_criteria شناخت معیار و ملاک محتوای غیر آزاد.
        ۲.en:Wikipedia:Fair_use_rationale_guideline راهنمای تعیین نوع و شرایط استفاده منصفانه مطابق با سیاست‌ها

مهدی (غ) ۱۳:۳۳، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

          اینها مربوط به ویکی‌پدیای انگلیسی‌است که قوانین حق تکثیر ایالات متحده را مدنظر قرار می‌دهد و شاید نیم‌نگاهی به دیگر کشورهای انگلیسی‌زبان بدارد و برای اینکه در توجیه استفادهٔ منصفانه دچار مشکل نشود یعنی خیالش راحت باشد که این استفاده منصفانه‌است کمی شرایط را سخت‌تر گرفته‌است. در ویکی‌پدیایی آلمانی مثلاً اینطور نیست. درواقع سیاست‌های حق تکثیر نسبت به محتمل‌ترین کشورهای توزیع مجدد بهینه‌سازی یا تنظیم می‌شوند. وقتی استفادهٔ منصفانه در قوانین ایران (به نحو آمریکایی آن لااقل) وجود نمی‌دارد این اما و اگرهای اضافه در مورد آثار ایران-مبدأ مدخلیت ندارند. به‌آفرید ۱۳:۵۸، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

## [ویرایش] نماد شرکت‌ها و سازمان‌ها در ایران

نمی‌دانم وقتی بحث‌های قبلی به جایی نرسیدند بازهم این بحث من جای اعراب دارد یا خیر. مشکل اصلی تصاویر انتشار یافته در ایران را من اینگونه یافتم که اصل مشکل عبارت «امکان استفاده تجاری» است، در ویکی‌پدیای انگلیسی که من می‌دانم از لوگوهای حق تکثیر دار استفاده منصفانه می‌شود درحالی که استفاده تجاری از لوگو خیلی خیلی مشکل دارد حالا با این مقایسه اگر در بحث قبل من نظری مساعد داشتید بد نیست درباره استفاده از لوگوهای ایرانی تجدید نظری شود. مهدی (غ) ۲۳:۴۲، ۸ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

  مشکل استفادهٔ تجاری از تصویر نیست. این در استفادهٔ منصفانهٔ آمریکایی هم مشکل دارد. مشکل استفادهٔ تجاری از متن/مطلبی‌است که این نماد در آن به صورت منصفانه به کار رفته‌است. مثلاً کسی مقاله‌های ویکی‌پدیا [شامل تصاویر منصفانه] را چاپ کرده و بفروشد و از این راه کلی پول به جیب زند. به‌آفرید ۰۹:۱۴، ۹ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
      مطلب ویکی‌پدیا را که می‌توان چاپ کرد و فروخت و پول درآورد چون وقف عام است. اما تصاویر را اگر داری حق‌تکثیر باشند و در ویکی‌پدیا به‌صورت منصفانه مورد استفاده قرار گرفته‌اند را نمی‌توان چاپ کرد. عزیزی ۱۰:۵۳، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
    خوب این یک پیشرفت برای من است در این بحث چون برای من این یک مشکل اساسی شده اگر در قانون امریکایی اشاراتی وجود دارد یا در سیاستها چیزی گفته شده راهنمایی کنید بیابم. تشکر --مهدی (غ) ۱۰:۴۴، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
      کل قضیه این است که fairuse شرایط بازتری نسبت به محدودیت‌هایی که قانون ایران مشخص کرده‌است دارد. مثلاً این مورد را در مورد fairuse در ایالات متحده ببینید: (برداشت از en:fair use

    While commercial copying for profit work may make it harder to qualify as fair use, it doesn't make it impossible. For instance, in the 2 Live Crew—Oh, Pretty Woman case, it was ruled that commercial parody can be fair use.

    (تأکید از من)

از آنجا که از اهداف اصلی توزیع مجدد مطلب در ایران است در مورد نمادهای ایرانی نمی‌توان fair use به کار برد. به‌آفرید ۱۳:۴۵، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

    اگر هدف توضیح مجدد در ایران است باید تمام قوانین نشر رعایت شود نه تفسیری یگانه از قانونی خاص! اگر قرار باشد ویکی‌پدیا در ایران مجددا چاپ شود به هزار و یک دلیل نمی‌شود که نیم دلیل آن هم استفاده‌ی منصفانه نیست. عزیزی ۱۴:۰۱، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
      به نظر می‌رسد تمام اتکای دادگاه درباره استفاده منصفانه در مورد استفاده از «Pretty Woman» در موسیقی رپ «Oh,Pretty Woman» همان ماده ۱۰۷ درباره استفاده منصفانه بوده، تفاوت این قانون با ماده ۷ در تشریح جزئیات حدود استفاده منصفانه است، در حالی که در ماده ۷ قانون ایران فقط گفته «در حدود متعارف».
      دادگاه، نوع استفاده قطعه موسیقی قدیمی در جدید را با نقل قولی که در کتابها می‌آید مقایسه کرده و در ادامه دادرسی دادگاه به بررسی ۴ شرایط ماده ۱۰۷ قانون امریکا (۱.هدف و جایگاه اثر ۲. ذات نوع اثر ۳. مقدار استفاده شده ۴. تاثیر استفاده از اثر) پرداخته و در نهایت رای دادگاه به نفع موسیقی رپ در استفاده منصفانه بوده و این نمونه‌ای شده برای اینکه بگویند it doesn't make it impossible. در اصل دادگاه تجاری بودن اثر را در همان ۴ شرط نگاه کرده و بررسی کرده که آیا استفاده از اثر قدیمی عامل استفاده تجار بوده یا اثر جدید خودش دارای محتوای دیگری ست و آیا استفاده از آن اثر به تجارت اثر قبلی صدمه زده یا خیر (که همه اینها فقط برای اینکه ۴ شرط در ماده ۱۰۷ آمده بررسی شده‌اند). باز من در این مورد قانع نشدم که قانون ایران دارای نقص است چون حداقل نیاز این مورد (یعنی عبارت «در حدود متعارف») را دارد. مگر اینکه استدلال شما به گونه‌ای باشد که بگویید برای بررسی حدود متعارف ممکن است یک نوع حد دیگر (غیر از ۴ نوع حد ذکر شده در قانون امریکا) وجود داشته باشد که باعث محدود شدن قوانین ایران می‌شود. مهدی (غ) ۰۱:۰۶، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

      توجه کنید که نقل از اثر باید در حدود متعارف باشد. یعنی مثلاً اگر شما دارید داستانی را نقد می‌کنید نباید بیخود و بی‌جهت کل داستان را نقل کنید. اما مقاصد نقل مشخصاً ذکر شده‌است. تازه به نظر شخصی من وقتی «نقل در حدود متعارف» می‌گوید آدم یاد پیکرهٔ متنی می‌افتد. وضعیت تصاویر احتمالاً از این هم مبهم‌تر است چون ما عملاً داریم کل تصویر را نقل می‌کنیم.آن وقت شاید مجبور باشیم حدود متعارف را به تفکیک‌پذیری و غیره ربط دهیم. و الله اعلم. دیگر اینکه در مورد نماد سازمان‌ها نقد و تقریظ به خود نماد به عنوان یک اثر خلاقه بر می‌گردد و نه به سازمان دارندهٔ آن نماد. بنابراین آمدن آن برای معرفی صرف سازمان به نظر من فارغ از همهٔ این بحث‌ها مشکل دارد. به طور کلی به نظر من قانون کنونی بسیاربسیار مبهم‌تر از این حرفهاست که بتوان استفادهٔ منصفانهٔ آمریکایی را از دل آن بیرون کشید. به‌آفرید ۰۸:۵۱، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
        به نظر من بهترین کار الان این است که مادهٔ پیشنهادی بازنویسی‌شده را به گوش یک نفر ذی‌نفوذ رسانید تا آیندگان دعاگوی ما شوند. به‌آفرید ۰۸:۵۴، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
          به‌افرید گرامی الان تلاش بخش درگیر با نشر در ایران این است که دولت را وادار به ورود به معاهدات بین‌المللی حق نشر کنند که در آن صورت کلی از مشکلات حل خواهد شد. اما انصافا همان‌طور که خودتان تاحدودی اشاره کردید نقل مطالب هم مانند نقل تصاویر مبهم است. اما چرا از نقل مطالب استفاده می‌شود اما مطلقا راه هرگونه استفاده از نقل سایر آثار بسته شده است. در حالی که نقل تصاویر می‌تواند با الگویی که نشان دهنده‌ی حق نظر داشتن تصویر است باشد اما نقل متن این گونه نیست. عزیزی ۰۹:۱۵، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
            شاید درمورد استفاده منصفاده از نماد به‌آفرید درست می‌فرماید چون حتی ماده ۱۰۷ قوانین امریکا هم چنین چیزی نگفته ولی یک نکته را باید قبلش بگم، اینکه علامتهای تجاری در امریکا خودشان قانون جدا درباره استفاده منصفانه دارند ولی در ایران ما چنین چیزی نداریم قانون مذکور به نام : en:trademark fair use است و به طور خاص مشکل استفاده برای نقد یا تحلیل یک محصول یا خدمات خاص را با عنوان :en:Nominative use حل کرده. البته دفاع از قانون ایران کمی برای من لوس شده چون منطقی این بود که در ایران قانون حمایت از علائم تجاری وجود داشته باشد ولی در این مورد هم همان حد متعارف شاید جواب دهد.مهدی (غ) ۱۰:۵۵، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
              به نظر من در مورد نماد و آن استفاده‌ای که ما می‌خواهیم از آن کنیم نه نقل در حد متعارف است (چون نقل کل آن است) و نه نقد است و نه تقریظ است و نه لزوماً با مقاصد خاص همخوانی دارد. به‌آفرید ۱۱:۰۱، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
  راستی این پیوندها در فراویکی هم جالب است چون اطلاعاتی درباره وضعیت دیگر ویکی‌ها می‌دهد: meta:Fair_use و meta:Images_on_Wikipedia مهدی (غ) ۱۰:۵۵، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
    عجب صفحهٔ جالبی! فکر کنم یک مثال بسیار نزدیک به ما ویکی‌پدیای کره‌ای باشد. به‌آفرید ۱۱:۰۱، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
      من سعی دارم در حد ویکی‌پدیای فرانسوی بشود. ;) مهدی (غ) ۱۱:۱۰، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)
  در استفاده لوگو روشن است که هدف علمی ادبی ست ولی استفاده به صورت نقد یا تقریظ می‌تواند کمی کار را مشکل کند اگر عبارت تحلیل هم در قانون بود مشکل کمتر می‌شد. در حالت فعلی، محدود می‌کند که زیر عکس بنویسیم تصویر زیبا یا نماد معروف! البته برداشت دیگر از متن ماده ۷ می‌تواند این باشد که استفاده اثر در متن ادبی علمی و .. به صورت نقد و تقریظ خود اثر یا صاحب اثر. درکل این بخش شاید نیاز به همان محافظه کاری داشته باشد یعنی تصویر برای زیباسازی و ایجاد جلوه بصری به کار نرود. - مهدی (غ) ۱۱:۳۳، ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

    می‌خواستم خلاصه کنم، نتوانستم، ولی آیا این نتیجه را قبول دارید که مشکل استفاده از لوگوها در اصل به نبود قانون حمایت از علائم تجاری در ایران برمی‌گردد؟ مهدی (غ) ۱۱:۳۴، ۱۴ ژوئیه ۲۰۰۷ (UTC)

## [ویرایش] آیا این بحث تمام شده؟

من بعد از مدتی شرکت در این بحث به این نتیجه رسیدم که این بحث به علت مشکل بودن و پذیرفتن حرف دوستان (نه بحث بیشتر) فعلا متوقف است تا یک اتفاقی خارج از ویکی‌پدیا بیافتد. از شرایط بحث گذشته من می‌خواهم بپرسم درباره وضعیت کنونی این سیاست دقیقا چه می‌توان گفت وقتی بخواهیم توضیح دهیم که سیاست ویکی‌پدیای فارسی درقبال استفاده منصفانه و موارد مشابه آن در قوانین دنیا چیست چه دلایلی یا چه سندی برای اتفاق نظر روی سیاست جاری خواهیم داشت و چه بحث منتج به نتیجه نشان خواهیم داد. من فکر می‌کنم اتفاقی که درباره این موضوع افتاده این است که در افراد سعی کردند از سیاست‌های ویکی‌پدیای انگلیسی پیروی محض کنند ولی مشکلات اصلی ما در آن سیاست‌ها در نظر گرفته نشده. مدیران ویکی‌پدیا از این جهت که حرفشان مورد قبول بسیاری ست بد نیست نظرات خود درباره سیاست کنونی و برهان هر کدام را در بحث بیاورند در بحث اخیر با به‌آفرید من به واقع احساس کردم در نهایت اگر استفاده منصفانه را نپذیریم شاید سنگین تر باشد تا اینکه بیاییم برای فقط برای امریکا قانون را قبول کنیم. --مهدی (غ) ۱۲:۱۳، ۱۶ اوت ۲۰۰۷ (UTC)

  حقوقدان! بنیاد ویکی‌مدیا هم وقتی سیاست‌های حق تکثیرش را تنظیم می‌کرد از برجسته‌ترین حقوق‌دانان مشورت گرفت و نه از فعال‌ترین کاربرانش! حسام ۱۲:۳۷، ۱۶ اوت ۲۰۰۷ (UTC)

    ضمن تایید حسام باید بگویم یک چیزی نباید فراموش شود این است که ویکی پدیا در اینجا مشکل حقوقی ندارد چون اولا ویکی پدیا یک موسسه غیر انتفاعی آموزشی و تحقیقاتی به حساب می آید و ثانیا در ایران نیست و ثالثا در اکثر موارد، استفاده منابع در مقالات ویکی پدیا کاملا مصداق روشن استفاده جهت نقد و تقریظ است، ولی مسئله سیاست ویکی پدیا در نشر و گسترش منابع آزاد است. برای طراحی سیاست ها ما باید ببینیم چه کنیم که با کمترین لطمه به دانشنامه به اهداف اصلی ویکی پدیا برسیم. به نظر من این بخش که آیا قوانین ایران آزادی استفاده از منابع را برای کاربران ویکی پدیای فارسی محدود می کند یا نه سوال اصلی ست و اگر چنین است ما چه سیاستی باید اعمال کنیم. بحث حقوقی مورد نیاز هم در اصل برای کاربران ویکی پدیا مطرح است و در صورت روشن شدن راحت تر می توان سیاست گذاری کرد. چیزی که من حس می کنم این است که این مبحث گاهی فراموش می شود و در زمان مقاله نویسی یادآوری می گردد. --مهدی (غ) ۱۶:۴۲، ۱۷ اوت ۲۰۰۷ (UTC)

برگرفته از «http://fa.wikipedia.org../../../%D8%A7/%D8%B3/%D8%AA/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7%7E%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%81%D8%A7%D9%86%D9%87.html»

##### Views

- صفحهٔ پروژه
- بحث
- نسخهٔ فعلی

##### جستجو