An tAoire - Vicipéid

# An tAoire

### Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

an tAoire
gliogáil le híomhá níos mó a fheiceáil
Ainm Laidine | Boötes
Ginideach Laidine | Boötis
Nod | Boo
Siombalaíocht | Fairtheoir an Bhéir
Dronairde | 15 h
Diallas | +30°
Achar | 907 céim cearnach Rangú: 13ú
Líon na réaltaí (amharcmhéid < 3) | 3
Réalta is gile | Arcturus (α Boo) (méid −0.04)

Dreigecheathanna

- Bóóitidí Eanáir
- Bóóitidí an Mheithimh
- Cuadraintidí

Réaltbhuíonta
ar theorainn leis

- na Madraí Fiaigh
- Folt Bheirnicé
- Coróin an Tuaiscirt
- an Dragan
- Earcail
- Ceann na Péiste
- An Mhaighdean
- an Béar Mór

Infheicthe sna leithid idir +90° agus −50° Sárfheicthe i rith na míosa seo: Meitheamh
Ainm eile: Arctophylax

Tá an tAoire ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha, agus tá sé ar cheann freisin de na 48 réaltbhuíon a bhí ar chatalóg Tholamaes. Aoire bó nó treabhdóir atá ann, ach feictear air freisin mar fhaireoir béar, toisc go bhfuil sé in aice le réaltbhuíonta an Bhéir Mhóir agus an Bhéir Bhig. Ta an ceathrú réalta is gile ar spéir na hoíche, Arcturus, le feiceáil ar an réaltbhuíon seo. Boötes an t-ainm Laidine a thugtar air. (Nod leat gur déirise é an t-idirdhealaitheach ar an dara "ö" san ainm, agus nach umlabht é.)

## [athraigh] Príomhghnéithe

- Arcturus: is é seo an réalta is gile de chuid na réaltbhuíne seo; fathach flannbhuí atá ann, agus a thrastomhas 30 uair chomh mór le trastomhas na Gréine. Ar amharcmhéid -0.04, tá Arcturus ar an gceathrú réalta is gile ar spéir na hoíche. Is furasta é a aimsiú mar tá sé suite ar cheann an stua a dhéantar má chuirtear fad le heireaball an Bhéir Mhóir. Tá Arcturus ar cheann de thrí rinn Thriantán an Earraigh, mar a deirtear leis – Spica (α Virginis) agus Denebola (β Leonis) an dá cheann eile.

- ε Boo: is réalta dúbailte é seo, dá ngairtear freisin Izar; réalta flannbhuí is ea an phríomhréalta agus í ar amharcmhéid 2.7; gorm-ghlas an coimhdire agus é ar méid 5.12.

- η Boo: is fo-fhathach buí an réalta seo, dá ngairtear freisin Muphrid; ar aicme speictreach G0 atá sí. Tá an réalta seo ag teacht chun bheith ina fathach dearg. Is déréalta speictreascópach í chomh maith.

- κ Boo: réalta dhúbailte optúil

- μ Boo: réalta dhúbailte

- ξ Boo: déréalta

## [athraigh] Réada suntasacha domhainspéire

- Is réaltbhraisle chruinneogach scaoilte í NGC 5466, atá infheicthe trí theileascóp beag. William Herschel a d'aimsigh ar 17 Bealtaine 1784 í.

- Tá Folús an Aoire suite sa cheantar seo den spéir. Aimsithe sa bhliain 1981, is réigiún sféarúil an-mhór é seo atá folamh amach is amach ó réaltraí.

## [athraigh] Stair

## [athraigh] Miotaseolaíocht

## [athraigh] Réaltaí

  Réaltaí a bhfuil ainmneacha dílse orthu:
  - 16/α Boo -0.05: Arcturus nó Haris-el-sema
      < αρκτούρος (Gréigis arktouros) = Fairtheoir an Bhéir
      < ? (Araibis al-haris as-sama) = Coimeádaí Neimhe (an t-ainm Araibise ar réaltbhuíon an Aoire)

  - 42/β Boo 3.49: Nekkar nó Meres
      < mí-athscríobh de بقّار (Araibis baqqār) = Seoltóir Bó

  - 27/γ Boo 3.03: Seginus nó Ceginus nó Segin nó Haris
      < Laidin Seginus < (Araibis ?) < (Gréigis Theguius) = ? (an t-ainm Gréigise ar réaltbhuíon an Aoire)
      < ? (Araibis al-haris as-sama) = Coimeádaí Neimhe (an t-ainm Araibise ar réaltbhuíon an Aoire)

  - 36/ε Boo 1.76: Izar nó Irza nó Mirak nó Mirac nó Mirach nó Pulcherrima nó Mizar
      < زارإ (Araibis ’izār) = Crios
      < ? al-maraqq ?
      < Laidin pulcherrima = Is Áille
      deréalta: ε¹ 2.35; ε² 2.70

  - 8/η Boo 2.68: Muphrid
      < مفرد الرامح (Araibis mufrid ar-rāmiħ) = Aonar an Sleádóra

  - 23/θ Boo 4.04: Asellus Primus
      < Laidin asellus primus = an Chéad Asal

  - 21/ι Boo 4.75: Asellus Secundus
      < Laidin asellus secundus = an Dara Asal
      tríréalta
      réalta athraitheach (Réaltaí Delta Scuti)

  - 17/κ Boo 4.38: Asellus Tertius
      < Laidin asellus tertius = an Tríú Asal
      déréalta: κ¹ 4.53; κ² 6.62

  - 51/μ Boo 4.18: Alkalurops nó Inkalunis nó Inkalurus nó Icalurus nó Icallurus nó Clava nó Venabulum
      < Araibis < καλαύροψ (Gréigis kalaurops) = an Bachall
      < Laidin clava = Cleith Ailpín; Pionsa Maol
      < Laidin venabulum = Ga Sealgaire
      déréalta: μ¹ 4.31; μ² 6.51

  - 54/φ Boo 5.25: Ceginus
      < Laidin Seginus < (Araibis ?) < (Gréigis Theguius) = ? (an t-ainm Gréigise ar réaltbhuíon an Aoire)
      Nod leat go dtugtar an t-ainm céanna ar Gamma Boötis

  - 38/h Boo 5.79: Merga nó El Mara el Musalsela nó Falx Italica
      < المرأة المسلسلة (Araibis al-mar’a[tu] al-musalsalah) = an Bhean Chuibhrithe
      < Laidin falx italica = Bileog

  Réaltaí a bhfuil ainmneacha Bayer orthu:
    16/α Boo -0.05: 42/β Boo 3.49; 27/γ Boo 3.03; 49/δ Boo 3.46; 36/ε¹ Boo 2.35; 36/ε² Boo 2.70; 30/ζ Boo 3.78; 8/η Boo 2.68; 23/θ Boo 4.04; 21/ι Boo 4.75; 17/κ¹ Boo 4.53; 17/κ² Boo 6.62; 19/λ Boo 4.18; 51/μ¹ Boo 4.31; 51/μ² Boo 6.51; 52/ν¹ Boo 5.04; 53/ν² Boo 4.98; 37/ξ Boo 4.54; 35/ο Boo 4.60; 29/π¹ Boo 4.49; 29/π² Boo 5.58; 25/ρ Boo 3.57; 28/σ Boo 4.47; 4/τ Boo 4.47; 5/υ Boo 4.05; 54/φ Boo 5.25; 48/χ Boo 5.25; 43/ψ Boo 4.52; 41/ω Boo 4.80; A Boo 4.80; b/46 Boo 5.67; c/45 Boo 4.93; d/12 Boo 4.82; e/6 Boo 4.92; f/22 Boo 5.40; g/24 Boo 5.58; h/38 Boo 5.79; i/44 Boo 4.83; k/47 Boo 5.59

  Réaltaí a bhfuil uimhreacha Flamsteed orthu:
    1 Boo 5.73; 2 Boo 5.63; 3 Boo 5.97; 4/τ Boo 4.50; 5/υ Boo 4.05; 6/e Boo 4.92; 7 Boo 5.71; 8/η Boo 2.68; 9 Boo 5.02; 10 Boo 5.76; 11 Boo 6.23; 12/d Boo 4.82; 13/CF Boo 5.26; 14 Boo 5.53; 15 Boo 5.29; 16/α Boo -0.05; 17/κ Boo 4.38; 18 Boo 5.41; 19/λ Boo 4.18; 20 Boo 4.84; 21/ι Boo 4.75; 22/f Boo 5.40; 23/θ Boo 4.04; 24/g Boo 5.58; 25/ρ Boo 3.57; 26 Boo 5.91; 27/γ Boo 3.03; 28/σ Boo 4.47; 29/π¹ Boo 4.49; 29/π² Boo 5.58; 30/ζ Boo 3.78; 31 Boo 4.86; 32 Boo 5.55; 33 Boo 5.39; 34/W Boo 4.83; 35/ο Boo 4.60; 36/ε Boo 1.76; 37/ξ Boo 4.54; 38/h Boo 5.79; 39 Boo 5.68; 40 Boo 5.64; 41/ω Boo 4.80; 42/β Boo 3.49; 43/ψ Boo 4.52; 44/i Boo 4.83; 45/c Boo 4.93; 46/b Boo 5.67; 47/k Boo 5.59; 48/χ Boo 5.28; 49/δ Boo 3.46; 50 Boo 5.38; 51/μ¹ Boo 4.31; 51/μ² Boo 6.51; 52/ν¹ Boo 5.04; 53/ν²e Boo 4.98; 54/φ Boo 5.25

  Réaltaí suntasacha eile:
  - HD 128311 7.48 – tá dhá phláinéad eachtarghrianda aige
  - T Boötis – Nóva Boötis 1860, nóva amhrasach a d'aimsigh Joseph Baxendell sa bhliain 1860 ach nach bhfacthas choíche arís!

## [athraigh] Féach fosta

## [athraigh] Naisc sheachtracha

- Yale Bright Star Catalog
- an tAoire ar shuíomh Robin Gatter
- Ian Ridpath's Star Tales
- an tAoire agus miotaseolaíocht an Domhain
- an tAoire ar shuíomh Richard Dibon-Smith
- Peoria Astronomical Society: an tAoire
- The Deep Photographic Guide to the Constellations: an tAoire

## [athraigh] Tagairtí

- Burnham, Robert Jr. (1966, 1978). Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, v.1. General Publishing Company, Ltd., Toronto. ISBN 0486236730.

Na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes
an Abhainn | an Altóir | Andraiméide | an tAoire | an tAra | an Béar Beag | an Béar Mór | an Bodach | Caiseoipé | an Capall Beag | Ceiféas | an Ceinteár | Coróin an Deiscirt | Coróin an Tuaiscirt | an Cupán | an Cúpla | an Deilf | an Dragan | an Eala | Earcail | na hÉisc | an Faolchú | Fear na bPéisteanna | an Gabhar | an Giorria | Iasc an Deiscirt | an tIolar | an Leon | an Lir | an Long | an Madra Beag | an Madra Mór | an Mhaighdean | an Mheá | an Míol Mór | Peigeasas | Peirséas | an Phéist | an Phéist Uisce | an Portán | an Préachán | an Reithe | an Saighdeoir | an tSaighead | an Scairp | an Tarbh | an Triantán | an tUisceadóir

Na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha
an Abhainn | an tAerchaidéal | an Altóir | Andraiméide | an tAoire | an tAonbheannach | an tAra | an Béar Beag | an Béar Mór | an Bodach | an Caimileon | Caiseoipé | an Capall Beag | Ceiféas | an Ceinteár | an Chíle | an Clog | an Colgán | an Colm | an Compás | Compás an Mhairnéalaigh | Coróin an Deiscirt | Coróin an Tuaiscirt | an Chorr | an Chros | an Chuileog | an Cupán | an Cúpla | an Dealbhóir | an Deilf | Deireadh na Loinge | an Dragan | an Eala | Éan Parthais | Earcail | na hÉisc | an Faolchú | Fear na bPéisteanna | an Féinics | an Fhoirnéis | Folt Bheirnicé | an Gabhar | an Giorria | Iasc an Deiscirt | an tIasc Eitilte | an tIndiach | an tIolar | an Laghairt | an Leon | an Leon Beag | an Lir | an Lincse | an Líontán | an Madra Beag | na Madraí Fiaigh | an Madra Mór | an Mhaighdean | an Mheá | an Micreascóp | an Míol Mór | an tOchtamhán | an Phéacóg | Peigeasas | an Péintéir | Peirséas | an Phéist | an Phéist Bheag | an Phéist Uisce | an Portán | an Préachán | an Reithe | an Riail | an Saighdeoir | an tSaighead | an Scairp | an Sciath | an Seiseamhán | na Seolta | an Sionnach | an Sioráf | an Siséal | an Tábla | an Tarbh | an Teileascóp | an Triantán | Triantán an Deiscirt | an Túcán | an tUisceadóir

Retrieved from "http://ga.wikipedia.org../../../a/n/_/An_tAoire_0e11.html"

Catagóirí: Réaltbhuíonta

##### Views

- Alt
- Plé
- Leagan reatha

##### Cuardaigh

##### I dteangacha eile

- Беларуская
- Български
- Català
- Corsu
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- Galego
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Slovenčina
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文