# Beograd

### Izvor: Wikipedija

Beograd (44.83° sjeverno, 20.50° istočno) je glavni grad Republike Srbije.

U Beogradu prema popisu iz 2002. godine živi 1.281.801 stanovnika i 1,576,124 na širem području grada. A prema procjenama republičkog statističkog zavoda u Beogradu živi još, oko, 300,000 izbjeglih osoba sa područja Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Kosova.

Glavni je grad Srbije od 1403. godine. Despot Stefan Lazarević premjestio je prijestolnicu u Beograd, sagradivši impozantnu utvrdu, koja je porušena u tursko-austrijskom ratu.

Grad se nalazi na ušću Save u Dunav.

Knez Mihailova ulica (zgrada kavane ,,Ruski car")

## Povijest

Beograd je grad vrlo burne povijesti i jedan od najstarijih gradova Europe. Njegova povijest traje punih 7000 godina. Prostor oko velikih rijeka Save i Dunava bio je naseljen još u starijem kamenom dobu (paleolitu). Iz starijeg kamenog doba potječu ostaci ljudskih kostiju i lubanja neandertalaca, pronađeni u kamenolomu kod Leštana, u spilji na Čukarici i u blizini Bajlonijeve pijace.

Ostaci kulture mlađeg kamenog doba, pronađeni su u Vinči, Žarkovu i u Gornjem gradu, iznad ušća Save u Dunav što ukazuje na kontinuitet naseljenosti i njezinu sve jaču intezivnost. Mnoga današnja naselja beogradske okolice leže na kulturnim slojevima ranijih pretpovijesnih naseobina.

Vinča kraj Beograda spada u red najznačajnijih naseobina i kulturnih nalazišta pretpovijesnog razdoblja. Arheološke iskopine na Rospi ćupriji, Gornjem gradu, Karaburmi, Zemunu i Vinči potvrđuju pretpostavke da je područje Beograda bilo intezivno naseljeno i da se njegovo stanovništvo bavilo plužnom zemljoradnjom i drugim pratećim gospodarskim djelatnostima. Na ovim lokalitetima otkrivene su nekropole brončanog i metalnog doba, kao i dokazi različitih kulturnih utjecaja. U srednjem vijeku prelazio je iz mađarskih u srpske ruke dok u XIV. stoljeću nije za dulje vrijeme naseljen srpskim pučanstvom.

## Administrativna podjela

Beograd je podjeljen na 17. općina, od toga 10 gradskih i 7 prigradskih općina.

  Gradske općine su:

- Čukarica
- Novi Beograd
- Palilula
- Rakovica,
- Savski Venac
- Stari Grad
- Voždovac
- Vračar
- Zemun
- Zvezdara

  Prigradske općine su:

- Barajevo
- Grocka
- Lazarevac
- Mladenovac
- Obrenovac
- Sopot
- Surčin

## Zemljopis

Beograd se nalazi u sjevernom dijelu centralne Srbije na ušću Save u Dunav, okružen Vojvodinom s tri strane. Stara kamena utvrda na samom utoku zove se Kalemegdan. Središte Beograda nalazi se na desnoj obali Dunava, a s lijeve strane počinje Banatska ravnica sa slabo naseljenim predgrađima. Između Dunava i Save nalazi se novi dio grada - Novi Beograd, a uzvodno je Zemun, bivša granica Austrijskog i Turskog carstva.

## Klima

Zimi puše košava - vrlo hladan vjetar koji ledi krv u žilama čak i kada je temperatura i po nekoliko stupnjeva iznad nule. S druge strane ljeta su vrlo topla, a temperature zraka prelaze vrijednosti od 35 stupnjeva. Najugodniji mjeseci su travanj, svibanj i lipanj.

## Arhitektura

Hram Svetog Save - najveća pravoslavna crkva na svijetu koja je u uporabi.

Beogradska arhitektura je vrlo raznolika. Od tipično vojvođanske u Zemunu, preko starih zdanja u starom dijelu grada gdje prevladavaju arhitektonski stilovi kao što su neoklasicizam, barok, secesija, srpsko-bizantski stil, pa do socrealističke arhitekture Novog Beograda, koji postaje najveće gradilište u Jugoistočnoj Europi.

Arhitektonske ambijentalne cjeline:

- Skadarlija
- Kosančićev venac
- Obilićev venac

Neke od najpoznatijih zgrada u Beogradu su:

- Beli Dvor
- Beograđanka
- Savezna Skupština
- Stari Dvor
- Crkva svetog Marka
- Saborna crkva
- Crkva svetog Save
- Sportska dvorana "Beogradska Arena"
- Palača "Albanija"
- SANU
- Konak kneginje Ljubice
- Milošev konak
- Stambol kapija
- Kula Ušće, bivša zgrada Centralnog Komiteta
- Zgrada Narodne banke Srbije
- Kula "Beogradjanka"
- "Geneks" kula (Zapadna kapija Beograda)
- Centar "Sava"
- Beogradski Sajam
- TV toranj na Avali (uništen 1999. u bombardiranju NATO-a; pod rekonstrukcijom od 2006.)
- Treća beogradska gimnazija (proglašena je najljepšom fasadom 1999. na svjetskoj izložbi u Parizu)

Od primjera osebujne arhitekture, ondje su:

- Bajrakli džamija
- Kavana "?"

Neke od najznačajnijih ulica i trgova su:

- Bulevar Kralja Aleksandra - najduža ulica u Beogradu
- Knez Mihailova
- Skadarlija
- Slavija
- Terazije
- Trg Republike
- Kralja Milana, spaja Hram Svetog Save sa Terazijama
- Trg Nikole Pašića
- Studentski trg
- Kneza Miloša
- Pariska

Mostovi i prometne petlje:

- Brankov most
- Most "Gazela"
- Novi železnički most
- Stari železnički most
- Pančevački most
- Most preko Ade Ciganlije (početak gradnje 2007.)
- Mostarska petlja

Spomenici:

- Pobednik (spomenik)
- Spomenik Knezu Mihailu
- Spomenik neznanom junaku na Avali
- Spomenik zahvalnosti Francuskoj
- Aleja Velikana
- Vukov spomenik (spomenik Vuku Karadžiću)

Parkovi:

- Kalemegdan
- Finansijski park
- Manjež
- Pionirski park
- Tašmajdan

## Znamenitosti

Među stranim i domaćim turistima najpoznatije znamenitosti Beograda su Avala (izletište), Kalemegdan (stara utvrda) i Kuća cvijeća (mauzolej Josipa Broza Tita na Dedinju). Zatim brojni muzeji kao što je Narodni muzej koji posjeduje 400.000 eksponata, uključujući i djela slikara kao što su Ticijan,Veneciano,Karavadjo, Tintoreto, Karpaco, V. van Gogh, P. Picasso, P. Cezanne, P. Gauguin, H. Matisse, P-A. Renoir, Rembrandt, P.P. Rubens, E. Bernard,Van Gojen, P. Mondrijan , C. Monet, A. Vollard , E. Degas, Letrek, J-L. Forain, Redon, U. Kunisada, A. Hirošige, U. Tojokuni, A. Dürer, J. Callot, V. Kandinski, A Modiljiani, P.Bonnard, J.Torop, C.Corot, J.B.Piranesi, G. Klimt, P. Jovanović, S. Aralica, P. Lubarda, M.Konjović i dr. Zatim Teslin muzej, Muzej zrakoplovstva (oko 200 zrakoplova - Me-109,P-51 mustang ,P-21 lighting,Fiat G-51,Spitfajer,Hoker Hariken,...), Etnografski muzej, Vojni muzej na Kalemegdanu koji posjeduje veliki broj vrijednih eksponata osobito iz vremena srednjovijekovne Srbije (bojni oklopi, mačevi, štitovi, samostrijeli, topuzi, helebarde,...), Muzej suvremene umjetnosti i dr.

Muzeji:

- Narodni muzej
- Muzej kneza Pavla
- Vojni muzej
- Muzej SPC
- Arhiv Jugoslavije
- Teslin muzej
- Muzej zrakoplovstva
- Metereološki muzej
- Muzej suvremene umjetnosti
- Kuća cvijeća
- Muzej primenjene umetnosti
- Muzej istorije Jugoslavije
- Istorijski muzej Srbije
- Konak Knjeginje ljubice - starinski namestaj
- Galerija fresaka
- Muzej grada Beograda
- Prirodnjacki muzej
- Muzej zeleznice
- Muzej automobila
- Postanski muzej

## Imena

Stariji hrvatski naziv za Beograd je Biograd. Od osamostaljenja Republike Hrvatske, u pojedinim hrvatskim glasilima se može naići i na oblik "Biograd na Dunavu" (pored promicanja hrvatskog naziva, dodatak "na Dunavu" stoga što u hrvatskom nazivlju postoje tri veća Biograda: Biograd na moru, Stolni Biograd - Székesfehérvár i Biograd na Dunavu - Beograd).

Beogradska arena - najveća sportska dvorana u Europi

Slijedi tabela s povijesnim imenima Beograda:

Stari grad pogled preko rijeke Save
Kip Pobednik, Novi Beograd u pozadini, pogled sa Kalemegdanske utvrde.

Ime | Objašnjenje
--- | ---
Singidun | ovo ime mu je dalo keltsko pleme Skordiska; 279 g.p.n.e.
Singidunum | Romanizirano keltsko ime
Beograd | Slavensko ime; prvo javljivanje 878. u pismu Pape Ivana VIII. Borisu Bugarskom
Alba Graeca | latinski prijevod
Fejervar | mađarsko ime
Griechische Weissenburg | srednjovjekovno njemačko ime
Castelbiancho | talijansko ime
Nandoralba | srednjovjekovno mađarsko ime
Nandorfejervar | srednjovjekovno mađarsko ime
Landorfejervar | srednjovjekovno mađarsko ime
Veligradon | bizantsko ime
Veligrada | tursko ime
Dar Ul Đihad (Kuća rata) | 2. tursko ime
Belogrados poleos | grčko ime

## Mediji u Beogradu

- Radio postaje:

RTS-Radio Beograd; Radio Beograd 202; Radio B92; Radio Barajevo; Radio Golf; Radio Indeks; Radio Jugoslavija; Radio Lazarevac; Radio Novosti; Radio Nostalgija; Radio Pingvin; Radio Politika; Radio Top FM; Radio S; Radio Studio B; Radio Pink; RoadStar Radio; Radio Toplica...

- Televizijske postaje:

TV Art; TV Avala; RTS-Televizija Beograd (1, 2 i RTS Sat); TV B92; TV BK sat; TV Fox; TV Kanal D; TV Khrlo E Romengo (na romskom); TV Košava; TV Mag Plus; TV Metropolis; TV IBC; TV Pink; Pink plus; Pink movie; Pink extra; Pink movie; TV Politika; TV Palma; TV SOS kanal; TV Stankom; TV Studio B; TV Sport Klub; TV Super; TV Film Plus; Hepi TV; TV YU INFO (Info24); FOX TV; TV Avala; Happy TV...

- Produkcijske kuće:

Produkcijska grupa Mreža; Video nedeljnik; VIN Advance; DTV produkcija; Emotion Production; Produkcija Rikošet; Produkcijska kuća Adrenalin

- Domaće novinske agencije:

Tanjug; FoNet; Beta; Tiker

## Promet

Beogradski trolejbus

Gradski autobusni, tramvajski i trolejbuski promet obavlja "Gradsko Saobraćajno Preduzeće". Na autobusnim linijama pored GSP-a prometuju i privatni prijevoznici. Ukupan broj vozila (GSP+privatnici)prelazi 1.500. Prigradska naselja povezana su auto-prijevoznikom "Lasta".

Beogradska željeznica "Beovoz" ima 5 linija koje uglavnom povezuju predgrađa i grad Pančevo sa središtem grada.

Do 2008. godine planira se početak izgradnje lake podzemne željeznice.

Beogradska zračna luka "Nikola Tesla" nalazi se pored Surčina na 12 km zapadno od Beograda, u kojoj se nalazi 18 predstavništva stranih zrakoplovnih tvrtki.

### Povezani članci

- Pruga Beograd-Bar

## Gospodarstvo

## Stanovništvo

Apsolutnu većinu čine Srbi.

### Hrvati u Beogradu

Beograd danas (po stanju od 15. prosinca 2002.) daje 2 elektora u Hrvatsko nacionalno vijeće Republike Srbije.

## Vanjske poveznice

Vodič u Beograd na Wikitravel-u

- Službene stranice grada Beograda
- Vremenska prognoza
- Ured za zaštitu okoliša grada Beograda
- BEMUS 38. Beogradske Muzičke Svječanosti

Srpski gradovi i općine
Srpski gradovi

Beograd | Kragujevac | Niš | Novi Sad

Srpski gradovi • Gradske općine Srbije • Općine u središnjoj Srbiji • Općine u Vojvodini • Općine na Kosovu i Metohiji

Okruzi Srbije
Vojvodina

Sjevernobački | Srednjobanatski | Sjevernobanatski | Južnobanatski | Zapadnobački | Južnobački | Srijemski

Središnja Srbija

Grad Beograd | Mačvanski | Kolubarski | Podunavski | Braničevski | Šumadijski | Pomoravski | Borski | Zaječarski | Zlatiborski | Moravički | Raški | Rasinski | Nišavski | Toplički | Pirotski | Jablanički | Pčinjski

Kosovo i Metohija

Kosovski | Pećki | Prizrenski | Kosovskomitrovački | Kosovskopomoravski
Navedeni okruzi su de iure vrijedili od 1990. do 1999. godine
Od 2000. godine, Privremena upravna misija Ujedinjenih naroda na Kosovu (UNMIK) koristi slijedeću podjelu:

Đakovički | Gnjilanski | Kosovskomitrovački | Pećki | Prištinski | Prizrenski | Uroševački

Dobavljeno iz "http://hr.wikipedia.org../../../b/e/o/Beograd.html"

Kategorije: Glavni gradovi u Europi | Beograd

##### Views

- Članak
- Razgovor
- Trenutna inačica

##### Traži

##### Drugi jezici

- አማርኛ
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Словѣньскъ
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Føroyskt
- Français
- Arpetan
- Galego
- עברית
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Líguru
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Malti
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Polski
- Piemontèis
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- Vèneto
- Volapük
- 中文