Rençber Azîz - Wîkîpediya

# Rençber Azîz

### Ji Wîkîpediya

Rencber Ezîz, yew dengbêjo çewlîgij o. O, keso verên o ke mintiqê Çebaxçurî de sey yew hozanî modernî deyîrî kirdkî (zazakî) vatî. Çi heyf ke heta ewro zî kesî cayî ey denikerdo. Bi munasebetî na deyîra cêrên (ﬁûno ﬁûno), ez wazena bi kilmkî Rencber Ezîzî bidî sinasnayîﬂ. Rencber Ezîz 01.01.1955 de, dewê Çewlîgî Wusifan de ameyo dinya. Nameyî eyo resmî Aziz Berdibeg o. Ezîz derguﬂê xo de, wexto ke hema yew tuto qij o niweﬂîyê çiman geno. Bêdoktorî ra bi metodanî prîmîtîfan tedawî beno. Tedawîya xelet ver, yewserre beno ke çimanî xo keno vîndî. Babî Ezîzî eynî serr keyeyî xo bar keno beno Çewlîg. Ezîz, Çewlîg de mehlayê Dere Qeseran de beno pîl. 1968 de dest pêkeno dersê Quranî gêno û çend serrî de beno hafizu’l-Quran. 1971 de binbilerzê Çewlîgî de dadîyê xo keno vîndî. 1972 de Ezîz ﬂino Îstanbul û uca de Mektebî Mewlidxaneyî Çemberlîtaﬂî de wûneno. Eynî serr Mektebî Cemîyetî Koran de wendiﬂ û nuﬂtiﬂ museno. O, nê cemîyetî de dest bi xebatê muzîkî keno. Yew mudeto kilm de cenayîﬂî sazî museno û bi embazanî xo ya vejîyeno turneyan û konseran dûno. O wext Tirkîya û Kurdîstan de yew perr ra xebata sîyasî ya welatperweran rûmitîyen, perro bîn ra zî dewlet û faﬂistanê sîvîlan hêriﬂ (gale) kerdîyen welatperweran ser. Rencber Ezîzî hêzanî welatperweran het de cayî xo geno û dest pêkeno besteyanî xo virazeno. Tayê besteyanî Ezîzî yê verênan de tesîrî Aﬂiq Îhsanî, Aﬂiq Mahzunî ûêb. ayseno la o tayê deyîranî kirdkî (zazakî) zî vûno. Ê serran de, Ezîz bi xo deyîranî xo yê kirdkî virazeno. ﬁîîran zî nuseno û muzîkî nînan o bi xo virazeno. La ge-ge ﬂîîranî Mehdî Özsoyî (ﬁêx Mehdî Özsoy) zî besta keno û vûno.

Rencber Ezîz semedê xebatê xo ya muzîkî 1977 de tepîﬂîyeno, hewt aﬂmî û new rojî hepisxane de mûneno. 1978 de hepisxane ra vejîyeno û yeno Çewlîg. Ezîz, Çewlîg de zî xebatê xo dewam keno. Çimî ey kor bî la o hertim cematî welatperweran de bi. ﬁoriﬂgêrî Çewlîgî yê serekeyî embazî ey bî. Ezîzî suhbetan de çi goﬂdarî bikerdîyen, sey teyîb girewtîyen. Çîyo ke ﬂoriﬂgêran ra musaynî, ﬂînî ﬂarî rî qalî kerdîyen. Ey hema-hema her bîyayeyî Çewlîgî yê muhîmî ser o yew besta viraﬂta. Rencber Ezîz peynîyê 1978 de ﬂino Almanya û heta mergî xo Almanya de mûneno. Ezîz, 31.07.1988 de, bajarî Almanya Bremen de xo yew bînaya berz ra erzeno war û bi no hewa mereno. Heta ewro zî sebebî mergî ey tam bellî nêbîyo. Yew deyîrê xo de, xo ser o wina vano:

“Ezîz lawikûn vûn

Lawîk weﬂ î

Vêng Ezî imo zafîn gueﬂî.

Ezîz, lacî Filît Dorêﬂî

Wê Ezo, wê Ezîz o!

Nîye pîs o nîye temîz o!

ﬁarî r’ wisar o, tu r’ payîz o!”

Ezîz, Almanya de xebatê xo hêna profosyonel rûmeno. Ewropa de ﬂewanî kurdan de vejîyeno sehne. Ey zaf besteyî kirdkî, kurmanckî û tirkî viraﬂtî la tena yew kasetî ey vejîyo. Nameyî kasetî ey “Hesreta Azadî“ yo. Nê kasetî Ezîzî bi taybetî mîyanî çewlîgijan de zaf eleqe dî. Hema zî zafî çewlîgijan nê deyîranî Ezîzî ezber ra zûnî û nê deyîrî fek ra fek vajîyenî. La zaf besteyî Ezîzî yê ke nê kasetî de çin î zî estî. Ey zaf rey embazanî xo het saz dawo piro û vato, embazanî ey zî vengî ey bi metodanî primîtîfan girewto kasetan. Nê kasetan ra çend teneyî kewtî ma dest. Semedo ke nê deyîrî vîndî nêbî, ez wazen ma înan ra tayê deyîran Vate de vejî. Nê deyîran ra yew zî “ﬁûno ﬁûno“ ya. Ezîz, na deyîr hîrê welatperweranî çewlîgijan ser o vata. Hem vate hem zî besta aîdê Ezîzî ya. Nê hîrê kesî zî embazî Ezîzî bî. Serranî 1980 ra heta ewro na deyîr bîya sey yew deyîra anonîm û mîyanî çewlîgijan de vajîyena. Semedo ke sey yew belgeyî tarîx de bimano, ez wazen ma na deyîr Vate de vejî. No munasebet a ez wazen nê hîrê heme welatperweranî erjîyayan ser o zî çend rêzan binusî û nînan reyna bîyarî vîrî ﬂarî ma.

## [biguherîne] Çime

- Vate

Ji "http://ku.wikipedia.org../../../r/e/n/Ren%C3%A7ber_Az%C3%AEz_8896.html" hatiye standin.

Kategorîyan: Huner | Zazakî

##### Views

- Gotar
- Guftûgo
- Revîzyona niha

##### Lêbigere