Disputatio:Chilia - Vicipaedia

# Disputatio:Chilia

### E Vicipaedia

| Usores ignoti ad tempus non possunt hanc paginam protectam recensere. Quaesemus usores anonymos emendationes suggerere in paginae huius disputatione vel rationem creare.

Vide etiam Vicipaedia:Paginae de Chilia.

## CHILIA SEU TZILIA

Chilia seu Tzilia (Neolatine Hispanice seu Castellanice "Chile") civitas in America Meridionali est. Finitimae nationes Argentina, Bolivia, Peruvia sunt. Centies quinquagies semel centena milia sedecim milia quadringenti triginta quinque (15,116,435) incolae habitabant in Tzilia anno 2002 censu. Centies quinquagies novies centena milia octoginta milia nongenti duodecim (15,980,912) incolae habitabant anno 2005 aestimatione. Nomen pristinum "Tzili" Tziliae est. Primi Hispani Domitores (Castellanice "Conquistadores") "Chili" scribebant, non "Chile". "Tzili" (seu "Chili") Terra "Perlonginqua seu Remota seu Extrema" in lingua aboriginum Aymararum est. "Tziri" (seu "Chiri"), in lingua "Runa Simi" Incarum Peruviae, "Frigus" est. Usor: Laurentius Euricus Arceus Contrerasius

== Nomen "Tzilia" phonetice melius est quam "Chilia". == (Anglice)

The combination "TZ" is the most adecuated for representing the modern sound of "Ch". The last ancient Greco-latin writers used "TZ" for this. Example: The alexandrian monk Cosmas Indicopleustes spoke about "Tzinista" for refering to "China" on his work "Topographia Christiana", 547 A.D. The name "Tzinista" is relationed with the Sanskrit "Chinasthana", which means "Region of the Chineses" (Sanskrit "Thana" means "Region"; Confront Hindustan, Afghanistan, Turkmenistan, etc...). "Tzinisthan" is also the name which appears on the Nestorian inscription of Singanfu (today Xi'an), dated from 781 A.D. and discovered on 1625. Confront too the nickname of the Byzantine Emperor John I "Tzimisces" Kourkoúas (969 - 976). His nickname "Tzimiskes" seems to derive from the Armenian "Tshemshkik", meaning "red boot". Compare modern Latin "Tzekia" for Chek Republic. "Tzecus, -a, -um, adj. If we write "Chilia", China" and "Chekia", ancient Greeks and Romans would read "Hile", "Hina" and "Hekia" because the combination "Ch" represent the Greek letter "X" (khi). This letter sounded like the english letter "H", but strongly aspired. Compare the Russian names "Mikhail", "Chekhov", etc... Usor: Laurentius Euricus Arceus Contrerasius

  By the way, Chile is called Χιλή in Greek. -- Alexander Gerascenco 04:29, 20 Septembris 2006 (UTC)

## GEOGRAPHIA

-ANTIS MONS (Hispanice Cordillera de los Andes)

-OCEANUS PACIFICUS SEU SERICUS SEU EOUS

-INSULA PASCHAE (Isla de Pascua)

-FRETUM MAGELLANICUM (Estrecho de Magallanes)

-TERRA IGNIUM (Tierra del Fuego)

-PROMONTORIUM HORNIUM (Cabo de Hornos)

  Is Hornos really the Spanish name of Hoorn? (As a common Spanish noun, horno is 'oven, kiln, furnace'.) Is Hornium really the Latin name of Hoorn? Or does Hornium perpetuate a Spanish misapperception? IacobusAmor 23:57, 19 Septembris 2006 (UTC)
  Yes, Hornos also is a geographic term. I doesn't mean ovens or furnaces in this case, is just a proper noun. Rodrigobeltransuito 23:57, 19 Septembris 2006 (UTC)

## HISTORIA

PREHISTORIA ET INCOLAE PRISTINI SEU ABORIGINES. Sequentes nationes habitabant in Tzilia in tempore adventus Hispanorum:

1.- Aymarae, natio agricolarum et pastorum et figulorum quae habitabat et habitat a valle Sappae (Azapa) usque ad vallem Ciliavae (Quillagua).

2.- Atacamenses seu Licanantaes (Likan-Antay), natio agricolarum et pastorum et figulorum quae habitabat in regione montana (Alta Puna), a fluvio Loa usque ad montem Lioclialiacum (Llullaillaco). Lingua Atacamensium erat "Kunza" .

3.- Diagitae seu Diacitae (Diaguitas), natio agricolarum et pastorum et figulorum quae habitabat in regionibus Atacamae et Cucimpi (Coquimbo). Lingua Diagitarum erat "Kakán".

4.- Tzangi (Changos), nomades piscatores qui habitabant in litoribus septentrionalibus a fluvio Loa usque ad fluvium Tzuapam (Choapa) et navigabant in ratibus factis cum coris inflatis phocarum.

5.- Maputzes (Mapuches, id est Gentes Terrae), natio agricolarum et figulorum et militum fortium, appellati "Aucae" (id est Hostes) ab Incis Peruviae et Araucani a Hispanis. Habitabant a fluvuio Tzuapa usque ad dimidiam partem septentrionalem Magnae Insulae Tzilvis (Chiloé). Lingua Maputzium est "Mapudungún". Haec natio divisa erat in sequentes populos :

- Picuntzes (Picunches, id est "Gentes Septentrionales"). Habitabant a fluvio Tzuapa (Choapa) usque ad fluvium Ytatam (Itata).

- Maputzes proprie appellati. Habitabant a fluvio Ytata (Itata) usque ad fluvium Toltenem (Toltén).

- Peventzes (Pehuenches, id est "Gentes Pinearum"). Erant nomades et habitabant in regionibus montanis, a fontibus fluvii Mauleufi (Maule) usque ad fontes fluvii Neflenis (Ñuble).

- Vilitzes (Huilliches seu Veliches, id est "Gentes Meridionales"). Habitabant ab fluvio Toltene (Toltén) usque ad Sinum Reloncavinum (Seno de Reloncaví).

- Cunci (Cuncos, id est "Racemi"). Habitabant in Insula Magna Tzilve (Chiloé).

6.- Tzicilianes (Chiquillanes) et Pueltzes (Puelches, id est "Gentes Orientales") et Poiae (Poyas) nationes venatorum erant et habitabant in regionibus montanis.

7.- Tzoni (Chonos), natio nomadum piscatorum et venatorum phocarum quae habitabat in insulis sitis a meridie Insulae Magnae Tzilvis (Chiloé) usque ad Paeninsulam Trautraum (Taitao). Navigabant in cymbulis per freta et euripos.

8.- Caucaves (Caucahues), natio quae habitabat in litoribus continentalibus Sinus Difficultatum (Golfo de Penas).

9.-Cavescares (Kaweshqar) seu Alacalufes, natio nomadum piscatorum qui navigabant in cymbulis per freta et euripos Tziliae Australis. Habitabat in litoribus a Sinu Difficultatum (Golfo de Penas) et meridie Paeninsulae Trautrai (Taitao) usque ad Fretum Magellanicum.

10.- Aonicences (Aonikenk), appellati "Tzeveltzes" (Tehuelches, id est "Gentes Fortes") a Maputzibus et "Patagones" (id est "Grandipedes") a Hispanis. Haec natio nomadum venatorum habitabat in Patagonia Argentinae et Tziliae, ab Ante Monte (Cordillera de los Andes) usque ad Oceanum Atlanticum. Lingua Tzeveltzum erat "Aonikaish".

11.- Selcnames (Selknam) seu Onae (Onas), natio nomadum venatorum quae habitabat in insula "Terra Ignium" (Tierra del Fuego) et quae non sciebat navigare.

12.- Iamanae (Yámanas) seu Iaganes (Yaghanes), nomades qui habitabant in cymbulis et navigabant per freta et euripos, a Freto Magellanico usque ad Promontorium Hornium (Cabo de Hornos), finem terrae continentis Americani.

13.- Rapanues (Rapa Nui), incolae polynesii Insulae Paschae (Isla de Pascua).

INVENTIO: Ferdinandus Magellanus invenit Fretum Magellanicum anno 1520 die 21 mensis octobris. Iacobus (seu Didacus) Almagrensis (Hispanice Diego de Almagro) invenit Tziliam Septentrionalem et Mediam anno 1536.

OCCUPATIO HISPANICA: Petrus Valdivia (Hispanice Pedro de Valdivia) venit in Tziliam anno 1540. Condidit “Iacobopolim Novae Extremadurae” (Hispanice Santiago del Nuevo Extremo) ad ripas fluvii Maputzongis (Hispanice río Mapocho) anno 1541 die 12 mensis februarii. Petrus Valdivia et alii Hispani regiones mediam Tziliae in Hispanicam dictionem redigerunt.

COLONIA

INDEPENDENTIA

VETULUS PATRIA (Hispanice Patria Vieja) Ab anno 1810 die 18 mensis septembris (Primo Concilio Guberni, Primera Junta de Gobierno) usque ad annum 1814 diem 2 mensis novembris (Cladem Rhancavinam seu Desastre de Rancagua).

OCCUPATIO HISPANICA RENOVATA (Hispanice Reconquista Española) Ab anno 1814 die 2 mensis novembris (Clade Rhancavina seu Desastre de Rancagua usque ad annum 1817 diem 12 mensis februarii (Proelium Tzacaipucinum seu Batalla de Chacabuco).

NOVA PATRIA (Hispanice Patria Nueva) Ab annum 1817 die 12 mensis februarii (Proelio Tzacaipucino seu Batalla de Chacabuco) usque ad annum 1823 diem 28 mensis ianuarii (Abdicationem O'Higginii).

## DIVISIO ADMINISTRATIVA TERRITORII TZILIAE

Tzilia divisa est in XIII regiones:

I : REGIO TARAPACENSIS SEU TARAPACAE. Caput: ICICIS (Iquique)

II: REGIO HATUNFAIAGASTINA SEU HATUNFAIAGASTA. Caput: HATUNFAIAGASTA (Antofagasta)

III: REGIO ATACAMENSIS SEU ATACAMAE. Caput: COPAIAPUM (Copiapó)

IV: REGIO CUCIMPENSIS SEU CUCIMPI. Caput: SERENA SEU TECIRCIS (La Serena)

V: REGIO PORTUS VALLIS PARADISI. Caput: PORTUS VALLIS PARADISI (Valparaíso)

VI : REGIO O’HIGGINIANA SEU LIBERTATORIS DUCIS BERNARDI O´HIGGINII. Caput: RHANCAVES (Rancagua)

VII: REGIO MAULEUFINA SEU FLUVII MAULEUFI. Caput : TRALCA (Talca)

VIII : REGIO FIOFINA SEU FLUVII FIOFII. Caput: CONCEPTIONIS URBS (Concepción)

IX: REGIO RAUCANA SEU ARAUCANIAE. Caput: TEMUCUM (Temuco)

X: REGIO LACUSTRIS SEU LACUUM. Caput: PORTUS MONTTII (Puerto Montt

XI: REGIO AICETZENINA DUCIS CAROLI IBAÑEZII CAMPOSII. Caput: COIAICES (Coihaique)

XII: REGIO MAGELLANICA ET ANTARCTICA TZILENSIS. Caput: PROMONTORIUM ARENOSUM (Punta Arenas)

REGIO METROPOLITANA IACOBOPOLIS. Caput: IACOBOPOLIS SEU SANCTIACOBI (Santiago)

Usor: Laurentius Euricus Arceus Contrerasius

== Praesidens: == Michaëla Bacheletia (Berenice Michaëla Bacheletia Jeria seu Verónica Michelle Bachelet Jeria) Usor: Laurentius Euricus Arceus Contrerasius

== Sententia Nationalis: == "Por la Razón o la Fuerza", id est imperfecta translatio Neolatina Hispanica seu Castellanica sententiae latinae "Aut Consilio aut Ense", quae erat in primo sigillo nationali) Usor: Laurentius Euricus Arceus Contrerasius

== Lingua Officialis: == Neolatina Hispanica seu Castellanica Usor: Laurentius Euricus Arceus Contrerasius

## URBES, OPPIDA, CIVITATES, VICI, PAGI CHILIAE

Alhué: Alves

Andacollo: Antacoia

Angol: Encolis

Antofagasta: Hatunfaiagasta

Apoquindo: Apucintum

Arauco: Raucum

Arica: Arica

Atacama: Atacama

Azapa: Sapa

Batuco:………..

Boroa: Foroves

Buchupureo: Vetzupureum

Bulnes (olim “Larquí”): Larcis Fluvii Urbs seu Bulnia

Cachagua: Catzuves

Cachiyuyo: Catzi-iuium

Calchacura: Caltzacura

Calera de Tango: Calcaria Tagoloncensis

Cañete: Cannetum

Cauquenes: Caucenum seu Anserum Fluvii Urbs

Chacalluta: Tzacaliutais

Chagres: Tzacra

Chaitén: Tzaitenis

Chanco: Tzancum

Chañaral: Tzaynarum Arboretum

Chapiquiña: Tzapiciniais

Chépica: Tzepidca

Cherquenco: Tzedcancum

Chiguayante: Tzivaiantis

Chirureo: Tzicureum

Chillán: Tzicilianis

Chimba, La: Tzimpa

Chimbarongo: Tzimpaloncum

Chiñihue: Tzinives

Chiuchiu: Tziutzis

Cholchol: Tzoltzolis

Chonchi: Tzontzes

Chuchunco: Tzuntzucum

Chuquicamata: Tzucicamata

Cobquecura: Cofcecura

Cocalán: Cocalianis

Cochamó: Cotzadimum

Codegua: Codevyves

Codigua: Cudives

Coelemu: Coelemum

Cogotí: Cocotis

Coihaique: Coiaices

Coihueco: Coyvecum

Coínco: Coiyncum

Coipué: Coypuves

Colbún: Colfunis

Colchagua: Coltraves

Colcura: Colycura

Colhue: Colyves

Colina: Colinura

Collipulli: Colypulis

Combarbalá: Cumparpapais

Concepción: Conceptionis Urbs

Coñaripe: Conarypum

Copiapó: Copaiapum

Coquimbo: Cucimpum

Coronel: Ducis Urbs

Coya: Colia

Coya Sur: Coia Meridionalis

Coyahuasi: Coiavasis

Cucao: Cocaum

Cumpeo: Cumpeum

Cunaco: Cynacum

Cuncumén: Cuncumenis

Curaco: Curacum

Curacautín: Curacautenis

Curacaví: Curacavinis

Curalaba: Curalava

Curanilahue: Curangilaves

Curanipe:Curanipes

Curarrehue: Curarheves

Curepto: Cureftum

Curicó: Curycum

Curimón: Curynamum

Curiñancu: Curyniancum

Dalcahue: Dalcaves

Diaguitas: Diagitae

Diego de Almagro (olim “Pueblo Hundido”): Oppidum Profundum seu Oppidum Iacobi Almagrensis

Doñihue: Donives

Futrono, Fotrolhue: Putronves

Galvarino : Calfyriunia

Gorbea (olim “Donguil”): Dongylis seu Gorbea

Guanaca: Vanacum

Guanaco: Vanacum

Guanaquero: Vanacinum

Guanaquero, Playa: Vanacinum Litus

Guayacán: Vaiacanis

Hanga Roa: Hangaroa

Hua-hum: Vaum

Huachipato: Insidiae Anatum

Hualañé: Valangyris

Huasco: Vasca Portus

Huechupureu: Vetzupureum

Huechuraba (olim “Huechurava”): Vetzurava (id est “Supra Cretam”)

Huentelauquén: Ventelafcenis (id est “Supra Mare”)

Huepil, Huepuil: Vepylis (id est “Arcus Pluvius”)

Idahue: Idaves

Illapel: Iliapa

Iloca: Iloca (id est “Edere Carnem”)

Incahuasi: Incavasis (id est “Principis Domus”)

Iquique: Iceices

Lautaro : Lautraria (id est “Urbs Lautrari, Velocis Falconis”)

Licán Ray: Licanrhaienis

Ligua, La: Liva (id est “Vates”)

Linares : Castulum seu Linarium

Llaillay: Iai-Iais

Machalí: Matzilyunis

Malloa: Malioves

Malloco: Maliocum

Palena: Paliunavelis

Petorca: Petronga

Pueblo Hundido: Oppidum Profundum

Puerto Chacabuco : Portus Tzacaipucus

Puerto Montt : Portus Monttii

Puerto Natales : Portus Natalis

Puerto Williams: Portus Williamsii

Putre: Putris

Quillagua: Ciliava

Quillota: Ciliuta Quilpué: Cylpuves

Rancagua : Rhancaves

Renaico, ciudad : Rhengancum

Renca: Rhenca

Rengo: Rhengum

Reñaca: Rhengacum

Requínoa: Rhecinoa

Retricura: Rhetrycura

Riñigüe: Rhyngives

Río Bueno: Venuleufum

Rucamanque: Rhucamances

Rucapangui: Rhucapangis

Rungue: Rhunges

Salala : Sallalla

San Vicente de Taguatagua : Sanctus Vincens Travatravae seu Vincentopolis Travatravae Lacunae

Serena, La : Serena

Socaire : Socoris

Sotaquí : Tzutacuis

Surire : Suriris

Tabancura : Tafuncura

Tabito, El : Tafum Parvum

Tabo, El: Tafum

Tacas, Las: Tacae

Taguatagua, San Vicente de: Sanctus Vincens Travatravae seu Vincentopolis Travatravae Lacunae

Talagante: Talacanta

Talca: Tralca

Talcahuano: Tralcavenum

Talcamávida: Tralcamavida

Taltal: Taltalis (id est “Vultur”)

Tambo Quemado: Tampum……

Tango: Tagoloncum

Tarapacá: Tarapaca

Tatio: Tatium

Temuco: Temucum

Teno: Trynum

Tilcoco: Tzilcocum

Tinguiririca: Tyngyryrica

Tirana, La: Tirana

Tirúa: Tyruves

Tobalaba, Tobalagua: Tavalava

Tocopilla: Tacupilia

Tolhuaca, Tolguaca: Tolvacca

Toltén: Toltenis

Tomé: Tromis

Tongoy: Tonca

Topocalma: Typucylma

Traiguén: Traigenis

Trapatrapa: Trapatrapa

Trauco, caleta: Traucum, vicus piscatorium

Tricao: Trycaum

Tricauco: Trycaucum

Trumao, puerto: Trumaus Portus

Tulahuén: Tulavenis

Tumbes: Tumpais

Valdivia: Valdivia

Valparaíso: Vallis Paradisi Portus

Vicuña: Vicunia

Vichuquén: Vitzucenis

Villarrica: Urbs Dives

Vitacura: Fytacura

Yeco, El: Iecum

Yumbel: Vymcelis

Yungay: Iuncais

Zapallar: Sapalietum seu Cucurbitetum

## FLUVII ET RIVI CHILIAE

Aconcagua: Concaves fluvius

Andalién: Antuligenis fluvius

Biobío (olim “Butaleuvu”): Fiofius seu Futaleufus fluvius

Bueno: Venuleufus fluvius

Cachapoal, Cachapual: Catzupualis fluvius

Camarones, Quebrada de: Astacorum rivus

Cauquenes: Caucenium seu Anserum Fluvius

Cautín: Cautenis fluvius

Chanco: Tzancus rivus

Choapa, Chuapa: Tzuapa

Cholchol: Tzoltzolis fluvius

Colliguay, Coliguai o Colihuay: Colivais rivus

Colún: Colynis rivus

Combarbalá: Cumparpapais fluvius

Conchalí, estero: Contzualinis rivus

Coya: Colia fluvius

Curanilahue: Curangilaves rivus

Donguil: Dongylis fluvius

Futaleufú: Futaleufus fluvius

Huasco: Vasca fluvius

Huemules: Vemulum fluvius

Hueno: Venuleufus fluvius

Huenuleufu: Venuleufus fluvius

Illapel: Iliapa fluvius

Itata: Ytata fluvius

Limarí: Imelis fluvius

Loa: Loa fluvius

Malleco: Maliecus fluvius

Mapocho: Maputzongis fluvius

Maule: Mauleufus fluvius

Ñuble: Neflenis fluvius

Palena: Paliunavelis fluvius

Petorca: Petronga fluvius

Renaico: Rhengancus fluvius

Rupanco: Rhupancus fluvius

Soco: Socus fluvius

Taltal, Quebrada de: Taltalis rivus

Teno: Trynus fluvius

Tinguiririca: Tyngyryrica fluvius

Toltén: Toltenis fluvius

Traiguén: Traigenis fluvius

Trancura: Trancura fluvius

## LACUS ET LACUNAE CHILIAE

Budi: Fudis Lacus

Caburgua: Cafurves Lacus

Calafquén: Calafcenis Lacus

Chapo: Tzapedis seu Tzapadis Lacus

Cucao: Cocaus Lacus

Galletué: Valietues Lacus

Icalma: Icalma Lacuna

Llanquihue (olim “Hueñauca”): Liancyves Lacus seu Veniauca Lacus

Parinacota: Parinacota Lacus

Rupanco: Rhupancus Lacus

Taguatagua: Travatrava Lacus

Torca, laguna: Trorcanis Lacuna

## SINUS, FRETA, AESTUARIA, DESERTA CHILIAE

Bahía Cucao: Sinus Cocaus

Bahía de Conchalí: Sinus Contzualinis

Bahía de Talcahuano: Sinus Tralcavenicus

Caleta de Curaco: Curacus Sinus

Caleta de Ligua: Sinus Livanus

Caleta de Huentelauquén: Sinus Ventelafcenis

Ensenada Chaitén: Tzaitenis Sinus

Estuario de Reloncaví: Aestuarium Rheloncavinum

Estrecho de Magallanes (Magellan Strait): Fretum Magellanicum

Golfo del Corcovado: Sinus Montis Gibosi

Pampa de Tamarugal: Deserta Arboreti Tamarucorum

Seno de Reloncaví : Sinus Rheloncavinus

## INSULAE ET PAENINSULAE CHILIAE

Archipiélago Juan Fernández : Iohannis Fernandezii Insulae

Guafo: Vafum Insula

Huapilacuy:Vapilacuis Paeninsula

Isla Alejandro Selkirk (olim “Isla Más Afuera”): Insula Perlonginqua

Isla de Pascua (EasterIsland): Insula Paschae

Isla Grande de Chiloé: Tzilve Insula Magna

Isla Mariquina: Maricinga Insula

Isla Más Afuera: Insula Perlonginqua

Isla Más a Tierra: Insula Propinqua

Isla Robinson Crusoe (olim “Isla Más a Tierra”): Insula Propinqua

Isla Santa Clara: Insula Sanctae Clarae

Islas Guaitecas: Vaitecae Insulae

Tenglo, isla : Tynglus insula

Tierra del Fuego: Terra Ignium

## MONTES ET COLLES ET PLANITIEI CHILIAE

Aconcagua : Concaves Mons

Chacabuco : Tzacaipucus Mons

Chacaico, Llanura : Tzacaicus Planities

Colinas de Trentrén: Trentrenis Colles

Cuesta de Chacabuco : Clivus Tzacaipucus

Curauma, Cerro : Curauma Collis

Curimón, Cerro de : Curynamunis Collis

Hualpén: Valpenis Collis

Huelén: Velenis Collis

Huemul, Cerros de: Colles Vemulis

Quilapán, llanos de: Cylapangis Planitiei

Tupungato: Tupucatrus Maior Mons

## MONTES FLAMMAS ERUCTANTES CHILIAE

Hornopirén : Fornax Nivea Mons

Llaima : Iaima Mons

Tatio: Tatius Mons

Tetas de Cucao : Cocaus Mons

Tinguiririca : Tyngyryrica Mons

Tupungatito: Tupucatrus Minor Mons

## PROMONTORIA CHILIAE

Morro de Arica: Promontorium Aricae

Punta Angamos: Promontorium Ancamum

Punta de Curaumilla: Promontorium Curaumae Montis

Punta de Tralca: Promontorium Tralca

Punta Huasco: Promontorium Vasca

Punta Huechucucui: Promontorium Vetzucucuis

Punta Ligua: Promontorium Livanum seu Liva

Punta Lavapié: Promontorium Liaguapis

Punta Taltal: Promontorium Taltalis

## CLARI CHILENSES

Gabriella Mistral (Gabriela Mistral, Poetissa, Praemium Nobele)

Paulus Neruda (Pablo Neruda, Poeta, Praemium Nobele)

Matthias Fernandezius (Matías Fernández, Lusor Pedifollicus)

Iohannes Zamoranus (Iván Zamorano, Lusor Pedifollicus)

Ferdinandus Gonzalezius (Fernando González, Lusor Manubriati Reticuli)

Marcellus Rius (Marcelo Ríos, Lusor Manubriati Reticuli)

Nicolaus Massus (Nicolás Massú, Lusor Manubriati Reticuli)

Marius Kreutzberger alias Don Francisco (Conductor Spectaculorum Televisificorum)

Helena Varela (Leonor Varela, Histrionissa Cinematografica)

Christianus Delafuenteus (Cristián de la Fuente, Histrio Cinematograficus)

Claudius Arraus (Claudio Arrau, Clavicymbalista)

Ludovicus Gatica (Lucho Gatica, Cantor)

Bernardus O'Higginius (Bernardo O'Higgins, Dux et Pater Patriae)

Sanctus Adalbertus Hurtadus (San Alberto Hurtado, Sacerdos Societatis Jesu)

Sancta Therasia Antisensis (Santa Teresa de los Andes, Monacha et Prima Sancta Chilensis)

Salvator Allendeus (Salvador Allende, Praesidens Chiliae)

Augustus Pinochetius (Augusto Pinochet, Dux et Dictator et Praesidens Chiliae)

Vulturulus seu Parvus Vultur (Condorito, Persona Fabularum Nubeculatarum)

Sorry for the English.

Why Chile = Cilia if Chilean = chilensis?

Pablo.cl 19:40 oct 14, 2004 (UTC)

Because the singular chile is Cillia in Latin i suppose...

  Figura quae est Cilia est fortasse Italicismus. Egger autem haec dixit:

    Chilia, ae, f.
    Nomen ab autocchthonibus, quos «Indos»
    appellant, est deductum, sed de vera in-
    terpretatione non consentiunt philologi.
    Chilienses, ium; Chiliensis, e.

  ...nullam figuram sine littera h dans. Nescio igitur unde nos eam figuram accepimus. --Iustinus 19:30 nov 24, 2004 (UTC)

Quaero, an probetis quod pro '1,000,000' non 'milio', nec 'decies centena milia' sed simpliciter 'mille millia' scripsi. Quem modum loquendi in lexico Christiani Helferi non inveni, quo autem ipsius Apocalypseos versio latina uti videtur (5:11).

Altera quaestio ad hunc artculum pertinens haec est: Quare articulus post optimum Iustini dictum adhuc Cilia inscribitur neque meliore titulo 'Chilia' adficitur? --Thomas Ruefner 16:47 ian 18, 2005 (UTC)

It's me again, and again excuse me for writing in English. I still don't get why Cilia -> chilense/chilensis. And it's not chilienses/chiliensis.

cf. Sisyrinchium chilense, Lycopersicon chilense, Chenopodium chilense, Phoenicopterus chilensis, Ceratonia chilensis, Vanellus chilensis.

Pablo.cl 00:49 apr 4, 2005 (UTC)

  BTW, taxonomic Latin is not always the best guide to usage or spelling. —Myces Tiberinus 02:58 apr 4, 2005 (UTC)

Pagina "Cilia" motata est ad "Chilia" 00:56 apr 4, 2005

  BTW, part 2, thanks for moving this :) —Myces Tiberinus 02:58 apr 4, 2005 (UTC)

What's the best place to get the answer to a question? Wikipedia, of course :-).

In en:List of country names in various languages you'll see that Chile in Latin is Chilia.

You can also see http://www.ofm.org/3/miss/MISprov.html and http://medlem.spray.se/celvin/latina.html

Pablo.cl 01:02 apr 4, 2005 (UTC)

  Some Latin citations of other forms, out of the 17th century Lexicon Universale:
  - [1] Chili, regnum Americae, Chile & Cile.
  - [2] CHILE, regnum Americae meridionalis Chili. (also has Chilenses)
  - [3] CILE, seu CHILI, Regnum Americae meridional. ultra tropicum Capricorni situm, juxta mare Pacificum in longum porrectum, versus Occasum, inter Peruviam & Patagonum regiones [.....]
  The first two, interestingly, indicate that even while vulgo "Chili", it was "C(h)ile" in Latin.
  Incidentally, the last citation is the "main" article, and includes a list [reproduced below] of cities in "Cile" (declined as -e, -es!) — and given that the headword is "Cile", at the very least something like "Cilia" (which I didn't like anyway) wouldn't be entirely without precedent.

Urbes praecipuae Ciles
Araucum, Arauco. Chiloa, Chiloë. Civitas conceptionis, Ciudad de la Conception. Fanum S. Jacobi, S. Jago, totius regionis primaria. Fanum S. Johannis de confinio, S. Juan de la Frontera. | Imperialis, Imperial. Osornum, Osorno. Serena seu Coquimba, la Serena ò Coquimbo. Urbs dives, villa Ricca. Valdivia.

  —Myces Tiberinus 02:29 apr 4, 2005 (UTC)

  I think I found another one; in the 16th century De Natura Novi Orbis Iosephus Acosta appears to have Chylensis [4], Chilensis [5], and Chyle (abl.) [6]. —Myces Tiberinus 02:58 apr 4, 2005 (UTC)

    Another. In the OED s.v. chilli (i.e. capsicum), in the etymology section: As early as 1631, Bontius erroneously stated that the name was from Chile in S. America ‘quasi dicas piper a Chile’. --Iustinus 23:08, 1 Februarii 2006 (UTC)

      Looks like the OED may have misquoted that slightly: ". . . eos addere fructum Ricini Americani, quod lada Chili Malaii vocant, quasi dicas Piper e Chile, Brasiliae contermina regione." -- Jac. Bontii, Dial. V. p. 10., according to the Hobson-Jobson. --Iustinus 23:23, 24 Iulii 2006 (UTC)

## Vandalismus

En:Talk:Chile#Peruvian Vandalism and its origins

    This has since been deleted from the talk page, find here what, I assume en:User:RapaNui, was indicating.--Ioshus Rocchio 00:06, 6 Iunii 2006 (UTC)

## Alanus García non est Praesidens Chiliae, sed Peruviae. Michaëla Bacheletia Ieria Praesidens Chiliae est. Corregire

[Alanus García non est Praesidens Chiliae, sed Peruviae. Michaëla Bacheletia Ieria Praesidens Chiliae est. Corregire!!]

## Alanus García non est Praesidens Chiliae, sed Peruviae. Michaëla Bacheletia Jeria Praesidens Chiliae est. Corregire!!!!

Alanus García non est Praesidens Chiliae, sed Peruviae. Michaëla Bacheletia Jeria Praesidens Chiliae est!!!!!!!!!!!. --190.46.29.128 15:20, 30 Octobris 2006 (UTC)

## questum

quamquam vandalismus evidens est, protectio non oportet. haec pagina multo imperfecta est, igitur necesse est nos potere laborare in ea. Felipe Kong

  Solum est semi-protecta...quaesumus ut raionem creas.--Ioshus (disp) 04:47, 6 Decembris 2006 (UTC)

Receptum de "http://la.wikipedia.org../../../c/h/i/Disputatio%7EChilia_f501.html"

##### Views

- Res
- Disputatio
- Emendatio recentissima

##### communitas

- Invitatio
- Taberna
- Adiutatum
- Donationes

##### Quaerere