Олигохети - Википедија

# Олигохети

### Од Википедија, слободна енциклопедија

? Олигохети
Обичен дождовен црв (Lumbricus terrestris)
Научна класификација

Царство: | Животни
Тип: | Прстенести црви
Класа: | Clitellata
Поткласа: | Oligochaeta

Редови

Haplotaxida
Lumbriculida

Поткласата на олигохети (или Oligochaeta, грчки oligo - малку; chaeta - хета) е втората најголема група на прстенести црви со околу 3,100 видови. Олигохетите живеат во морски, слатководни и копнени живеалишта. Генерално, тие имаат позаоблен напречен пресек, поредуцирана глава и се помалку разновидни по форма отколку полихетите. Тие се хермафродити и поседуваат појасче (Clitellum) како возрасни единки, орган кој личи на појас од кожа обвиткан околу животното. Појасчето, по кое и целата класа каде спаѓаат олигохетите го добила своето име (класа Clitellata), има важна улога при половото размножување. Олигохетите можат да се размножуваат и бесполово со фисија. Неколку видови се паразити, но повеќето се слободноживеачки. Еден вид, Cirrodrilus pierantoni, е без хети и поседува постериорна пијавка. Неговиот фаринкс има дорзални и вентрални хитински вилици. Тој е коменсалист на ракови.

## [уреди] Анатомија

### [уреди] Нервен систем

Нервниот систем на олигохетите се состои од церебрална ганглија (т.н. мозок) која се наоѓа во простомиумот, поврзана за вентрално нервно стебло и подголточната ганглија со посебен сет од нерви наречени циркумфарингеални конективи. Вентралниот нерв е опколен со фиброзен слој. Нервното стебло се состои од два вида на нервни врвки - нормални нерви и џиновски нерви. Џиновските нерви се важни само кога животното треба да реагира брзо. Вентралното нервно стебло се протега долж телото на животното и се разгранува на секундарни нерви во секој сегмент. Кај поактивните форми, секој сегмент има своја мала ганглија, но кај поседентарните форми тие отсуствуваат.

### [уреди] Циркулаторен систем

Крвниот систем е од затворен тип, што значи дека се состои од крвни садови низ кои циркулира крв. Постојат два главни лонгитудинални крвни садови - еден дорзален и еден вентрален. Овие садови имаат кружни мускули околу нив кои ритмично се контрахираат, така што и помагаат на крвта при движењето. Тие исто така содржат и клапи кои и овозможуваат на крвта да тече само во еден правец. Крвта тече од главата кон задниот дел во вентралниот сад и назад, од задниот дел кон главата во дорзалниот сад. Во секој сегмент има неколку странични садови кои се разгрануваат од главните садови. Во првите неколку сегменти тие се трансформирани во странични срца. Крвта на дождовните црви (и анелидите) содржат хемоглобин, што ја прави крвта црвена.

### [уреди] Гасна размена

Гасната размена најчесто се случува преку целата телесна површина. Повеќето водни олигохети немаат потреба од посебни респираторни органи поради тоа што се многу мали. Бидејќи гасната размена е далеку поголема во присуство на влага, копнените форми секретираат целомска течност од дорзалните пори, мукус од епидермалните мукусни жлезди, како и екскрети од метанефридиите.

### [уреди] Екскреција и осморегулација

Екскрецијата на метаболичките продукти се остварува преку дејството на метанефридиите. Тие се долги извиткани цевчиња кои поседуваат многу цилии кои ја обложуваат нивната внатрешна површина. Кај Lumbricus тие се подолги и посложени отколку кај полихетите, и цевката е поделена на три различни делови, при што највнатрешниот дел е поширок отколку нормалните нефридии. Крвта и целомската течност влегуваат во метанефридиите, каде хранливите материи, водата и солите се отстрануваат низ нефридиопората. Повеќето телесни сегменти, со исклучок на првите три и последниот, имаат сопствен пар на метанефридии. Нефридиите служат и како органи за осморегулација. Кај видовите кои живеат во слатка вода или средини со различен салинитет, нефридиите се подолги за да им помогнат при поголемиот осмотски потенцијал меѓу телесните течности и течноста од околината во која живеат.

### [уреди] Репродуктивен систем и репродукција

Копулација на дождовни црви.

Олигохетите се хермафродити, со одделни тестиси и овариуми. Половите органи и цевчињата кои водат до и од нив се наоѓаат во предниот дел на животното, обично меѓу 7 и 15 сегмент. Распоредот на репродуктивните органи, како и отворите на одводните цевчиња, се многу важни во класификацијата на олигохетите. Кај Lumbricuscus terrestris, чест црв во Европа, тестисите се наоѓаат во 10 и 11 сегмент, а семените везикули се во сегментите 9, 11 и 12, додека vas deferens се отвора на 15 сегмент. Овариумите се наоѓаат во 13 сегмент, а овидуктот се отвора на 14 сегмент. Половите органи и нивните одводи се парни, по еден на секоја страна од телото. Спермата се движи од отворот на vas deferens до клителумот (кој се наоѓа на сегментите 32-36), заедно со семените бразди.

Копулацијата се случува во топли и влажни ноќи. Црвите лежат споени со страните, при што главата од едната единка е залепена со задниот (опашест) дел од другата единка. На ваков начин клителумските сегменти на секое животно се спротивни на сегментите кои ги содржат половите органи на другата единка. Појасчето (клителум) секретира мукусна цевка која го обвива црвот од пред првиот репродуктивен сегмент до клителумските сегменти (сегментите 8 до 36 кај L. terrestris). Спермата која се добива од партнерот се складира во спермотекни отвори (на 9 сегмент кај L. terrestris), по што дождовните црви се разделуваат.

Секој црв сега секретира нова мукусна цевка која е збогатена со албумини. Јајце клетките (во 5 до 16 кај L. terrestris) се полагаат во оваа цевка заедно со дел од спермата. Потоа црвот се повлекува од мукусната цевка која станува кокон. Оплодувањето се случува во коконот. Тој се остава под земјата или е прицврстен за растенија под водата. Кај L. terrestris, само една јајце клетка го преживува јувенилниот стадиум и успева да излезе од коконот, но кај други видови преживуваат повеќе јајце клетки. Деталите во размножувањето варираат од вид до вид.

## [уреди] Улога во животната средина

Дождовните црви се многу важни за конструкцијата, плодноста и одржувањето на почвата. Затоа, Аристотел ги опишал како цревата на земјата. Повеќе педолози биле еднакво фасцинирани од работата на олигохетите во почвата. Чарлс Дарвин рекол: Се сомневам дека други животни одиграле толку важен дел во историјата на светот како овие нискоорганизирани животни.

Преземено од "http://mk.wikipedia.org../../../%D0%BE/%D0%BB/%D0%B8/%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%85%D0%B5%D1%82%D0%B8.html"

Категорија: Прстенести црви

##### Views

- Статија
- Разговор
- Тековна верзија

##### Пребарај

##### Други јазици

- العربية
- Česky
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Français
- Italiano
- Lietuvių
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Slovenčina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- 中文