Клеточно дишење - Википедија

# Клеточно дишење

### Од Википедија, слободна енциклопедија

Во рамките на метаболизмот во живите организми, клеточното дишење е процес во текот на кој се оксидираат молекулите од храната (на пример, глукозата се оксидира во јаглерод диоксид и вода). Енергијата која притоа се добива се заробува во високоенергетското соединение ATP и се користи за одвивање на сите активности во клетката за кои таа е потребна.

Клеточното дишење се нарекува и внатрешно дишење, за разлика од надворешното дишење кое претставува размена на кислородот и јаглеродниот диоксид меѓу алвеолите (од белите дробови) и надворешната средина (атмосферата). Кислородот, преку хемоглобинот од крвта се пренесува до сите клетки од телото, по што во нив настанува клеточното дишење. Исто така, и ресорбираните хранливи материи од дигестивниот систем во вид на мономери се пренесуваат преку крвта до клетките.

Клеточното дишење се случува во две фази:

- Гликолиза, разградба на глукозата до пируват
- Целосна оксидација на пируватот до јаглероден диоксид и вода

Кај еукариотните организми, гликолизата се одвива во цитоплазмата. Останатите процеси од клеточното дишење се одвиваат во митохондриите.

## [уреди] Цел на клеточното дишење

Целта на клеточното дишење е да ги собира електроните од органските соединенија како што е глукозата и притоа добиената енергија да ја инкорпорира во АТР. За возврат, АТР се користи да овозможи енергија за работата на клетката. АТР може да се претстави како мал пакет на енергија кој има точна количина на енергија која може да се користи за одредена клеточна активност.

## [уреди] Видови на клеточно дишење

Постојат два основни видови на клеточно дишење: аеробно и анаеробно. За аеробното е потребно присуство на кислород, а за анаеробното не. Постојат неколку видови на анаеробно дишење, а најпознат е процесот наречен ферментација.

| Оваа статија (или секција) не е напишана на македонски јазик. Доколку имате познавања од англискиот јазик, можете да помогнете со тоа што ќе ја преведете. Доколку помине дадениот рок за превод (30.09.2007) истата најверојатно ќе биде целосно или делумно избришана.

Aerobic Respiration.

Aerobic respiration is the process by which ATP is produced by cells by the complete oxidation of organic compounds using oxygen . In aerobic respiration oxygen serves as the final electron acceptor, accepting electrons that ultimately come from the energy rich organic compounds we consume. We will use glucose as an illustration of an organic molecule used in cellular respiration since glucose is a common energy source for cells. In this figure the energy rich molecules (and heat) are in red, energy poor molecules(relatively speaking) are in black.

VBS Home page,VBS Course Navigator, Cellular Respiration, Overview, Previous Page, Next Page , Top of page

Stages in Aerobic Respiration:

Aerobic Respiration takes place in three stages which are summarized here starting with the original glucose molecule.

Glycolysis. Glycolysis is the first step in cellular respiration and all cells regardless of the type of cellular respiration they do are able to carry out glycolysis. Because of this we believe that glycolysis probably arose very early in the evolution of life on the planet. In glycolysis glucose is partially oxidized and broken down into two 3 carbon molecules called pyruvate or pyruvic acid. In the process, glycolysis produced 4 ATP for a net gain of two ATP and two molecules of NADH. Each NADH is carrying two energy rich electrons away from the glucose and these electrons can be used by the cell to do work.

After glycolysis the pyruvate is processed to harvest 2 more NADH molecules and remove one carbon per pyruvate. The carbon and two oxygens is removed since it no longer has any useful energy. So it is waste. This little step is the source of some of the carbon dioxide we produce.

Note that glycolysis itself is anaerobic, in that oxygen is not required.

VBS Home page,VBS Course Navigator, Cellular Respiration, Overview, Previous Page, Next Page , Top of page

Kreb's cycle.

The remaining two carbons from the pyruvate feed into a complicated set of reactions called the Kreb's cycle. The Kreb's cycle produces 8 more NADH molecules and two molecules of FADH2. Again both of these are carrying energy rich electrons.

VBS Home page,VBS Course Navigator, Cellular Respiration, Overview, Previous Page, Next Page , Top of page

Electron transport phosphorylation. Most of the NADH and FADH2 travel to special membranes in the cell which have a series of molecules called the electron transport system that harvest the energy rich electrons from the NADH and FADH2 and use that energy to male lots of ATP by a process called electron transport phosphosphorylation. If we are dealing with aerobic respiration this is where the oxygen becomes important.

VBS Home page,VBS Course Navigator, Cellular Respiration, Overview, Previous Page, Next Page , Top of page

Role of oxygen in Aerobic Respiration. As the energy rich electrons from food are used to make ATP by electron transport phosphorylation they loose energy and once they are no longer useful they have to be removed. Oxygen is a great electron acceptor and so the electrons are combined with hydrogen ions and oxygen to make water. This prevents electrons from building up in the electron transport system.

Some forms of anaerobic respiration also use the electron transport phosphoylation but differ in that they use other inorganic molecules as the final electron acceptor instead of oxygen.

In eukaryotic organisms aerobic respiration is compartmentalized. Glycolysis takes place in the cytoplasm and the Kreb's cycle and electron transport taking place in the mitochondrion.

Преземено од "http://mk.wikipedia.org../../../%D0%BA/%D0%BB/%D0%B5/%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B5%D1%9A%D0%B5.html"

Категории: Статии за преведување | Статии за преведување од англиски јазик | Статии за бришење на 30.09.2007 | Статии за бришење поради истечен рок за превод | Биохемија | Физиологија

##### Views

- Статија
- Разговор
- Тековна верзија

##### Пребарај

##### Други јазици

- Deutsch
- English
- Français
- עברית
- Italiano