Känozoikum - Wikipedia

# Känozoikum

### Vun Wikipedia

      K
      Ä
      N
      O
      Z
      O
      I
      K
      U
      M

      Periood
      Neogen

      Holozän

      Pleistozän
      Pliozän
      Miozän
      Periood Paläogen | Oligozän
      Eozän
      Paläozän
      N | Öller | Öller

Dat Känozoikum (gr.: καινος „neu“, ζωον „Tier“) oder ok Eerdneetiet is en Eerdtietöller (Ära) in de Geoloogsch Tietskala. Dat Känozoikum folgt op dat Mesozoikum (Eerdmiddelöller). In fröherer Tieten hett man dorto ok mol Neozoikum seggt.

De Anfang vun dat Känozoikum warrt vun vundaag torüch rekent op ungefähr 65,5 Millionen Johr fastleggt. Dat weer de Tiet na dat grote Utstarven t. B. vun de groten Dinosauriers in de Kriedtiet. Dat Känozoikum ümfaat de geoloogsch Entwicklen vun dat hüütige Europa un de annern Eerddelen mit dat Opfalten vun de Alpen un dat Himalaya-Bargland bit to jemehr hüütig Form, as ok de Radiatschoon un Entwickeln vun de hüütig Planten- un Deertenriek, sünners de Söögdeerten.

Wiel dat Klima to Anfang vun de Ära noch teemlich warm weer, füng vör ruchweg 2,8 Mio. Johren dat jüngste Iestietöller mit de Veriesen vun’n Noordpool an. Dat Inlandveriesen an’n Süüdpool hett al vör 38 Mio. ohern anfungen. Dat Känozoikum duert bit vundaag an.

## [Ännern] Indelen

De Indelen vun dat Känozoikum is fröher in de beiden Perioden Tertiär (mit de Epochen Paläozän, Eozän, Oligozän, Miozän un Pliozän) un Quartär (mit de Epochen Pleistozän un Holozän) indeelt.

Al in dat Johr 1759 is dem italienschen Geoloog Giovanni Arduino de blots wenig verfastigt Steenformatschoon opfallen, de he as montes tertiarii („drüdde Bargen“) betekend hett un de he de ut Kalk bestahnden montes secundarii („tweete Bargens“) un de ut Granit, Basalt oder Schiever tohopenset’ten montes primitivi („oorsprünglich Bargens“) gegenöverstellen de. De Bargens, de in disse Tiet entstahn sünd, sind alpidisch vun jemehr Oorsprung.

Siet 2004 is en ne’e Indelen fastleggt worrn, de 2008 denn för all Geologen verbindlich warrn schall. De Perioden Tertiär un Quartär gifft dat dorna nich mehr in de Geoloogsch Tietskala, man vundaag hebbt wi de Perioden Paläogen (mit Paläozän, Eozän un Oligozän) un Neogen (mit Miozän, Pliozän, Pleistozän un Holozän).

## [Ännern] Kiek ok:

- Eerdhistorie
- Eerdentstahn
- Geoloogsch Tietskala

Vun „http://nds.wikipedia.org../../../k/%C3%A4/n/K%C3%A4nozoikum.html“

Kategorie: Eerdtietöller

##### Views

- Artikel
- Diskuschoon
- Aktuelle Version

##### Mitmaken

- Hülp
- Wikipedia-Portal
- Spennen

##### Söken

##### Annere Spraken

- Asturianu
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Suomi
- Français
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- Қазақша
- 한국어
- Latina
- Lietuvių
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Slovenčina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文