Darmstadt - Wikipedia

# Darmstadt

### Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Darmstadt
Markedsplassen i Darmstad rundt år 1900
Byvåpen | Plassering
| Darmstadt
Styresmakter
Land Delstat Regierungsbezirk‎ Landkreis | Tyskland Hessen Darmstadt Kreisfri by
Grunnlagd | 1000-talet
Geografi
Flatevidd - By | 122,23 km²
Innbyggjarar - By (2007) - folketettleik | 140 021 1 145/km²
Koordinatar | 49°52′0″N 8°39′0″E﻿ Koordinatar: 49°52′0″N 8°39′0″E﻿
Høgd over havet | 144 m
Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2)
Diverse annan informasjon
Postnummer | 64283–64297
Telefon-retningsnummer | 06151, 06150
Bilnummer | DA
Heimeside: www.darmstadt.de

Darmstadt er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 140 000 innbyggjarar. Byen ligg sør i Frankfurt-Rhin-Main-området. Han er òg ein av få tyske storbyar som ikkje ligg ved ei elv eller ved kysten.

Byen var tidlegare sete for landgrevskapet Hessen-Darmstadt og har vore ein industriby, særleg innan kjemikalar, i tillegg til eit stort utdanningssenter frå tidleg på 1900-talet.

## [endre] Historie

Darmstadt dukkar først opp på slutten av 1000-talet som Darmundestat, som bokstavleg talt tyder «Tarmbyen», sjølv om dette sannsynlegvis er tilfeldig sidan namnet kjem frå ei lita elv kalla Darm(bach), som tidlegare rann gjennom byen. Det meste av elva er vorte bygd over, men i det siste er delar av ho ført tilbake til sin naturlege tilstand.

Darmstadt fekk byrettar av Ludivg IV av Det tysk-romerske riket i 1330 og gjeve til grevane av Katzenelnbogen. Då Huset Katzenelnbogen forsvann i 1479 og byen gjekk vidare til Hessen, og vart sete for landgrevane her (1567-1806) og seinare til storhertugen av Hessen (til 1918).

Byen vaks på 1800-talet frå litt over 10 000 til 72 000 innbyggjarar. Ein polyteknisk skule, som i dag er kjend som Technische Universität Darmstadt, vart oppretta i 1877.

På byrjinga av 1900-talet var Darmstad eit viktig senter for kunstrørsla kalla Jugendstil, den tyske varianten av Art Nouveau. Det vart halde ein årlege arkitekturkonkurranse som førte til mange flotte bygg frå denne perioden. Darmstadt vart utvida i 1937 med Arheilgen og Eberstadt, og i 1938 vart byen ein kreisfri by.

Darmstadt var den første byen i Tyskland som tvang jødane til å stenge butikkane sine tidleg i 1933, kort tid etter nazistane overtok makta i Tyskland. Butikkane vart derimot berre stengd for ein dag for å «true fred og ro i byen». [1] I 1942 vart over 3 000 jødar frå Darmstad samla i ein leir i Liebigschule og deportert til konsentrasjonsleirar.[2] der dei fleste vart drepen.

Gamlbyen i Darmstadt vart stort lagd i grus under bombinga av Darmstadt i den andre verdskrigen 11. september 1944. I dei verste åtaka reknar ein med at 11 000-12 500 innbyggjarar døydde, medan opp mot 70 000 vart heimlause. [2] Over tre fjerdedelar av dei indre områda av Darmstadt vart øydelagd.

## [endre] Overborgarmeisterar sidan 1822

Orangerie

- 1822-1833: Johann Michael Hofmann
- 1833-1835: Karl Christian Lauteschläger
- 1835: Ernst Emil Hoffmann
- 1836-1848: Georg Friedrich Brust
- 1848-1862: Georg Kahlert, ab 1858 Oberbürgermeister
- 1863-1874: Johann Adam Fuchs
- 1874-1891: Albrecht Ohly, ab 1879 Oberbürgermeister
- 1892-1909: Adolf Morneweg, ab 1894 Oberbürgermeister
- 1909-1929: Dr. Wilhelm Glässing
- 1929-1933: Rudolf Mueller
- 1933: Dr. Robert Barth
- 1933: Dr. Heinrich Müller
- 1934-1945: Otto Christian Wamboldt
- 1945-1950: Ludwig Metzger
- 1951-1971: Dr. Ludwig Engel
- 1971-1981: Heinz Winfried Sabais
- 1981-1993: Günther Metzger
- 1993-idag: Peter Benz

## [endre] Museum

- Hessisches Landesmuseum Darmstadt
- Großherzoglich-Hessische Porzellansammlung
- Museum Künstlerkolonie
- Kunsthalle Darmstadt
- Schlossmuseum
- Centenarium
- Eisenbahnmuseum Darmstadt-Kranichstein
- Wixhäuser Dorfmuseum
- Jagdschloss Kranichstein
- Altstadtmuseum Hinkelsturm

## [endre] Attraksjonar

Boligblokka Waldspirale bygd av Hunterwasser

- Altes Rathaus (det gamle rådhuset)
- Luisenplatz med monumentet Langer Ludwig
- Slottet ved Marktplatz
- Orangerie
- Kyrkjer:
  - Johanneskirche
  - Ludwigskirche, den katolske hovudkyrkja i byen
  - Pauluskirche
  - Stadtkirche (evang.)
- Weißer Turm (det kvite tårnet)
- Altes Pädagog, ein tidlegare latinskule
- Boligkompleks utforma av Friedensreich Hundertwasser
- Kunstnerkolonien Mathildenhöhe med Hochzeitsturm (bryllupstårnet, kjennemerket til byen) og det Russische Kapelle

## [endre] Bakgrunnsstoff

Commons har multimedia som gjeld: Darmstadt

- Reiseguide for Darmstadt frå Wikitravel
- Mathildenhoehe

## [endre] Kjelder

1. ↑ Byrjinga på slutten - Musman, Moshe; frå Borne Aloft On The Wings Of A Dove
2. ↑ 2,0 2,1 Darmstädter Stadtgeschichte 20. Jahrhundert

- Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Darmstadt frå Engelsk Wikipedia .

Henta frå «http://nn.wikipedia.org../../../d/a/r/Darmstadt.html»

Kategoriar: Byar i Tyskland | Byar i Hessen

##### Views

- Innhaldsside
- Diskusjon
- Noverande versjon

##### Søk

##### På andre språk

- ‪Norsk (bokmål)‬
- Svenska
- Dansk
- العربية
- Aragonés
- Български
- Català
- Česky
- Deutsch
- Eesti
- Ελληνικά
- English
- Español
- Esperanto
- Français
- 한국어
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Lumbaart
- Magyar
- Nederlands
- 日本語
- Plattdüütsch
- Polski
- Português
- Română
- Runa Simi
- Русский
- Shqip
- Simple English
- Српски / Srpski
- Suomi
- Tiếng Việt
- Türkçe
- Volapük
- 中文