C.H.D. Buys Ballot - Wikipedia

# C.H.D. Buys Ballot

### Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

C.H.D. Buys-Ballot

Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot (óg kalla Christoph Heinrich Diedrich Buys Ballot) (10. oktober 1817–3. februar 1890) var ein nederlandsk kjemikar og meteorolog, som Buys-Ballot si lov og Buys-Ballot-tabellen er kalla opp etter.

Han var son av ein nederlandsk minister og gjekk på Gymnaset ved Zaltbommel og Hogeschool (i dag Universitet) i Utrecht. Etter at han fekk doktorgrad i 1844, vart han forelesar i mineralogi og geologi i Utrecht. Han la til teoretisk kjemi i 1846. I 1847 vart han professor i matematikk og frå 1867 fram til han pensjonerte seg var han professor i fysikk.

Buys Ballot testa dopplereffekten for lydbølgjer i 1845 ved å bruke ei gruppe musikarar som spelte ein kalibrert tone på eit tog langs Utrecht-Amsterdam-linja.

Buys Ballot er best kjend for resultata han kom fram til i meteorologi, særleg i samband med å forklare retninga til luftstraumane i store vêrsystem. I tillegg grunnla han Det nasjnale nederlandske meteorologiske instituttet (KNMI) i 1854 der han var administrerande direktør fram til han døydde. Han var ein av dei første som innsåg behovet for internasjonalt samarbeid, og i 1873 vart han den første styreformannen i Den internasjonale meteorologiske kommitteen, ein føregjengar for Verdas meteorologiorganisasjon (WMO).

Buys-Ballot si lov seier at om ein person på den nordlege halvkula står med vinden i ryggen, så har han eit lågtrykk til venstre for seg. Den største arbeidsoppgåva hans i meteorologi var å utforske lange tidsseriar for å finne faktorar som gjekk igjen. Han var meir opptatt av å finne desse faktorane enn å forklare dei. Han medverka ikkje til meteorologiske teoriar, noko som kan verke overraskande sidan han var utdanna innan fysikk. Dette står i kontrast til amerikanaren William Ferrel, som levde samtidig, og som oppdaga Buy-Ballot si lov noko tidlegare.

Buys Ballot utvikla ein tabellmetode for å utforske periodisiteten i tidsseriar. I 1847 nytta han tabellen, som i dag er kalla opp etter han, til å avgjere perioden til solrotasjonen frå daglege observasjonar av temperatur i Nederland frå 1729 til 1846.

## [endre] Litteratur

- Harold L. Burstyn "Buys Ballot, Christoph Hendrik Diederik" Dictionary of Scientific Biography volum 1, s. 628, New York: Scribners 1973.
- E. van Everdingen C. H. D. Buys Ballot 1817-1890 The Hague 1953.
- O. B. Sheynin On the History of the Statistical Method in Meteorology, Archive for the History of the Exact Sciences, 31, (1984-5) 53-95.
- J. L. Klein Statistical Visions in Time, Cambridge: Cambridge University Press 1997.

## [endre] Bakgrunnsstoff

- M. Buys-Ballot, "Note sur le rapport de l'intensite et de la direction du vent avec les ecarts simultanes du barometre", Comptes Rendus, Vol. 45 (1857), s. 765–768.

## [endre] Kjelde

- Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen C.H.D. Buys Ballot frå Engelsk Wikipedia .

Henta frå «http://nn.wikipedia.org../../../c/2E/h/C.H.D._Buys_Ballot_a5fa.html»

Kategoriar: Fødde den 10. oktober | Fødde i 1817 | Døde den 3. februar | Døde i 1890 | Nederlandske vitskapsfolk | Meteorologar

##### Views

- Innhaldsside
- Diskusjon
- Noverande versjon

##### Søk

##### På andre språk

- Deutsch
- English
- Français
- Nederlands
- Slovenščina