Boeing - Wikipedia

# Boeing

### Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Boeing er eit amerikansk føretak som konstruerer fly for sivil og militær luftfart.

## [endre] Historie

### [endre] 1916 - 1923. Sjøfly, møblar og luftpost

Modell av sjøflyet Boeing B&W.

Selskapet vart starta i 1916 av William E. Boeing og George Conrad Westervelt. Namnet på føretaket var då Pacific Aero Products Co.. Det første sjøflyet deira vart gjeve namnet B&W som var initialane til dei to. Westervelt slutta før flyet vart ferdig, men William Boeing fullførde prosjektet åleine. Då sjøflyet skulle testast, var testpiloten som skulle fly flyet forsinka, og William Boeing satt seg sjølv bak spakane istaden. Då piloten endelig nådde flyhangaren, hadde Boeing akkurat letta frå innsjøen.

I 1917 skifta Boeing namnet på føretaket. Det nye namnet vart “Boeing Airplane Company”. Boeing hadde no 28 ansatte, både snikkarar, båtbyggjarar og pilotar. Ettersom sjøflyet B&W ikkje selde, måtte Boeing ta i bruk eigne midlar for å dekkje lånet som skulle garantera dei ansatte løn, omkring 700$ i veka.

Den første produksjonsordra kom på sjøflyet Model C. Den amerikanske marinen bestilte 50 fly som skulle brukast til trening av pilotar, og hæren bestilde ytterlegare to. “Boeing Airplane Company” talde no 337 ansatte. Etter den første verdskrigen vart det overskot på fly og føretaket måtte ei stund produsere møblar for å overleve, samtidig som ein og konstruerte nye flytypar. Ingen av desse kom lenger enn til skrivebordet.

Sjølv om “Boeing Airplane Company” sleit økonomisk, skreiv føretaket historie. Med eit Boeing C-700 reiste William E. Boeing og piloten Eddie Hubbard frå Vancouver, Canada til Seattle med verdas første flypost. Hubbard brukte seinare ein B-1 til å fly same ruta.

### [endre] 1923 - 1934. Kontraktar, oppkjøp og oppsplitting

I 1923 tapte Boeing kampen om ein militærkontrakt angåane jagarfly. Curtiss Aeroplane and Motor Co. var først ute og vann kontrakten, Boeings prototype, Model-15 vart likevell tatt godt imot og Boeing vart etterkvart leiande på produksjon av jagarfly dei neste ti åra.

I 1927 vann Boeing ein kontrakt på flypost mellom byane San Francisco, California, og Chicago. Boeing stifta difor eit eige flyselskap, Boeing Air Transport. Etter berre eit år vart begge føretaka, samt Pacific Air Transport slått saman til “United Aircraft And Transport Corporation”. I åra som kom, fylgde dessutan ei rekkje oppkjøp av firma som Pratt & Whitney og Hamilton Standard Propeller Company, begge produsentar av flymotorar, samt enda eit transportfirma, National Air Transport.

I 1928 kom P-12, eit biplant jagarfly i to versjonar, eit for hæren og eit for marinen. Nær 600 flyet vart seld til det amerikanske forsvaret. 1931 var første flyturen til bombeflyet Boeing B-9, det første militære bombeflyet produsert kun av metall. I 1933 byrja produksjonen av Boeing P-26, det første jagarflyet til det amerikanske luftforsvaret som kun hadde eit enkelt sett med vinger. Boeing P-26, med tilnamnet Peashooter, vart også seld til utlandet, noko som gav ekstra inntekter.

I 1934 kom ein lov som forbaud flyprodusentar i å også drive flytansport. Dermed måtte føretaket delast opp i tre mindre føretak: Boeing Airplane Company, United Airlines, og United Aircraft Corporation. Etter dette selde William Boeing alle aksjane sine og trakk seg ut av flyindustrien.

Utviklinga av militærfly fekk og konsekvensar for utviklinga av passasjerfly. Boeing 314 Clipper vart det første flyet til å fly transatlantiske ruter, og Boeing 307 Stratoliner, vart verdas første passasjerfly med trykk-karbin og kunne dermed nå ei høgde på 6 000 meter.

### [endre] 1939 - 1945, Verda i krig

Eit Boeing B-17 Flying Fortress på bombetokt under den andre verdskrigen.

Då den andre verdskrigen braut ut, vart det ei ein nedgang i behovet for sivile fly, samtidig som behovet for militære fly auka. For å kunne produsere bombe- og jagarfly raskt og effektivt, skulle tidlegare konkurentar no samarbeide om produksjonen av kvarandres fly. Det Boeing utvikla bombeflyet B-17 vart til dømes også satt saman av Lockheed Aircraft Corp. og Douglas Aircraft Corp.. Totalt vart det produsert 12 731 B-17, av dei var "bare" 6 981 fly produsert hjå Boeing. I 1944 vart Boeings B-29 satt inn i krigen, i hovudsak i Stillehavet. B-29 er mest kjend for Atombombene som fall over Hiroshima og Nagasiki, og som endte med at Japan kapitulerte. Krigen var slutt.

### [endre] 1945-1970, Etterkrigsår

Boeing 707

Då fredsåra kom, vart dei fleste ordrebestillingar av bombefly kansellert og 70 000 personar mista jobbane sine hjå Boeing. Føretaket entra den kommersielle marknaden igjen med Boeing 377 Stratocruiser, eit fire motors luksuriøst passasjerfly. Stratocruiser solgte likevell ikkje like mykje som Boeing hadde vona, men føretaket gjorde det betre med militære fly tilpassa troppetransport og lufttanking.

Teknologi som var utvikla i krigsåra gjorde innpass i sivil luftfartsindustri. i 1958 byrja Boeing å levere Boeing 707, eit passasjerfly med jetmotorar. 707 var eit tilsvar mot britiske de Havilland Comet, franske Sud Aviation Caravelle og Tupolev Tu-104 frå Sovjetunionen. Med 707 vart Boeing ledande innan sivil luftfartsindustri. Seinare kom 720 og etter det igjen kom 727.

I byrjinga av 1960 kjøpte Boeing opp føretaket Vertol Aircraft Corp. som skifta namn til Boeing Vertol. Året etter kom helikopteret CH-47 Chinook og CH-46 Sea Knight kom i 1967. Same året kom Boeing 737, det mest selde mellomdistanse passasjerfly i verda.

### [endre] 19-19 , Tittel

### [endre] 19-20 , Tittel

## [endre] Bakgrunnsstoff

Commons har multimedia som gjeld: Boeing

- Boeing si heimeside
- Boeing History - Heritage of Innovation

| Denne transportartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia å vekse seg stor og sterk gjennom å utvide han. Sjå òg: Oversyn over transportspirer.

Henta frå «http://nn.wikipedia.org../../../b/o/e/Boeing.html»

Kategoriar: Transportspirer | Spirer 2007-09 | Boeing | Flyprodusentar | Føretak frå USA

##### Views

- Innhaldsside
- Diskusjon
- Noverande versjon

##### Søk

##### På andre språk

- ‪Norsk (bokmål)‬
- Svenska
- Dansk
- Afrikaans
- العربية
- Беларуская
- Bosanski
- Български
- Català
- Česky
- Deutsch
- Eesti
- English
- Español
- Esperanto
- فارسی
- Français
- Gaeilge
- Galego
- 한국어
- Հայերեն
- Hrvatski
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- עברית
- ქართული
- Latviešu
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Magyar
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- 日本語
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Shqip
- Српски / Srpski
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Suomi
- ไทย
- Tiếng Việt
- Türkçe
- ייִדיש
- 中文